Grupa funkcyjna alkoholi SP · szkoła podstawowa
\[\text{R}\!-\!\text{OH}\]
Do czego służy: wskazuje grupę funkcyjną alkoholi. Np. $\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}$ (etanol).
Tematy lekcji:Alkohole
Fluorowcopochodne, alkohole i fenole, aldehydy i ketony, kwasy karboksylowe, estry, aminy, amidy i hydroksykwasy.
11 wzorów szkoła podstawowa: 3szkoła średnia: 8Do czego służy: wskazuje grupę funkcyjną alkoholi. Np. $\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}$ (etanol).
Do czego służy: wskazuje grupę funkcyjną kwasów karboksylowych. Np. $\text{CH}_3\text{COOH}$ (kwas octowy).
Do czego służy: opisuje otrzymywanie estru. Np. kwas octowy + etanol → octan etylu + woda.
Do czego służy: zapisuje ogólną budowę halogenopochodnej — reszta węglowodorowa R i atom chlorowca X.
Przykłady: $\text{CH}_3\text{Cl}$ (chlorometan), $\text{CHCl}_3$ (trichlorometan, chloroform).
Do czego służy: wskazuje grupę funkcyjną decydującą o właściwościach alkoholi.
Przykłady: $\text{CH}_3\text{OH}$ (metanol), $\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}$ (etanol).
Do czego służy: opisuje charakterystyczną reakcję alkoholi z metalem aktywnym.
Atom wodoru z grupy –OH jest zastępowany sodem; wydziela się gazowy wodór, a powstaje alkoholan (np. etanolan sodu).
Do czego służy: pokazuje słabo kwasowy charakter fenolu — reakcję z mocną zasadą (czego alkohole nie robią).
Powstaje fenolan sodu i woda. To odróżnia fenole od alkoholi, które nie reagują z zasadami.
Do czego służy: odróżnia budowę aldehydu (grupa karbonylowa na końcu) od ketonu (grupa karbonylowa w środku łańcucha).
W aldehydzie do węgla grupy karbonylowej przyłączony jest atom wodoru — to on odpowiada za właściwości redukujące.
Do czego służy: opisuje otrzymywanie estru z kwasu i alkoholu.
Grupa –OH kwasu i atom wodoru z alkoholu łączą się w cząsteczkę wody; reszty kwasowa i alkoholowa tworzą ester. Katalizatorem jest zwykle stężony $\text{H}_2\text{SO}_4$.
Do czego służy: tłumaczy zasadowy odczyn roztworów amin.
Wolna para elektronowa azotu przyłącza $\text{H}^+$ z wody, przez co powstają jony $\text{OH}^-$ — stąd odczyn zasadowy.
Do czego służy: pokazuje obecność dwóch grup funkcyjnych — stąd właściwości i kwasu, i alkoholu.
Przykład: kwas mlekowy $\text{CH}_3\text{CH(OH)COOH}$ ma grupę –OH przy drugim atomie węgla i grupę –COOH na końcu.
Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.