Start › Klasy › Klasa 2 LO › Dzielenie wielomianów

Dzielenie wielomianów

Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📄Zadania z arkuszy 4

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 9 · Matura 2024

Rozwiąż równanie $x^3-2x^2-3x+6=0$.

Zadanie nr 3 · Matura 2021
Wielomian $W(x)=x^{4}+81$ jest podzielny przez
A $x-3$
B $x^{2}+9$
C $x^{2}-3\sqrt{2}\,x+9$
D $x^{2}+3\sqrt{2}\,x-9$
Zadanie nr 5 · Matura 2021

Wynikiem dzielenia wielomianu \(5x^3-7x^2-4x-4\) przez dwumian \(x-2\) jest trójmian kwadratowy postaci \(ax^2+bx+c\).

Podaj kolejno wartości współczynników \(a\), \(b\) oraz \(c\).

Zadanie nr 2 · Matura 2009

Przy dzieleniu wielomianu \(W(x)\) przez dwumian \((x-1)\) otrzymujemy iloraz \(Q(x)=8x^2+4x-14\) oraz resztę \(R(x)=-5\). Oblicz pierwiastki wielomianu \(W(x)\).

📘Teoria 1

Dzielenie wielomianów i twierdzenie Bézouta

Twierdzenie Bézouta

Reszta z dzielenia wielomianu $W(x)$ przez dwumian $(x-a)$ jest równa $W(a)$:

$$R=W(a)$$

Pozwala policzyć resztę bez wykonywania dzielenia — wystarczy podstawić jedną liczbę.

Kryterium podzielności

$$W(a)=0 \iff (x-a)\mid W(x)$$

Liczba $a$ jest pierwiastkiem dokładnie wtedy, gdy $(x-a)$ jest czynnikiem wielomianu. To most między pierwiastkami a rozkładem na czynniki.

Uwaga na znak

Pierwiastek $a=3$ odpowiada czynnikowi $(x-3)$, a dzielnik $(x+2)$ oznacza $a=-2$. Łatwo pomylić znak.

Stopnie przy dzieleniu

$$\deg(\text{iloraz})=\deg(\text{dzielna})-\deg(\text{dzielnik})$$

Reszta ma stopień mniejszy od dzielnika. Przy dzieleniu przez dwumian reszta jest więc stałą.

Dzielenie pisemne

Uzupełniamy brakujące potęgi zerami, dzielimy najwyższe wyrazy, odejmujemy i powtarzamy. Przykład: $(x^3-1):(x-1)=x^2+x+1$.

Pierwiastki całkowite

Pierwiastki całkowite wielomianu o współczynnikach całkowitych są dzielnikami wyrazu wolnego. To zawęża listę kandydatów do sprawdzenia.

Równość wielomianów

Dwa wielomiany są równe, gdy mają identyczne współczynniki przy tych samych potęgach. Stąd metoda współczynników nieoznaczonych.

Na co uważać

Przy dzieleniu pisemnym nie gub brakujących potęg. Sprawdzaj znak przy przechodzeniu od pierwiastka do czynnika.

∑Wzory 2

Reszta z dzielenia przez (x − a)
$$W(x)=(x-a)\cdot Q(x)+r,\qquad r=W(a)$$

Reszta z dzielenia przez dwumian $x-a$ to wartość wielomianu w punkcie $a$.

Przykład: Reszta z dzielenia $x^3+2x-1$ przez $x-1$ to $W(1)=2$.

Twierdzenie Bézouta
$$W(a)=0\iff (x-a)\mid W(x)$$

Liczba $a$ jest pierwiastkiem wielomianu wtedy i tylko wtedy, gdy wielomian dzieli się przez $(x-a)$.

Przykład: $W(x)=x^3-8$, $W(2)=0$, więc $W(x)=(x-2)(x^2+2x+4)$.

🧩Quizy 1

✍Zadania dodatkowe 19

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr 1

Twierdzenie Bézouta mówi, że reszta z dzielenia wielomianu $W(x)$ przez $(x-a)$ jest równa:

A $W(0)$
B $W(a)$
C $a$
D $0$
Zadanie nr 2

Oblicz resztę z dzielenia $W(x)=x^3-2x+5$ przez $(x-1)$.

Zadanie nr 3

Sprawdź, czy $(x-2)$ jest dzielnikiem wielomianu $W(x)=x^3-3x^2+4$.

Zadanie nr 4

Liczba $a$ jest pierwiastkiem wielomianu $W(x)$ wtedy i tylko wtedy, gdy:

A $W(0)=a$
B $W(a)=1$
C $(x-a)$ dzieli $W(x)$
D $W(a)\neq0$
Zadanie nr 5

Oblicz $W(-1)$ dla $W(x)=2x^3+x^2-x+3$ i podaj resztę z dzielenia przez $(x+1)$.

Zadanie nr 6

Reszta z dzielenia $W(x)=x^4+1$ przez $(x-1)$ wynosi:

A $2$
B $1$
C $0$
D $-1$
Zadanie nr 8

Dla jakiej wartości $m$ wielomian $W(x)=x^3+mx-6$ dzieli się przez $(x-2)$?

Zadanie nr 9

Jeśli $W(3)=0$, to wielomian $W(x)$ dzieli się przez:

A $x+3$
B $3x$
C $x$
D $x-3$
Zadanie nr 10

Wielomiany $W(x)=ax^2+3x+1$ oraz $P(x)=2x^2+bx+1$ są równe. Wyznacz $a$ i $b$.

Zadanie nr 11

Stopień ilorazu przy dzieleniu wielomianu stopnia $5$ przez wielomian stopnia $2$ wynosi:

A $2$
B $3$
C $5$
D $7$
Zadanie nr 12

Reszta z dzielenia $W(x)$ przez $(x-1)$ wynosi $3$, a przez $(x+2)$ wynosi $-6$. Oblicz $W(1)$ i $W(-2)$.

Zadanie nr 13

Wykonaj dzielenie $\left(x^3-1\right):(x-1)$.

Zadanie nr 14

Wielomian $W(x)=x^3+2x^2-x-2$ ma pierwiastek $x=1$, bo:

A $W(1)=0$
B $W(1)=1$
C współczynniki się dodają
D ma stopień $3$
Zadanie nr 15

Dla jakich $a$ i $b$ wielomian $W(x)=x^3+ax^2+bx-6$ jest podzielny zarówno przez $(x-1)$, jak i przez $(x-2)$?

Zadanie nr 16

Reszta z dzielenia wielomianu przez dwumian $(x-a)$ jest wielomianem stopnia:

A $1$
B $a$
C $0$
D dowolnego
Zadanie nr 17

Wielomian $W(x)=x^3-4x^2+ax+b$ przy dzieleniu przez $(x-1)$ daje resztę $2$, a przez $(x+1)$ resztę $-6$. Wyznacz $a$ i $b$.

Zadanie nr 18

Rozłóż wielomian $W(x)=x^3-6x^2+11x-6$ na czynniki, wiedząc, że jednym z pierwiastków jest $x=1$.

Zadanie nr 19

Znajdź wszystkie pierwiastki całkowite wielomianu $W(x)=x^3-2x^2-5x+6$.

Zadanie nr 20

Wykaż, że dla dowolnego $n$ naturalnego wielomian $x^n-1$ dzieli się przez $(x-1)$.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.