Klasa 3 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
Pochodna $f'(x_0)$ to współczynnik kierunkowy stycznej do wykresu w punkcie $x_0$. Równanie stycznej:
$$y=f'(x_0)(x-x_0)+f(x_0)$$
Pochodna drogi po czasie to prędkość chwilowa, a pochodna prędkości — przyspieszenie:
$$v(t)=s'(t),\qquad a(t)=v'(t)$$
$$(x^n)'=nx^{n-1},\qquad (c)'=0,\qquad (cx)'=c$$
Pochodną wielomianu liczymy wyraz po wyrazie.
$$f'>0 \Rightarrow \text{funkcja rośnie},\qquad f'<0 \Rightarrow \text{maleje}$$
Gdy $f'(x_0)=0$, styczna jest pozioma — to kandydat na ekstremum.
Chwile zatrzymania ciała znajdujemy z warunku $v(t)=0$. Wierzchołek paraboli to punkt, w którym pochodna się zeruje.
Pochodna to nachylenie, nie wartość funkcji. Pochodna stałej wynosi zero — nie przepisujemy wyrazu wolnego do wyniku.
$$(f+g)'=f'+g',\qquad (cf)'=cf'$$
$$(fg)'=f'g+fg' \quad\text{(iloczyn)}$$
Pochodna sumy to suma pochodnych, ale pochodna iloczynu nie jest iloczynem pochodnych — trzeba użyć pełnego wzoru.
$$\bigl[f(g(x))\bigr]'=f'(g(x))\cdot g'(x)$$
Pochodna funkcji zewnętrznej (w punkcie funkcji wewnętrznej) razy pochodna funkcji wewnętrznej. Najczęstszy błąd to pominięcie tego drugiego czynnika.
$$\bigl[(2x+1)^3\bigr]'=3(2x+1)^2\cdot2=6(2x+1)^2$$
$$\bigl[\sin(3x)\bigr]'=\cos(3x)\cdot3=3\cos(3x)$$
$$\bigl[(x^2+1)^5\bigr]'=5(x^2+1)^4\cdot2x=10x(x^2+1)^4$$
$\left(\sin^2 x\right)'=2\sin x\cos x$ — to funkcja złożona ($u^2$ z $u=\sin x$), nie mylić z pochodną iloczynu.
Dla prostych iloczynów (np. $(x+1)(x-3)$) często szybciej wymnożyć i różniczkować wyraz po wyrazie niż stosować wzór na iloczyn.
W regule łańcuchowej nie zapomnij o pochodnej „wnętrza". Rozróżniaj $\cos(x^2)$ (funkcja złożona) od $\cos^2 x$ (kwadrat funkcji).
Co robi: mierzy chwilowe tempo zmian funkcji; geometrycznie — współczynnik kierunkowy stycznej do wykresu w punkcie.
Elementy: $f'(x_0)$ — pochodna w punkcie, $h$ — przyrost argumentu. Równanie stycznej: $y=f'(x_0)(x-x_0)+f(x_0)$.
Przykład: $f(x)=x^3$, $f'(x)=3x^2$, więc w $x_0=2$ styczna ma nachylenie $12$, a jej równanie to $y=12(x-2)+8=12x-16$.
Pułapka: $(x^n)'=nx^{n-1}$ działa też dla wykładników ujemnych i ułamkowych: $\left(\frac{1}{x}\right)'=(x^{-1})'=-x^{-2}=-\frac{1}{x^2}$. Pochodna stałej to zero.
Ile wynosi pochodna funkcji $f(x)=x^5$?
Pochodna funkcji $f(x)=x^2$ wynosi:
Pochodna sumy $f(x)+g(x)$ jest równa:
Pochodna funkcji $f(x)=x^3$ wynosi:
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=3x^2-4x+7$.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=x^3-2x$.
Oblicz pochodną $f(x)=x^2+3x$ i $g(x)=5x-2$, a potem $(f+g)'$.
Wyznacz pochodną funkcji $f(x)=x^5$.
Oblicz $f^\prime(1)$ dla $f(x)=x^3-6x^2+5$.
Oblicz $f^{\prime}(2)$ dla funkcji $f(x)=x^2-3x$.
Oblicz wartość pochodnej funkcji $f(x)=x^2$ w punkcie $x_0=3$.
Pochodna iloczynu $(f\cdot g)'$ wynosi:
Pochodna funkcji stałej $f(x)=7$ wynosi:
Wyznacz wszystkie $m$, dla których funkcja $f(x)=x^3+mx^2+3x-1$ jest rosnąca w $\mathbb R$.
Pochodna funkcji stałej $f(x)=7$ wynosi:
Pochodna $f'(x_0)$ w punkcie to geometrycznie:
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=x\cdot\sin x$.
Wyznacz pochodną funkcji $f(x)=4x$.
Wyznacz równanie stycznej do wykresu funkcji $f(x)=x^3-2x+1$ w punkcie o odciętej $1$.
Oblicz pochodną iloczynu $f(x)=(x^2+1)(x-3)$, korzystając z reguły iloczynu.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=5x+7$.
Pochodna funkcji złożonej $f(g(x))$ to (reguła łańcuchowa):
Wyznacz pochodną funkcji $f(x)=x^2+3x-5$.
Wyznacz równanie stycznej do wykresu funkcji $f(x)=\dfrac{x^2+3}{x}$ w punkcie o odciętej $1$.
Oblicz pochodną funkcji złożonej $f(x)=(2x+1)^3$.
Pochodna funkcji stałej $f(x)=7$ wynosi:
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=(2x+1)^3$ regułą łańcuchową.
Pochodna funkcji $f(x)=2x^3$ to:
Wyznacz przedziały monotoniczności i ekstrema funkcji $f(x)=x^3-3x^2-9x+1$.
Pochodna funkcji $f(x)=\sqrt{x}$ (dla $x>0$) wynosi:
Droga w ruchu opisana jest wzorem $s(t)=t^2$ (w metrach, $t$ w sekundach). Oblicz prędkość w chwili $t=4$ s.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=(x^2+1)^5$.
Wyznacz pochodną funkcji $f(x)=x^3-6x^2+4$.
Wyznacz najmniejszą i największą wartość funkcji $f(x)=x^3-3x$ w przedziale $[-2,3]$.
Wyznacz współczynnik kierunkowy stycznej do wykresu funkcji $f(x)=x^2$ w punkcie o odciętej $x_0=3$.
Wyznacz współczynnik kierunkowy stycznej do wykresu $f(x)=x^2-4x$ w punkcie $x_0=1$.
Pochodna funkcji $f(x)=c\cdot g(x)$ (gdzie $c$ stałe) to:
Oblicz wartość pochodnej funkcji $f(x)=x^2$ w punkcie $x_0=3$.
Wyznacz przedziały monotoniczności i ekstrema funkcji $f(x)=\dfrac{x^2}{x-1}$.
Ile wynosi pochodna funkcji $f(x)=4x$?
Jeśli $f'(x_0)=0$, to styczna w punkcie $x_0$ jest:
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=\sin(3x)$.
Pochodna sumy funkcji $f+g$ równa się:
Punkt $P=(x_0,2)$, gdzie $x_0\gt 0$, należy do wykresu funkcji $f(x)=\dfrac{3x^2+1}{x^2+1}$. Wyznacz równanie stycznej do wykresu $f$ w punkcie $P$.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=x^3-3x^2+2$ i wyznacz jej miejsca zerowe.
Wyznacz równanie stycznej do wykresu $f(x)=x^2$ w punkcie $x_0=2$.
Oblicz pochodną iloczynu $f(x)=(x+1)(x-3)$ dwoma sposobami.
Wyznacz pochodną funkcji $f(x)=5x^4-2x^2+7x$.
Wyznacz równania stycznych do wykresu funkcji $f(x)=x^3-3x+2$ równoległych do prostej $y=9x$.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=(x^2-1)^4$.
Pochodna funkcji $f(x)=x^4$ to:
Pochodna funkcji $f(x)=(5x-2)^4$ to:
Współczynnik kierunkowy stycznej do wykresu funkcji $f$ w punkcie $x_0$ jest równy:
Wyznacz wszystkie wartości $k$, dla których równanie $x^3-3x^2-9x+1=k$ ma trzy różne rozwiązania.
Reguła pochodnej ilorazu $\left(\frac{u}{v}\right)^{\prime}$ ma postać:
Ciało porusza się według wzoru $s(t)=t^2-3t$ (w metrach). W której chwili prędkość wynosi zero?
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=\cos\left(x^2\right)$.
Oblicz $f'(1)$ dla funkcji $f(x)=x^3-2x$.
Funkcja $f(x)=x^2-4x+3$. Dla jakiego argumentu styczna do wykresu jest pozioma?
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=2x^3-3x^2+5x-1$.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=x^2\cos x$.
Dla jakich $x$ pochodna funkcji $f(x)=x^2-4x$ jest równa zeru?
Wyznacz równanie stycznej do wykresu funkcji $f(x)=x^2$ w punkcie $x_0=1$.
Współczynnik kierunkowy stycznej do $f(x)=x^2$ w punkcie $x_0=0$ wynosi:
Pochodna funkcji $f(x)=\sin^2 x=(\sin x)^2$ wynosi:
Funkcja jest rosnąca w przedziale, w którym jej pochodna jest:
Pochodna funkcji $f(x)=x^2+x$ w punkcie $x_0=0$ wynosi:
Prędkość ciała opisuje wzór $v(t)=6t$ (m/s). Przyspieszenie to pochodna prędkości. Oblicz przyspieszenie.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=(3x^2-1)^2$ i uprość.
Wyznacz przedziały monotoniczności funkcji $f(x)=x^2-6x+1$.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=\frac{2}{x}$ (dla $x\neq0$).
Jeśli $f'(x)>0$ w pewnym przedziale, to funkcja jest tam:
Pochodna funkcji $f(x)=3x^4-2x^2+7$ to:
Pochodna funkcji $f(x)=x^2$ w punkcie $x_0=0$ wynosi:
Punkt materialny porusza się według równania $s(t)=t^2+3t$ (droga w metrach, czas w sekundach). Oblicz prędkość chwilową w chwili $t=2$ s.
Wyznacz równanie stycznej do wykresu $f(x)=x^3$ w punkcie $x_0=1$.
Oblicz pochodną funkcji $f(x)=(x^2+2x)^3$ i wyznacz jej wartość w punkcie $x=1$.
Wyznacz równanie stycznej do wykresu funkcji $f(x)=x^2$ w punkcie $x_0=2$.
Zbadaj monotoniczność funkcji $f(x)=x^3-3x$ za pomocą pochodnej.
W którym punkcie styczna do wykresu $f(x)=x^2-6x+5$ jest pozioma? Podaj współrzędne tego punktu.
Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.