Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
$$\alpha_{\text{środkowy}}=2\beta_{\text{wpisany}}$$
gdy oba są oparte na tym samym łuku. Wszystkie kąty wpisane oparte na tym samym łuku są sobie równe.
Wniosek: kąt wpisany oparty na średnicy ma $90^\circ$ (twierdzenie Talesa o okręgu).
Styczna do okręgu jest prostopadła do promienia poprowadzonego do punktu styczności. Odcinki stycznych poprowadzonych z jednego punktu zewnętrznego są równe.
Środek okręgu opisanego to punkt przecięcia symetralnych boków; środek okręgu wpisanego — punkt przecięcia dwusiecznych kątów.
W trójkącie prostokątnym $R=\frac{c}{2}$, bo przeciwprostokątna jest średnicą.
$$\text{okrąg opisany} \iff \alpha+\gamma=\beta+\delta=180^\circ$$
$$\text{okrąg wpisany} \iff a+c=b+d \quad\text{(twierdzenie Pitota)}$$
$$\frac{a}{\sin\alpha}=\frac{b}{\sin\beta}=\frac{c}{\sin\gamma}=2R$$
$$c^2=a^2+b^2-2ab\cos\gamma$$
Warunki na okrąg opisany i wpisany w czworokąt są niezależne. Prostokąt zawsze ma okrąg opisany, ale wpisany tylko wtedy, gdy jest kwadratem.
Kąt środkowy oparty na danym łuku jest dwa razy większy od kąta wpisanego opartego na tym samym łuku:
$$\alpha_{\text{środkowy}}=2\alpha_{\text{wpisany}}$$
Wszystkie kąty wpisane oparte na tym samym łuku są równe.
Kąt wpisany oparty na średnicy (półokręgu) jest prosty. To narzędzie do rozpoznawania trójkątów prostokątnych wpisanych w okrąg.
Przeciwległe kąty sumują się do $180^\circ$. To warunek konieczny i wystarczający wpisania czworokąta w okrąg.
Styczna ma z okręgiem jeden punkt wspólny i jest prostopadła do promienia w punkcie styczności. Prosta jest styczna, gdy odległość środka od niej równa się promieniowi ($d=r$).
Dwa odcinki styczne z jednego punktu zewnętrznego są równe.
$$e\cdot f=a\cdot c+b\cdot d$$
Dla czworokąta wpisanego w okrąg iloczyn przekątnych równa się sumie iloczynów boków przeciwległych.
Kąt wpisany to połowa środkowego (nie odwrotnie). Prostopadłość stycznej do promienia tworzy trójkąt prostokątny — klucz do zadań ze styczną.
Co robi: wiąże kąt środkowy z kątem wpisanym opartym na tym samym łuku — podstawowe narzędzie zadań o okręgu.
Elementy: kąt środkowy ma wierzchołek w środku okręgu, wpisany — na okręgu. Wszystkie kąty wpisane oparte na tym samym łuku są równe.
Przykład: kąt wpisany oparty na półokręgu (średnicy) ma miarę $\frac{180^\circ}{2}=90^\circ$ — to twierdzenie Talesa o kącie wpisanym w półokrąg.
Pułapka: oba kąty muszą być oparte na tym samym łuku. Jeśli kąt wpisany opiera się na łuku dopełniającym, zależność dotyczy kąta środkowego wypukłego o mierze $360^\circ-\alpha$.
Co robi: wiąże kąt środkowy z kątem wpisanym opartym na tym samym łuku — podstawowe narzędzie zadań o okręgu.
Elementy: oba kąty oparte na tym samym łuku; wszystkie kąty wpisane oparte na jednym łuku są równe.
Twierdzenie Talesa o okręgu: kąt wpisany oparty na średnicy ma $90^\circ$ (bo odpowiadający kąt środkowy to $180^\circ$).
Przykład: kąt wpisany $30^\circ$ → kąt środkowy $60^\circ$. Kąt wpisany oparty na łuku równym $\tfrac14$ okręgu ma $45^\circ$.
Pułapka: to kąt wpisany jest połową środkowego, nie odwrotnie. W czworokącie wpisanym przeciwległe kąty sumują się do $180^\circ$.
Kąt środkowy oparty na pewnym łuku ma $80^\circ$. Ile ma kąt wpisany oparty na tym samym łuku?
Kąt środkowy oparty na tym samym łuku co kąt wpisany $30^\circ$ ma miarę:
Kąt wpisany oparty na łuku ma $35^\circ$. Oblicz kąt środkowy oparty na tym samym łuku.
Kąt wpisany oparty na średnicy okręgu. Ile ma stopni?
Kąt środkowy ma miarę $110^\circ$. Kąt wpisany oparty na tym samym łuku ma miarę
Kąt wpisany oparty na średnicy okręgu ma miarę:
Dwa kąty wpisane oparte na tym samym łuku mają miary $x$ i $40^\circ$. Ile wynosi $x$?
Punkty $A$, $B$, $C$ leżą na okręgu o środku $O$, przy czym $|\angle ACB|=40^\circ$ ($C$ na dłuższym łuku $AB$). Miara kąta ostrego $OAB$ jest równa
Oblicz długość okręgu o promieniu $5$ cm (przyjmij $\pi\approx3{,}14$).
Styczna do okręgu w punkcie styczności jest do promienia:
Odcinek $AB$ jest średnicą okręgu, a punkt $C$ leży na tym okręgu. Kąt $CAB$ ma miarę $35^\circ$. Kąt $ABC$ ma miarę
Oblicz pole koła o promieniu $6$ cm.
Kąt środkowy ma $100^\circ$. Jaki jest kąt wpisany oparty na tym samym łuku?
Czworokąt $ABCD$ jest wpisany w okrąg, a kąt $DAB$ ma miarę $75^\circ$. Kąt $BCD$ ma miarę
W czworokącie wpisanym w okrąg jeden z kątów ma $70^\circ$. Ile ma kąt leżący naprzeciw niego?
Z punktu poza okręgiem poprowadzono dwie styczne. Odcinki styczne od tego punktu do punktów styczności są:
Prosta jest styczna do okręgu o środku $O$ i promieniu $5$ w punkcie $A$. Punkt $B$ leży na tej prostej i $|AB|=12$. Odległość punktu $B$ od środka okręgu jest równa
Oblicz długość łuku okręgu o promieniu $6$ cm odpowiadającego kątowi środkowemu $60^\circ$.
Promień okręgu wynosi $5$, a odległość punktu $P$ od środka to $13$. Oblicz długość odcinka stycznej od $P$ do punktu styczności.
Długość łuku okręgu o promieniu $6$, na którym oparty jest kąt środkowy $120^\circ$, jest równa
Oblicz pole wycinka koła o promieniu $10$ cm odpowiadającego kątowi $90^\circ$.
Czworokąt $ABCD$ jest wpisany w okrąg. Kąt $A$ ma $85^\circ$, kąt $B$ ma $95^\circ$. Oblicz kąty $C$ i $D$.
Pole wycinka koła o promieniu $6$ wyznaczonego przez kąt środkowy $60^\circ$ jest równe
Promień okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym o przeciwprostokątnej $10$ wynosi:
Ile punktów wspólnych ma styczna z okręgiem?
Czworokąt opisany na okręgu ma kolejne boki długości $5,\ 7,\ 9,\ x$. Oceń prawdziwość stwierdzeń.
Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.
Dwa kąty wpisane w okrąg są oparte na tym samym łuku. Pierwszy ma $42^\circ$. Ile ma drugi? Uzasadnij.
Kąt między styczną a cięciwą wynosi $50^\circ$. Ile wynosi kąt wpisany oparty na tej cięciwie po drugiej stronie?
Kąt środkowy $AOB$ ma miarę $(3x-10)^\circ$, a kąt wpisany $ACB$ oparty na tym samym łuku ma miarę $(x+10)^\circ$. Oblicz $x$ oraz miarę kąta $ACB$.
Czworokąt można wpisać w okrąg, gdy:
Prosta jest styczna do okręgu, gdy jej odległość od środka jest:
Punkty $A$, $B$, $C$, $D$ leżą na okręgu (w tej kolejności), a odcinek $AC$ jest średnicą. Wiadomo, że $|\angle BAC|=28^\circ$ oraz $|\angle DCA|=40^\circ$. Oblicz miary wszystkich kątów czworokąta $ABCD$.
W okrąg wpisano czworokąt o kątach $x$, $100^\circ$, $2x$ i $80^\circ$ (w kolejności). Wyznacz $x$.
W czworokącie wpisanym w okrąg kąty przy wierzchołkach $A$ i $C$ wynoszą $3x$ i $x$. Oblicz oba kąty.
Styczna do okręgu w punkcie styczności tworzy z promieniem poprowadzonym do tego punktu kąt:
Trójkąt $ABC$ jest wpisany w okrąg, a bok $AB$ jest średnicą. Kąt $A$ ma $35^\circ$. Oblicz pozostałe kąty trójkąta.
Trójkąt równoboczny ma bok $6$. Oblicz promień okręgu opisanego na tym trójkącie. Skorzystaj ze wzoru $R=\frac{a\sqrt3}{3}$.
Twierdzenie Ptolemeusza dotyczy czworokąta:
Oblicz pole pierścienia kołowego ograniczonego okręgami o promieniach $5$ cm i $3$ cm (o wspólnym środku).
Kąt wpisany oparty na łuku stanowiącym $\frac14$ okręgu ma ile stopni?
Kąt dopisany (między styczną a cięciwą) ma tę samą miarę co:
W kwadracie wpisanym w okrąg twierdzenie Ptolemeusza daje związek (bok $a$, przekątna $d$):
W okręgu o promieniu $10$ cm poprowadzono cięciwę w odległości $6$ cm od środka. Oblicz długość tej cięciwy.
Z punktu $P$ odległego o $10$ od środka okręgu o promieniu $6$ poprowadzono styczną. Oblicz długość odcinka stycznej oraz pole trójkąta utworzonego przez $P$, środek okręgu i punkt styczności.
Oblicz pole odcinka koła (część między cięciwą a łukiem) dla ćwiartki koła o promieniu $4$ cm, gdzie cięciwą jest bok trójkąta prostokątnego o przyprostokątnych będących promieniami.
Czworokąt wpisany w okrąg ma boki $a=3$, $b=5$, $c=6$, $d=4$ (w kolejności) oraz jedną przekątną $e=7$. Korzystając z twierdzenia Ptolemeusza, oblicz drugą przekątną $f$.
Kąt środkowy i kąt wpisany są oparte na tym samym łuku. Kąt środkowy jest o $50^\circ$ większy od kąta wpisanego. Oblicz oba kąty.
Dwa kąty wpisane w okrąg oparte są na łukach, które razem tworzą cały okrąg. Jeden kąt środkowy ma $140^\circ$. Oblicz oba kąty wpisane oparte na tych łukach.
Na trójkącie prostokątnym o przyprostokątnych $6$ i $8$ opisano okrąg oraz wpisano okrąg. Oblicz promienie obu okręgów. Skorzystaj ze wzoru na promień okręgu wpisanego $r=\frac{a+b-c}{2}$.
Wykaż, że kąt wpisany oparty na średnicy jest prosty (twierdzenie Talesa o okręgu).

Punkty $A,B,C,D$ leżą na okręgu o środku $O$; $B$ na krótszym łuku $AC$. Kąt $CDA=50^\circ$, kąt $COB=30^\circ$. Miara kąta ostrego $BOA$ jest równa
Cztery różne punkty: $A$, $B$, $C$ oraz $D$ leżą na okręgu o środku $S$. Odcinek $AC$ jest średnicą tego okręgu. Cięciwa $BD$ przecina tę średnicę. $\beta$ to miara kąta wpisanego $DBC$, a $\gamma$ — miara kąta wpisanego $ACD$.

Suma $\beta+\gamma$ jest równa
Punkty $A,B,C,D$ leżą na okręgu o środku $O$. Punkt $K$ jest punktem przecięcia cięciwy $AC$ i średnicy $BD$. Kąt $COB$ jest prosty, a kąt $AKD$ ma miarę $78^{\circ}$.

Miara kąta ostrego $BDA$ jest równa

Punkty $A$, $B$ oraz $C$ leżą na okręgu o środku w punkcie $O$. Miara kąta $BCA$ jest równa $50^{\circ}$.

Miara kąta ostrego $ABO$ jest równa
W trójkącie $ABC$ wpisanym w okrąg o środku $S$ kąt $ACB=42^\circ$. Miara kąta ostrego $BAS$ jest równa
Dany jest okrąg o środku $S$ i promieniu $6$. Miara kąta wpisanego $ACB$ jest równa $60^{\circ}$.

Długość łuku $AB$, na którym oparty jest kąt wpisany $ACB$, jest równa




Punkty $A,B,C$ leżą na okręgu o środku $O$. Kąt $ACO$ ma miarę $70^\circ$. Miara kąta ostrego $ABC$ jest równa
Punkty $A,B,C$ leżą na okręgu o środku $O$. Prosta $k$ jest styczna do okręgu w punkcie $A$ i tworzy z cięciwą $AB$ kąt $32^{\circ}$. Odcinek $AC$ jest średnicą okręgu.

Miara kąta rozwartego $BOC$ jest równa











Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.