Start › Klasy › Klasa 2 LO › Twierdzenie cosinusów (2)

Twierdzenie cosinusów (2)

Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📄Zadania z arkuszy 2

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 22.2 · Matura 2025

Dany jest trójkąt \(ABC\), w którym \(|AB|=6\), \(|AC|=4\) oraz \(|\angle CAB|=60^\circ\) (zobacz rysunek).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Długość boku \(BC\) trójkąta \(ABC\) jest równa



Matematyka jest prosta
A \(\sqrt{28}\)
B \(\sqrt{40}\)
C \(8\)
D \(\sqrt{76}\)
Zadanie nr 18 · Matura 2024

Dany jest trójkąt \(ABC\), w którym \(|AB|=5\), \(|AC|=2\) oraz \(\cos|\sphericalangle BAC|=\frac{3}{5}\).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Długość boku \(BC\) tego trójkąta jest równa

A \(\sqrt{17}\)
B \(\sqrt{23}\)
C \(\sqrt{35}\)
D \(\sqrt{41}\)

📘Teoria 1

Twierdzenie sinusów i cosinusów
Definicja: W trójkącie o bokach $a,b,c$ i kątach $\alpha,\beta,\gamma$:
Twierdzenie sinusów: $\dfrac{a}{\sin\alpha}=\dfrac{b}{\sin\beta}=\dfrac{c}{\sin\gamma}=2R$
Twierdzenie cosinusów: $c^2=a^2+b^2-2ab\cos\gamma$
Prosto mówiąc: Twierdzenie cosinusów to uogólnienie Pitagorasa (dla kąta prostego $\cos90°=0$). Sinus: gdy znasz 2 kąty i bok, lub 2 boki i kąt naprzeciwległy.
Zastosowanie:
  • Wyznaczanie boków i kątów trójkąta dowolnego
  • Nawigacja i kartografia
  • Geometria przestrzenna
Przykład: Trójkąt: $a=5$, $b=7$, $\gamma=60°$. $c^2=25+49-2\cdot5\cdot7\cdot\tfrac{1}{2}=74-35=39$. $c=\sqrt{39}\approx6{,}24$.
⚡ Zapamiętaj: Twierdzenie cosinusów: $c^2=a^2+b^2-2ab\cos C$ (kąt między $a$ i $b$ jest naprzeciwko $c$). Dla kąta prostego: $-2ab\cos90°=0$ → Pitagoras.

∑Wzory 1

Twierdzenie cosinusów
$$c^2=a^2+b^2-2ab\cos\gamma$$

Uogólnienie twierdzenia Pitagorasa na dowolny trójkąt.

Przykład: $a=5$, $b=8$, $\gamma=60^\circ$: $c^2=25+64-40=49$, $c=7$.

🧩Quizy 1

✍Zadania dodatkowe 45

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr PR12.1

W trójkącie dwa boki mają długości $7$ i $8$, a kąt między nimi ma miarę $120^\circ$. Oblicz długość trzeciego boku.

Zadanie nr PR12.2

W trójkącie bok $a=6$ leży naprzeciw kąta $\alpha=45^\circ$. Oblicz promień okręgu opisanego na tym trójkącie.

Zadanie nr PR12.3

Trójkąt ma boki długości $5$, $7$ i $8$. Oblicz miarę kąta leżącego naprzeciw boku długości $7$ oraz pole trójkąta.

Zadanie nr PR12.4

W trójkącie $ABC$: $|BC|=10$, $|\angle BAC|=30^\circ$, $|\angle ABC|=45^\circ$. Oblicz długości boków $AC$ i $AB$.

Zadanie nr PR12.5

W trójkącie równobocznym $ABC$ o boku $6$ punkt $D$ leży na boku $BC$ i $|BD|=2$. Oblicz $|AD|$ oraz $\sin\angle BAD$.

Zadanie nr PR12.6

Równoległobok ma boki długości $5$ i $8$ oraz kąt ostry $60^\circ$. Oblicz długości jego przekątnych.

Zadanie nr PR12.7

Pole trójkąta jest równe $12\sqrt3$, a dwa jego boki mają długości $6$ i $8$. Oblicz długość trzeciego boku. Rozważ wszystkie przypadki.

Zadanie nr PR12.8

W trójkącie $ABC$: $|AB|=8$, $|AC|=5$, $|\angle BAC|=60^\circ$. Oblicz długość dwusiecznej $AD$ kąta $BAC$.

Zadanie nr PR12.9

W trójkącie $ABC$: $|AB|=6$, $|AC|=4$, a środkowa $AM$ ma długość $\sqrt{19}$. Oblicz $|BC|$ i miarę kąta $BAC$.

Zadanie nr PR12.10

W trójkącie $ABC$: $|AB|=5$, $|BC|=8$, $|CA|=7$. Oblicz miarę kąta $ABC$, pole trójkąta, promienie okręgów opisanego i wpisanego oraz wysokość opuszczoną z wierzchołka $A$.

Zadanie nr PR36.1

Dla kąta $\gamma=90^\circ$ twierdzenie cosinusów przyjmuje postać

A $c^2=a^2+b^2$
B $c^2=a^2-b^2$
C $c=a+b$
D $c^2=2ab$
Zadanie nr PR36.2

W trójkącie $a=3$, $b=4$, $\gamma=90^\circ$. Bok $c$ jest równy

A $7$
B $5$
C $25$
D $1$
Zadanie nr PR36.3

W trójkącie $a=2$, $b=2$, $\gamma=60^\circ$. Bok $c$ jest równy

A $4$
B $\sqrt8$
C $2$
D $1$
Zadanie nr PR36.4

Twierdzenie cosinusów to

A $\dfrac{a}{\sin\alpha}=2R$
B $c^2=a^2+b^2$
C $c=a+b-\gamma$
D $c^2=a^2+b^2-2ab\cos\gamma$
Zadanie nr PR36.5

W trójkącie $a=5$, $b=8$, $\gamma=60^\circ$. Oblicz $c^2$.

Zadanie nr PR36.6

W trójkącie $a=1$, $b=1$, $\gamma=120^\circ$. Bok $c$ jest równy

A $\sqrt3$
B $1$
C $\sqrt2$
D $2$
Zadanie nr PR36.7

W trójkącie $a=6$, $b=8$, $\gamma=90^\circ$. Bok $c$ jest równy

A $14$
B $10$
C $100$
D $2$
Zadanie nr PR36.8

Gdy kąt $\gamma$ jest rozwarty, to $c^2$ jest

A równe $a^2+b^2$
B mniejsze od $a^2+b^2$
C większe od $a^2+b^2$
D równe $0$
Zadanie nr PR36.9

W trójkącie $a=7$, $b=5$, $c=8$. Wartość $\cos\gamma$ (kąt naprzeciw $c$) jest równa

A $\tfrac{1}{2}$
B $0$
C $\tfrac{2}{7}$
D $\tfrac{1}{7}$
Zadanie nr PR36.10

W trójkącie $a=3$, $b=5$, $\gamma=120^\circ$. Oblicz długość boku $c$.

Zadanie nr PR36.11

Dla $\gamma=90^\circ$ twierdzenie cosinusów daje

A $c^2=a^2+b^2$
B $c^2=a^2-b^2$
C $c=a+b$
D $c^2=2ab$
Zadanie nr PR36.12

W trójkącie $a=9$, $b=12$, $\gamma=90^\circ$. Bok $c$ jest równy

A $21$
B $15$
C $225$
D $3$
Zadanie nr PR36.13

W trójkącie $a=4$, $b=3$, $\gamma=60^\circ$. Wartość $c^2$ jest równa

A $25$
B $37$
C $13$
D $7$
Zadanie nr PR36.14

W trójkącie $a=2$, $b=3$, $\gamma=60^\circ$. Wartość $c^2$ jest równa

A $13$
B $19$
C $1$
D $7$
Zadanie nr PR36.15

W trójkącie $a=5$, $b=12$, $\gamma=90^\circ$. Oblicz długość boku $c$.

Zadanie nr 1

Twierdzenie cosinusów dla boku $c$ ma postać:

A $c^2=a^2+b^2$
B $c^2=a^2+b^2-2ab\cos\gamma$
C $c=a+b-2ab$
D $c^2=a^2-b^2$
Zadanie nr 2

Twierdzenie sinusów mówi, że:

A $\frac{a}{\sin\alpha}=\frac{b}{\sin\beta}=\frac{c}{\sin\gamma}$
B $a\sin\alpha=b\sin\beta$
C $\frac{\sin\alpha}{\sin\beta}=1$
D $a^2=b^2+c^2$
Zadanie nr 3

W trójkącie $a=6$, $b=8$, a kąt między nimi $\gamma=60^\circ$. Oblicz bok $c$.

Zadanie nr 4

W trójkącie $a=10$, $\alpha=30^\circ$, $\beta=45^\circ$. Oblicz bok $b$ (użyj $\sin30^\circ=\frac12$, $\sin45^\circ=\frac{\sqrt2}{2}$).

Zadanie nr 5

Dla $\gamma=90^\circ$ twierdzenie cosinusów sprowadza się do:

A twierdzenia sinusów
B wzoru na pole
C twierdzenia Pitagorasa
D wzoru Herona
Zadanie nr 6

W trójkącie $a=5$, $b=7$, $c=8$. Oblicz $\cos\gamma$ (kąt naprzeciw boku $c$).

Zadanie nr 7

W trójkącie $a=4$, $b=4$, $\gamma=90^\circ$. Oblicz $c$ (twierdzenie cosinusów).

Zadanie nr 8

W twierdzeniu sinusów stała $2R$ to:

A obwód trójkąta
B pole trójkąta
C promień wpisanego
D średnica okręgu opisanego
Zadanie nr 9

Kąty trójkąta to $\alpha=40^\circ$, $\beta=60^\circ$. Oblicz $\gamma$.

Zadanie nr 10

Wzór na pole trójkąta z dwóch boków i kąta między nimi to $P=\frac12 ab\sin\gamma$. Oblicz pole dla $a=6$, $b=10$, $\gamma=30^\circ$.

Zadanie nr 11

Twierdzenia cosinusów używamy najczęściej, gdy dane są:

A dwa boki i kąt między nimi
B tylko kąty
C tylko jeden bok
D pole i obwód
Zadanie nr 12

W trójkącie $b=3$, $c=5$, $\alpha=60^\circ$. Oblicz $a$ (twierdzenie cosinusów).

Zadanie nr 13

Promień okręgu opisanego na trójkącie wynosi $R=5$. Bok $a$ leży naprzeciw kąta $\alpha=30^\circ$. Oblicz $a$.

Zadanie nr 14

Jeśli w twierdzeniu cosinusów $\cos\gamma\lt 0$, to kąt $\gamma$ jest:

A ostry
B rozwarty
C prosty
D zerowy
Zadanie nr 15

W trójkącie $a=7$, $b=5$, $c=3$. Sprawdź, czy trójkąt jest rozwartokątny (zbadaj kąt naprzeciw najdłuższego boku).

Zadanie nr 16

Ile wynosi $\cos120^\circ$?

A $\frac12$
B $\frac{\sqrt3}{2}$
C $-\frac12$
D $0$
Zadanie nr 17

Dwa statki wypływają z portu pod kątem $60^\circ$. Jeden płynie $30$ km, drugi $40$ km. Jak daleko są od siebie?

Zadanie nr 18

W trójkącie $\alpha=45^\circ$, $\beta=105^\circ$, $a=8$. Oblicz bok $b$ ($\sin105^\circ\approx0{,}966$, $\sin45^\circ=\frac{\sqrt2}{2}\approx0{,}707$).

Zadanie nr 19

Oblicz pole trójkąta o bokach $a=5$, $b=6$ i kącie między nimi $\gamma=150^\circ$ ($\sin150^\circ=\frac12$).

Zadanie nr 20

Wykaż, że w trójkącie równobocznym o boku $a$ twierdzenie cosinusów daje tożsamość (potwierdza długość boku).

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.