Klasa 8 SP — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
Kolejność: nawiasy, potęgi i pierwiastki, mnożenie i dzielenie, dodawanie i odejmowanie.
$$a^m\cdot a^n=a^{m+n},\qquad \frac{a^m}{a^n}=a^{m-n},\qquad (a^m)^n=a^{mn},\qquad a^0=1$$
$$\sqrt{a\cdot b}=\sqrt{a}\cdot\sqrt{b},\qquad \sqrt{a}+\sqrt{b}\neq\sqrt{a+b}$$
Liczbę zapisujemy jako $a\cdot10^n$, gdzie $1\le a<10$. Wykładnik dodatni oznacza liczbę dużą, ujemny — mniejszą od $1$: $0{,}00042=4{,}2\cdot10^{-4}$.
Wzrost o $p\%$ to mnożenie przez $1+\frac{p}{100}$, spadek — przez $1-\frac{p}{100}$. Cenę sprzed obniżki znajdujemy dzieleniem, nigdy doliczaniem tego samego procentu.
Opuszczając nawias po minusie, zmieniamy znak każdego składnika: $3(2x-1)-2(x-4)=6x-3-2x+8=4x+5$.
Równanie rozwiązujemy, grupując niewiadome po jednej stronie, a liczby po drugiej. Wynik zawsze warto sprawdzić przez podstawienie.
$$c^2=a^2+b^2,\qquad S_{\text{kątów } n\text{-kąta}}=(n-2)\cdot180^\circ$$
$$P_{\triangle}=\frac{a\cdot h}{2},\qquad P_{\text{trapezu}}=\frac{(a+b)\cdot h}{2},\qquad P_{\text{koła}}=\pi r^2,\qquad L=2\pi r$$
Trójki pitagorejskie warte zapamiętania: $3$–$4$–$5$, $6$–$8$–$10$, $9$–$12$–$15$, $5$–$12$–$13$, $8$–$15$–$17$.
$$V_{\text{graniastosłupa}}=P_p H,\qquad V_{\text{ostrosłupa}}=\tfrac13 P_p H$$
$$1\ \text{m}^3=1000\ \text{litrów},\qquad 1\ \text{dm}^3=1\ \text{litr}$$
Średnia to suma podzielona przez liczbę elementów. Znając średnią i liczbę elementów, odzyskujemy sumę — to klucz do zadań o brakującej ocenie.
$$P(A)=\frac{\text{liczba zdarzeń sprzyjających}}{\text{liczba wszystkich zdarzeń}}$$
$$v=\frac{s}{t},\qquad s=v\cdot t,\qquad t=\frac{s}{v}$$
Czas podajemy w godzinach zapisanych ułamkiem: $2$ h $15$ min $=2{,}25$ h.
Czytaj, o co pytano — obwód czy pole, ile zostało czy ile zużyto. Sprawdzaj jednostki w odpowiedzi. W zadaniach otwartych zapisuj obliczenia: punkty przyznaje się także za metodę, nawet gdy wynik końcowy jest błędny.
Co robi: mówi, jaką część roztworu stanowi rozpuszczona substancja.
Elementy: $m_s$ to masa substancji (np. soli, cukru), $m_r$ — masa całego roztworu, czyli substancji razem z rozpuszczalnikiem.
Przykład: $60$ g soli w $400$ g roztworu daje $\frac{60}{400} = 0{,}15 = 15\%$.
Rozcieńczanie: dolewanie wody nie zmienia masy substancji — rośnie tylko mianownik. Do $300$ g roztworu $10\%$ (czyli $30$ g soli) dolewamy $200$ g wody: nowe stężenie to $\frac{30}{500} = 6\%$.
Zatężanie przez odparowanie: działa odwrotnie — masa substancji zostaje, masa roztworu maleje, więc stężenie rośnie.
Pułapka: wstawienie do mianownika masy samej wody zamiast masy roztworu. Przy $60$ g soli i $400$ g wody roztwór waży $460$ g, a stężenie wynosi około $13\%$, nie $15\%$ — trzeba uważnie przeczytać, którą masę podano.
Ile wynosi $15\%$ z $200$?
Cena $250$ zł wzrosła o $12\%$. Ile wynosi nowa cena?
Uprość wyrażenie $3(2x-1)-2(x-4)$.
Rozwiąż równanie $4x-9=2x+5$.
Oblicz $\sqrt{144}-\sqrt{25}$.
Bilet po obniżce o $20\%$ kosztuje $48$ zł. Ile kosztował przed obniżką?
Oblicz $2^5\cdot2^3:2^6$.
Średnia pięciu ocen wynosi $4$. Cztery z nich to $3$, $5$, $4$, $5$. Jaka jest piąta ocena?
W trójkącie prostokątnym przyprostokątne mają $9$ i $12$. Ile ma przeciwprostokątna?
Rzucamy kostką. Oblicz prawdopodobieństwo wyrzucenia liczby mniejszej niż $3$.
Ile wynosi $\left(\frac{3}{4}\right)^2$?
Za $3$ zeszyty i $2$ długopisy zapłacono $23$ zł. Zeszyt kosztuje $5$ zł. Ile kosztuje długopis?
Oblicz objętość prostopadłościanu o wymiarach $5$ cm, $4$ cm i $3$ cm oraz jego pole powierzchni całkowitej.
Jakim procentem liczby $80$ jest liczba $20$?
Rowerzysta przejechał $36$ km w $2$ godziny $15$ minut. Oblicz jego średnią prędkość.
Ile wynosi suma kątów wewnętrznych sześciokąta?
Zapisz w notacji wykładniczej: $0{,}00042$.
W klasie jest $28$ uczniów. Dziewczęta stanowią $\frac47$ klasy. Ilu jest chłopców i jaki procent klasy stanowią?
Prostokątny basen ma wymiary $12$ m na $6$ m i głębokość $1{,}5$ m. Ile litrów wody mieści?
Towar kosztował $80$ zł. Najpierw podrożał o $25\%$, potem staniał o $20\%$. Ile kosztuje teraz i jak zmieniła się cena względem początkowej?


















Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.