Start › Wzory chemiczne › Kinetyka, równowaga i termochemia
∑ Matematyka⚛ Fizyka⬡ Chemia

Wzory: Kinetyka, równowaga i termochemia

Szybkość reakcji i kataliza, stan równowagi i reguła przekory, entalpia, prawo Hessa, reakcje egzo- i endoenergetyczne.

8 wzorów szkoła średnia: 8

Szybkość reakcji LO · szkoła średnia

\[v = \frac{\Delta c}{\Delta t}\]

Do czego służy: ilościowo opisuje, jak szybko zmieniają się stężenia w reakcji.

Zmienne

  • $\Delta c$ — zmiana stężenia molowego ($\tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$),
  • $\Delta t$ — czas (s).

Wpływ temperatury (reguła van't Hoffa) LO · szkoła średnia

\[\Delta T = +10^\circ\text{C} \;\Rightarrow\; v \times (2\!-\!4)\]

Do czego służy: orientacyjnie ocenia, jak temperatura przyspiesza reakcję.

Podniesienie temperatury zwiększa energię cząsteczek — więcej z nich osiąga energię aktywacji, więc rośnie liczba zderzeń skutecznych.

Działanie katalizatora LO · szkoła średnia

\[\text{katalizator} \;\Rightarrow\; E_a \downarrow \;\Rightarrow\; v \uparrow\]

Do czego służy: podsumowuje istotę działania katalizatora.

Katalizator obniża $E_a$, więc rośnie szybkość $v$. Nie wpływa na to, ile energii reakcja wydzieli lub pochłonie, ani na końcowe położenie równowagi.

Stała równowagi LO · szkoła średnia

\[K = \frac{[\text{C}]^c\,[\text{D}]^d}{[\text{A}]^a\,[\text{B}]^b}\]

Do czego służy: opisuje ilościowo położenie równowagi reakcji odwracalnej $a\text{A} + b\text{B} \rightleftharpoons c\text{C} + d\text{D}$.

Podstawiamy stężenia równowagowe reagentów. Wartość $K$ zależy wyłącznie od temperatury.

Reguła przekory Le Chateliera LO · szkoła średnia

\[\text{zaburzenie} \;\Rightarrow\; \text{równowaga przesuwa się przeciwdziałając zmianie}\]

Do czego służy: pozwala przewidzieć kierunek przesunięcia równowagi po zmianie warunków.

  • ↑ stężenie substratu → w prawo,
  • ↑ temperatura → w stronę reakcji endoenergetycznej,
  • ↑ ciśnienie → ku mniejszej liczbie moli gazu.

Zmiana entalpii reakcji LO · szkoła średnia

\[\Delta H = H_{\text{prod.}} - H_{\text{subst.}}\]

Do czego służy: określa, czy reakcja wydziela, czy pochłania energię i ile.

  • $\Delta H \lt 0$ → energia wydzielana (egzo),
  • $\Delta H > 0$ → energia pochłaniana (endo).

Prawo Hessa — sumowanie etapów LO · szkoła średnia

\[\Delta H = \Delta H_1 + \Delta H_2 + \ldots + \Delta H_n\]

Do czego służy: oblicza $\Delta H$ reakcji przez zsumowanie znanych etapów.

Przy sumowaniu równań pamiętaj: odwrócenie równania → zmiana znaku $\Delta H$; pomnożenie równania → pomnożenie $\Delta H$.

Tematy lekcji:Prawo Hessa

Znak ΔH a typ reakcji LO · szkoła średnia

\[\Delta H < 0 \Rightarrow \text{egzo} \qquad \Delta H > 0 \Rightarrow \text{endo}\]

Do czego służy: szybka klasyfikacja reakcji na podstawie znaku $\Delta H$.

  • $\Delta H \lt 0$ → wydziela energię (egzo),
  • $\Delta H > 0$ → pochłania energię (endo).
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.