StartKlasyKlasa 6 SP › Konstrukcje geometryczne

Konstrukcje geometryczne

Klasa 6 SP — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Kąty, czworokąty i konstrukcje geometryczne

Rodzaje kątów

  • ostry — mniej niż $90^\circ$
  • prosty — dokładnie $90^\circ$
  • rozwarty — między $90^\circ$ a $180^\circ$
  • półpełny — $180^\circ$
  • pełny — $360^\circ$

Pary kątów

Przyległe dopełniają się do $180^\circ$. Wierzchołkowe są równe.

Przy dwóch prostych równoległych przeciętych trzecią kąty odpowiadające i naprzemianległe są równe. Powstają wtedy tylko dwie różne miary — np. $58^\circ$ i $122^\circ$.

Suma kątów w wielokącie

$$S=(n-2)\cdot180^\circ$$

Bierze się stąd, że $n$-kąt dzielimy przekątnymi z jednego wierzchołka na $n-2$ trójkąty.

Trójkąt $180^\circ$, czworokąt $360^\circ$, pięciokąt $540^\circ$, sześciokąt $720^\circ$.

Wielokąt foremny

$$\text{kąt wewnętrzny}=\frac{(n-2)\cdot180^\circ}{n},\qquad \text{kąt zewnętrzny}=\frac{360^\circ}{n}$$

Suma kątów zewnętrznych każdego wielokąta wypukłego wynosi $360^\circ$ — to często szybsza droga do wyniku.

Kąt zewnętrzny trójkąta

Jest równy sumie dwóch kątów wewnętrznych do niego nieprzyległych. Dla trójkąta $50^\circ$, $60^\circ$, $70^\circ$ kąt zewnętrzny przy trzecim wierzchołku to $110^\circ=50^\circ+60^\circ$.

Własności czworokątów

  • równoległobok — przeciwległe boki i kąty równe; kąty przy tym samym boku dają $180^\circ$; przekątne dzielą się na połowy
  • prostokąt — jak równoległobok, dodatkowo cztery kąty proste i równe przekątne
  • romb — jak równoległobok, dodatkowo cztery równe boki i prostopadłe przekątne
  • trapez równoramienny — kąty przy tej samej podstawie równe, przekątne równe

Liczba przekątnych

$$\frac{n(n-3)}{2}$$

Z każdego wierzchołka prowadzimy $n-3$ przekątne (pomijamy siebie i dwóch sąsiadów), a dzielimy przez $2$, bo każdą liczylibyśmy dwukrotnie.

Konstrukcje cyrklem i linijką

Symetralna odcinka: tym samym rozwarciem cyrkla (większym niż połowa odcinka) kreślimy łuki z obu końców i łączymy punkty ich przecięcia. Działa, bo te punkty są jednakowo oddalone od obu końców.

Dwusieczna kąta: z wierzchołka zakreślamy łuk przecinający ramiona, a następnie z obu punktów przecięcia — łuki tej samej długości. Prosta przez wierzchołek i punkt przecięcia łuków dzieli kąt na pół.

Na co uważać

Symetralna dotyczy odcinka, dwusieczna — kąta; mylenie tych nazw to najczęstsza pomyłka. Przy zadaniach z kątami zawsze warto sprawdzić na końcu, czy suma się zgadza.

Wzory 1

Konstrukcje geometryczne (klasa 6 SP)
$$\text{cyrkiel}+\text{linijka}$$

Co robi: konstrukcje wykonujemy wyłącznie cyrklem i linijką bez podziałki.

Przykłady: symetralna odcinka, dwusieczna kąta, kąt $60^\circ$.

🧩Quizy 1

Zadania 20

Zadanie nr 1

Suma kątów w czworokącie wynosi:

A $180^\circ$
B $270^\circ$
C $360^\circ$
D $540^\circ$
Zadanie nr 2

W trójkącie dwa kąty mają $35^\circ$ i $85^\circ$. Oblicz trzeci kąt i określ rodzaj trójkąta ze względu na kąty.

Zadanie nr 3

W czworokącie trzy kąty mają $90^\circ$, $75^\circ$ i $110^\circ$. Oblicz czwarty kąt.

Zadanie nr 4

Które zdanie o równoległoboku jest prawdziwe?

A kąty leżące przy tym samym boku sumują się do $180^\circ$
B wszystkie kąty są równe
C przekątne są równej długości
D wszystkie boki są równe
Zadanie nr 5

Jakim przyrządem konstruuje się okrąg, a jakim odmierza kąty?

Zadanie nr 6

Suma kątów w ośmiokącie wynosi:

A $360^\circ$
B $720^\circ$
C $900^\circ$
D $1080^\circ$
Zadanie nr 7

W trapezie równoramiennym kąt przy dłuższej podstawie ma $65^\circ$. Oblicz pozostałe kąty.

Zadanie nr 8

Ile stopni ma każdy kąt sześciokąta foremnego?

Zadanie nr 9

Symetralna odcinka to prosta, która:

A jest równoległa do odcinka
B przechodzi przez środek odcinka i jest do niego prostopadła
C dzieli kąt na połowy
D przechodzi przez jeden koniec odcinka
Zadanie nr 10

W trójkącie równoramiennym kąt przy wierzchołku ma $40^\circ$. Oblicz kąty przy podstawie.

Zadanie nr 11

Który czworokąt ma przekątne przecinające się pod kątem prostym i dzielące się na połowy?

A trapez
B prostokąt
C romb
D deltoid
Zadanie nr 12

Kąt $\alpha$ i kąt $\beta$ są przyległe. Kąt $\alpha$ jest trzy razy większy od $\beta$. Oblicz oba kąty.

Zadanie nr 13

Opisz krok po kroku, jak skonstruować symetralną odcinka $AB$ przy użyciu cyrkla i linijki.

Zadanie nr 14

Kąt zewnętrzny trójkąta jest równy:

A sumie dwóch kątów wewnętrznych do niego nieprzyległych
B sumie wszystkich kątów wewnętrznych
C kątowi wewnętrznemu przy tym wierzchołku
D zawsze $90^\circ$
Zadanie nr 15

W trójkącie kąty mają się jak $2:3:4$. Oblicz ich miary.

Zadanie nr 16

Ile przekątnych ma pięciokąt?

A $3$
B $10$
C $4$
D $5$
Zadanie nr 17

Dwie proste równoległe przecięto trzecią prostą. Jeden z powstałych kątów ma $58^\circ$. Podaj miary kątów odpowiadających, naprzemianległych i przyległego do niego.

Zadanie nr 18

W równoległoboku jeden z kątów ma $110^\circ$. Oblicz pozostałe trzy kąty i sprawdź, czy ich suma się zgadza.

Zadanie nr 19

Ile stopni ma kąt wewnętrzny dwunastokąta foremnego? Ile ma jego kąt zewnętrzny?

Zadanie nr 20

W trójkącie $ABC$ kąt przy $A$ ma $70^\circ$, a kąt przy $B$ jest o $30^\circ$ większy od kąta przy $C$. Oblicz kąty przy $B$ i przy $C$.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas