Start › Klasy › Klasa 3 LO › Ciąg geometryczny (2)

Ciąg geometryczny (2)

Klasa 3 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📄Zadania z arkuszy 5

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 14.2 · Matura 2026

Ciąg $(a_{n})$ jest

A arytmetyczny i rosnący.
B arytmetyczny i malejący.
C geometryczny i rosnący.
D geometryczny i malejący.
Zadanie nr 17 · Matura 2025

Ciąg geometryczny \((a_n)\), o wszystkich wyrazach rzeczywistych różnych od \(0\), jest określony dla każdej liczby naturalnej \(n\ge 1\). Wyrazy tego ciągu spełniają warunek \(a_3=-8\cdot a_6\).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Iloraz ciągu \((a_n)\) jest równy

A \((-2)\)
B \(\left(-\frac{1}{2}\right)\)
C \(\frac{1}{2}\)
D \(2\)
Zadanie nr 16 · Matura 2025

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Trzywyrazowy ciąg \((4,\;m,\;m-1)\) jest geometryczny, gdy liczba \(m\) jest równa

A \((-3)\)
B \((-2)\)
C \(2\)
D \(3\)
Zadanie nr 14 · Matura 2024

Dany jest ciąg geometryczny \((a_n)\) określony dla każdej liczby naturalnej \(n\ge 1\), w którym \(a_2=2\) oraz \(a_5=54\).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Iloraz ciągu \((a_n)\) jest równy

A \(3\)
B \(9\)
C \(\frac{52}{3}\)
D \(27\)
Zadanie nr 17 · Matura 2023

Dany jest ciąg geometryczny \((a_n)\), określony dla każdej liczby naturalnej \(n\ge 1\). Pierwszy wyraz tego ciągu jest równy \(128\), natomiast iloraz ciągu jest równy \(\left(-\frac{1}{2}\right)\).

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Wyraz \(a_{2023}\) jest liczbą ujemną.
2. Różnica \(a_3-a_2\) jest równa \(96\).

P/P 1. P, 2. P
P/F 1. P, 2. F
F/P 1. F, 2. P
F/F 1. F, 2. F

📘Teoria 1

Ciąg geometryczny (klasa 3 LO)

Definicja

Każdy wyraz powstaje przez pomnożenie przez stały iloraz $q$: $a_{n+1}=a_n\cdot q$.

Wyraz ogólny

$a_n=a_1\cdot q^{n-1}$.

Suma

$S_n=a_1\cdot\frac{1-q^n}{1-q}$ dla $q\neq1$.

Własność

Kwadrat wyrazu to iloczyn sąsiadów: $a_n^2=a_{n-1}\cdot a_{n+1}$.

∑Wzory 2

Ciąg geometryczny — suma n wyrazów
$$S_n=a_1\cdot\frac{1-q^n}{1-q}\ \ (q\neq1),\qquad S_n=n\cdot a_1\ \ (q=1)$$

Suma $n$ początkowych wyrazów ciągu geometrycznego.

Przykład: $a_1=1$, $q=2$, $n=6$: $S_6=\frac{1-64}{1-2}=63$.

Ciąg geometryczny — wyraz ogólny
$$a_n=a_1\cdot q^{\,n-1}$$

Każdy kolejny wyraz powstaje przez pomnożenie przez iloraz $q$.

Przykład: $a_1=2$, $q=3$: $a_5=2\cdot3^4=162$.

🧩Quizy 1

✍Zadania dodatkowe 77

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr 1

Wzór na $n$-ty wyraz ciągu geometrycznego to:

A $a_n=a_1+(n-1)r$
B $a_n=a_1\cdot q^{n-1}$
C $a_n=a_1\cdot n$
D $a_n=q^n$
Zadanie nr 2

Dany jest ciąg geometryczny $a_1=2$, $q=3$. Oblicz $a_4$.

Zadanie nr 3

W ciągu geometrycznym $a_1=5$, $a_2=15$. Podaj iloraz $q$.

Zadanie nr 4

Ciąg jest geometryczny, gdy:

A iloraz kolejnych wyrazów jest stały
B różnica jest stała
C wyrazy rosną
D suma jest stała
Zadanie nr 5

Podaj kolejne trzy wyrazy ciągu geometrycznego zaczynającego się od $3$ z ilorazem $2$.

Zadanie nr 6

Który ciąg jest geometryczny?

A $1,3,5,7$
B $2,4,6,8$
C $2,6,18,54$
D $1,2,4,7$
Zadanie nr 7

W ciągu geometrycznym $a_1=4$, $q=\frac12$. Oblicz $a_3$.

Zadanie nr 8

Środkowy wyraz $b$ ciągu geometrycznego $4, b, 9$ (wyrazy dodatnie) oblicz z własności ciągu.

Zadanie nr 9

Suma $n$ wyrazów ciągu geometrycznego (dla $q\neq1$) to:

A $a_1\cdot n$
B $\frac{a_1+a_n}{2}n$
C $a_1 q^{n}$
D $a_1\cdot\frac{1-q^{n}}{1-q}$
Zadanie nr 10

Oblicz sumę $5$ początkowych wyrazów ciągu $a_1=1$, $q=2$.

Zadanie nr 11

W ciągu geometrycznym $a_2=6$, $a_4=54$. Iloraz (dodatni) wynosi:

A $2$
B $3$
C $9$
D $6$
Zadanie nr 12

Oblicz szósty wyraz ciągu geometrycznego $a_1=1$, $q=10$.

Zadanie nr 13

Liczby $2$, $x$, $8$ tworzą ciąg geometryczny o wyrazach dodatnich. Wyznacz $x$.

Zadanie nr 14

Ciąg $\frac{1}{2},\frac{1}{4},\frac{1}{8},\dots$ ma iloraz:

A $\frac12$
B $2$
C $\frac14$
D $-\frac12$
Zadanie nr 15

W ciągu geometrycznym $a_1=3$, $a_3=27$. Wyznacz iloraz i $a_5$ (iloraz dodatni).

Zadanie nr 16

Jeśli $q=1$, to ciąg geometryczny jest:

A rosnący
B malejący
C stały
D naprzemienny
Zadanie nr 17

Bakterie podwajają liczebność co godzinę. Zaczynamy od $100$. Ile będzie po $5$ godzinach?

Zadanie nr 18

Oblicz sumę $1+3+9+27+81$, korzystając ze wzoru na sumę ciągu geometrycznego.

Zadanie nr 19

Kwota $1000$ zł jest lokowana na $10\%$ rocznie z kapitalizacją roczną. Ile wyniesie po $3$ latach?

Zadanie nr 20

Wykaż, że jeśli liczby $a$, $b$, $c$ (dodatnie) tworzą ciąg geometryczny, to $b^2=ac$.

Zadanie nr 1

Iloraz ciągu geometrycznego $2$, $6$, $18$, $54$, … wynosi:

A $2$
B $4$
C $3$
D $6$
Zadanie nr 2

Oblicz piąty wyraz ciągu geometrycznego, w którym $a_1=5$ i $q=2$.

Zadanie nr 3

Oblicz sumę siedmiu początkowych wyrazów ciągu geometrycznego o $a_1=1$ i $q=2$.

Zadanie nr 4

Liczby $4$, $x$, $25$ tworzą ciąg geometryczny. Jaka jest dodatnia wartość $x$?

A $14{,}5$
B $10$
C $12$
D $5$
Zadanie nr 6

Ciąg geometryczny ma $a_1=8$ i $q=\frac12$. Który wyraz jest równy $1$?

A czwarty
B trzeci
C piąty
D ósmy
Zadanie nr 7

W ciągu geometrycznym $a_2=12$ i $a_4=108$. Wyznacz $a_1$ oraz $q$, zakładając $q>0$.

Zadanie nr 10

Oblicz sumę szeregu geometrycznego $8+4+2+1+\dots$

Zadanie nr 11

Szereg geometryczny jest zbieżny, gdy:

A $q>1$
B $|q|\lt 1$
C $q\lt 0$
D $q=1$
Zadanie nr 13

Trzy liczby tworzą ciąg geometryczny. Ich iloczyn wynosi $216$, a środkowa liczba to $a_2$. Wyznacz $a_2$.

Zadanie nr 14

Suma szeregu $1+\frac13+\frac19+\dots$ wynosi:

A $1{,}25$
B $2$
C $1{,}5$
D $3$
Zadanie nr 16

W ciągu geometrycznym $a_1=3$ i $q=-1$. Ile wynosi $a_{10}$?

A $-3$
B $3$
C $0$
D $-30$
Zadanie nr 18

Liczby $x-1$, $x+1$, $2x+4$ tworzą ciąg geometryczny. Wyznacz $x$.

Zadanie nr 19

Piłka spuszczona z wysokości $2$ m odbija się za każdym razem na $60\%$ poprzedniej wysokości. Oblicz łączną drogę, jaką przebędzie do zatrzymania.

Zadanie nr 20

Wykaż, że jeżeli liczby $a$, $b$, $c$ tworzą ciąg geometryczny o wyrazach dodatnich, to $b=\sqrt{ac}$. Sprawdź to dla $a=2$, $c=18$.

Zadanie nr PP15.1

W ciągu geometrycznym $(a_n)$ dane są $a_1=64$ oraz $a_2=16$. Czwarty wyraz tego ciągu jest równy

A $1$
B $4$
C $-32$
D $\tfrac14$
Zadanie nr PP15.2

Ciąg $(4,\ x,\ 9)$ jest geometryczny i ma wszystkie wyrazy dodatnie. Liczba $x$ jest równa

A $6{,}5$
B $6$
C $36$
D $-6$
Zadanie nr PP15.3

W ciągu geometrycznym $a_2=6$ oraz $a_5=48$. Iloraz tego ciągu jest równy

A $8$
B $3$
C $2$
D $14$
Zadanie nr PP15.4

Trzywyrazowy ciąg $(48,\ 12,\ 2m+1)$ jest geometryczny. Liczba $m$ jest równa

A $3$
B $-1$
C $-12{,}5$
D $1$
Zadanie nr PP15.5

Suma pięciu początkowych wyrazów ciągu geometrycznego, w którym $a_1=3$ i $q=2$, jest równa

A $93$
B $96$
C $48$
D $186$
Zadanie nr PP15.6

Ciąg geometryczny $(a_n)$ spełnia warunek $a_4\cdot a_5=12$. Oblicz iloczyn $a_2\cdot a_7$.

Zadanie nr PP15.7

Ciąg $(a_n)$ określony wzorem $a_n=3\cdot(-2)^n$ dla $n\ge1$ jest

A arytmetyczny o różnicy $-2$
B geometryczny o ilorazie $-2$
C geometryczny rosnący
D geometryczny o ilorazie $3$
Zadanie nr PP15.8

Ciąg $(a_n)$ jest określony wzorem $a_n=5\cdot2^{n-1}$ dla $n\ge1$. Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. $a_4=40$.
  2. Suma trzech początkowych wyrazów ciągu jest równa $30$.

Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.

P/P 1. P, 2. P
P/F 1. P, 2. F
F/P 1. F, 2. P
F/F 1. F, 2. F
Zadanie nr PP15.9

Wyznacz wszystkie wartości $x$, dla których ciąg $(x-1,\ 2x,\ 5x+3)$ jest geometryczny.

Zadanie nr PP15.10

Ciąg $(a_n)$ jest określony wzorem $a_n=2n+1$ dla $n\ge1$. Trzywyrazowy ciąg $(a_1,\ a_4,\ a_k)$ jest geometryczny. Oblicz $k$.

Zadanie nr PP38.1

Iloraz ciągu geometrycznego $3,6,12,\dots$ jest równy

A $2$
B $3$
C $\dfrac12$
D $6$
Zadanie nr PP38.2

W ciągu geometrycznym $a_1=5$, $q=2$. Wyraz $a_3$ jest równy

A $10$
B $20$
C $40$
D $25$
Zadanie nr PP38.3

Iloraz ciągu geometrycznego $100,50,25,\dots$ jest równy

A $2$
B $-50$
C $\dfrac12$
D $25$
Zadanie nr PP38.4

Kwotę $1000$ zł wpłacono na $10\%$ rocznie (procent składany). Po $2$ latach na koncie będzie

A $1200$ zł
B $1100$ zł
C $1220$ zł
D $1210$ zł
Zadanie nr PP38.5

W ciągu geometrycznym $a_1=3$, $q=2$. Oblicz $a_5$.

Zadanie nr PP38.6

Średnia geometryczna liczb $4$ i $9$ jest równa

A $6$
B $6{,}5$
C $36$
D $13$
Zadanie nr PP38.7

W ciągu geometrycznym $a_1=2$, $a_2=6$. Iloraz $q$ jest równy

A $4$
B $3$
C $\dfrac13$
D $8$
Zadanie nr PP38.10

Kwotę $2000$ zł wpłacono na lokatę $5\%$ rocznie z kapitalizacją roczną. Ile będzie na koncie po $2$ latach?

Zadanie nr PP38.11

Iloraz ciągu geometrycznego $2,6,18,\dots$ jest równy

A $3$
B $2$
C $4$
D $6$
Zadanie nr PP38.12

W ciągu geometrycznym $a_1=3$, $q=2$ wyraz $a_4$ jest równy

A $48$
B $24$
C $12$
D $18$
Zadanie nr PP38.13

W ciągu geometrycznym $a_1=4$, $q=\tfrac12$ wyraz $a_3$ jest równy

A $2$
B $8$
C $1$
D $\tfrac12$
Zadanie nr PP38.14

Średnia geometryczna liczb $9$ i $16$ jest równa

A $12{,}5$
B $144$
C $25$
D $12$
Zadanie nr PP38.15

W ciągu geometrycznym $a_1=2$, $q=3$. Oblicz $a_5$.

Zadanie nr PR05.1

Ile ujemnych wyrazów ma ciąg $a_n=3n-7$ ($n\ge1$)?

Zadanie nr PR05.2

Oblicz sumę wszystkich liczb naturalnych dwucyfrowych podzielnych przez $7$.

Zadanie nr PR05.3

W ciągu arytmetycznym $(a_n)$ spełnione są warunki $a_2+a_5=17$ oraz $a_3\cdot a_4=70$. Wyznacz pierwszy wyraz i różnicę tego ciągu.

Zadanie nr PR05.4

Trzywyrazowy ciąg $(x,y,z)$ jest geometryczny i rosnący, a suma jego wyrazów jest równa $39$. Liczby $x,y,z$ są — odpowiednio — pierwszym, drugim i piątym wyrazem pewnego ciągu arytmetycznego. Oblicz $x$, $y$, $z$.

Zadanie nr PR05.5

Ciąg arytmetyczny $(a_n)$ ma różnicę $r\ne0$ i $a_1=2$. Wyrazy $a_1$, $a_2$, $a_5$ tworzą (w tej kolejności) ciąg geometryczny. Oblicz $r$ oraz taką liczbę $n$, że suma $n$ początkowych wyrazów ciągu $(a_n)$ jest równa $200$.

Zadanie nr PR05.6

Liczby $a,b,c$ tworzą ciąg geometryczny, a ich suma jest równa $26$. Liczby $a+1,\ b+6,\ c+3$ tworzą ciąg arytmetyczny. Wyznacz $a,b,c$.

Zadanie nr PR05.7

Zbadaj monotoniczność ciągu $a_n=\dfrac{n+1}{2n+3}$, $n\ge1$.

Zadanie nr PR05.8

Ciąg $(a_n)$ jest określony rekurencyjnie: $a_1=2$, $a_{n+1}=a_n+2n$ dla $n\ge1$. Wyznacz wzór ogólny ciągu i oblicz $a_{10}$.

Zadanie nr PR05.9

Na początku każdego roku przez $10$ lat wpłacamy na konto $1000$ zł. Oprocentowanie wynosi $5\%$ w skali roku, odsetki są kapitalizowane na koniec roku. Oblicz stan konta na koniec dziesiątego roku (wynik zaokrąglij do grosza).

Zadanie nr PR05.10

Suma trzech początkowych wyrazów ciągu geometrycznego jest równa $21$, a ich iloczyn $216$. Wyznacz te wyrazy.

Zadanie nr PR06.1

Oblicz sumę szeregu $12+6+3+\dots$

Zadanie nr PR06.2

Zapisz liczbę $0{,}(36)$ w postaci ułamka nieskracalnego.

Zadanie nr PR06.3

Wyznacz wszystkie $x$, dla których szereg $1+(x-1)+(x-1)^2+\dots$ jest zbieżny.

Zadanie nr PR06.4

Rozwiąż równanie $1+2x+4x^2+8x^3+\dots=\dfrac32$, którego lewa strona jest sumą szeregu geometrycznego.

Zadanie nr PR06.5

Suma wszystkich wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego jest równa $16$, a jego pierwszy wyraz jest równy $12$. Oblicz trzeci wyraz tego ciągu.

Zadanie nr PR06.6

Nieskończony ciąg geometryczny jest zbieżny, suma jego dwóch pierwszych wyrazów jest równa $12$, a suma wszystkich wyrazów jest równa $16$. Wyznacz pierwszy wyraz i iloraz tego ciągu. Rozważ wszystkie przypadki.

Zadanie nr PR06.7

Trójkąt równoboczny $T_1$ ma bok długości $a$. Trójkąt $T_{n+1}$ ma wierzchołki w środkach boków trójkąta $T_n$. Oblicz sumę obwodów oraz sumę pól wszystkich trójkątów $T_1,T_2,T_3,\dots$

Zadanie nr PR06.8

Rozwiąż równanie $1-x+x^2-x^3+\dots=2x$, którego lewa strona jest sumą szeregu geometrycznego.

Zadanie nr PR06.9

Korzystając ze wzoru na sumę szeregu geometrycznego, zapisz liczbę $2{,}1(6)$ w postaci ułamka nieskracalnego.

Zadanie nr PR06.10

Funkcja $f$ jest określona wzorem $f(x)=1+\dfrac1x+\dfrac1{x^2}+\dfrac1{x^3}+\dots$ dla tych $x$, dla których szereg jest zbieżny. Wyznacz dziedzinę funkcji $f$ i rozwiąż równanie $f(x)=\frac32$.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.