Zbiory arkuszy maturalnych z matematyki. Nasza strona oferuje bogaty wybór przykładowych arkuszy, rozwiązań zadań, testów z matematyki oraz wiele innych materiałów
Matura próbna z matematyki (poziom podstawowy) - Nowa Era 2023 Zadanie 11 z 28
Zadanie nr 11. (5pkt)
Na rysunku przedstawiono fragment paraboli, która jest wykresem funkcji kwadratowej \(f\). Ta parabola przecina oś \(Oy\) w punkcie \((0,2)\), a jej wierzchołkiem jest punkt \((1,4)\).
Zadanie 1.
Wyznacz i zapisz równanie osi symetrii wykresu funkcji \(f\).
Zadanie 2.
Wyznacz wzór funkcji \(f\). Zapisz obliczenia.
Zadanie 3.
Funkcja \(g\) jest określona dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) wzorem \(g(x)=f(x)+m\), gdzie \(m\) jest pewną liczbą rzeczywistą. Jednym z miejsc zerowych funkcji \(g\) jest liczba \(0\). Liczba \(m\) jest równa:
A. \(-2\)
B. \(2\)
C. \(-4\)
D. \(4\)
Odpowiedź:
1. \(x=1\)
2. \(f(x)=-2(x-1)^2+4\)
3. A
Rozwiązanie:
Zadanie 1.
Oś symetrii przechodzi zawsze przez wierzchołek paraboli. Współrzędna \(x\) wierzchołka paraboli jest równa \(1\), stąd też możemy być pewni, że równaniem osi symetrii wykresu funkcji \(f\) jest \(x=1\).
Zadanie 2.
Znając współrzędne wierzchołka paraboli, najprościej będzie skorzystać z postaci kanonicznej, czyli \(f(x)=a(x-p)^2+q\). Skoro współrzędne wierzchołka są równe \((1;4)\), to \(p=1\) oraz \(q=4\), zatem:
$$f(x)=a(x-1)^2+4$$
Do pełnego wzoru brakuje nam jeszcze współczynnika \(a\). Aby go poznać, wystarczy podstawić do wyznaczonego przed chwilą równania współrzędne jednego z punktów, przez który przechodzi wykres. Możemy tutaj skorzystać z punktu podanego w treści zadania, czyli \((0;2)\). W związku z tym:
$$2=a\cdot(0-1)^2+4 \ ,\
2=a\cdot(-1)^2+4 \ ,\
2=a\cdot1+4 \ ,\
2=a+4 \ ,\
a=-2$$
To oznacza, że wzorem tej funkcji jest \(f(x)=-2(x-1)^2+4\).
Zadanie 3.
Ze wzoru \(g(x)=f(x)+m\) wynika, że funkcja \(g(x)\) powstała w wyniku przesunięcia funkcji \(f(x)\) o \(m\) jednostek w górę lub w dół. Aby funkcja \(g(x)\) miała miejsce zerowe równe \(0\), to funkcja \(f(x)\) musiałaby być przesunięta o \(2\) jednostki w dół, czyli mielibyśmy wtedy wzór \(g(x)=f(x)-2\). To prowadzi nas do wniosku, że \(m=-2\).
Teoria:
W trakcie opracowania
matura próbna - Nowa Era