StartKlasyKlasa 8 SP › Procenty

Procenty

Klasa 8 SP — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Egzamin ósmoklasisty — przekrój materiału

Liczby i działania

Kolejność: nawiasy, potęgi i pierwiastki, mnożenie i dzielenie, dodawanie i odejmowanie.

$$a^m\cdot a^n=a^{m+n},\qquad \frac{a^m}{a^n}=a^{m-n},\qquad (a^m)^n=a^{mn},\qquad a^0=1$$

$$\sqrt{a\cdot b}=\sqrt{a}\cdot\sqrt{b},\qquad \sqrt{a}+\sqrt{b}\neq\sqrt{a+b}$$

Notacja wykładnicza

Liczbę zapisujemy jako $a\cdot10^n$, gdzie $1\le a<10$. Wykładnik dodatni oznacza liczbę dużą, ujemny — mniejszą od $1$: $0{,}00042=4{,}2\cdot10^{-4}$.

Procenty

Wzrost o $p\%$ to mnożenie przez $1+\frac{p}{100}$, spadek — przez $1-\frac{p}{100}$. Cenę sprzed obniżki znajdujemy dzieleniem, nigdy doliczaniem tego samego procentu.

Wyrażenia algebraiczne i równania

Opuszczając nawias po minusie, zmieniamy znak każdego składnika: $3(2x-1)-2(x-4)=6x-3-2x+8=4x+5$.

Równanie rozwiązujemy, grupując niewiadome po jednej stronie, a liczby po drugiej. Wynik zawsze warto sprawdzić przez podstawienie.

Geometria płaska

$$c^2=a^2+b^2,\qquad S_{\text{kątów } n\text{-kąta}}=(n-2)\cdot180^\circ$$

$$P_{\triangle}=\frac{a\cdot h}{2},\qquad P_{\text{trapezu}}=\frac{(a+b)\cdot h}{2},\qquad P_{\text{koła}}=\pi r^2,\qquad L=2\pi r$$

Trójki pitagorejskie warte zapamiętania: $3$–$4$–$5$, $6$–$8$–$10$, $9$–$12$–$15$, $5$–$12$–$13$, $8$–$15$–$17$.

Bryły

$$V_{\text{graniastosłupa}}=P_p H,\qquad V_{\text{ostrosłupa}}=\tfrac13 P_p H$$

$$1\ \text{m}^3=1000\ \text{litrów},\qquad 1\ \text{dm}^3=1\ \text{litr}$$

Statystyka i prawdopodobieństwo

Średnia to suma podzielona przez liczbę elementów. Znając średnią i liczbę elementów, odzyskujemy sumę — to klucz do zadań o brakującej ocenie.

$$P(A)=\frac{\text{liczba zdarzeń sprzyjających}}{\text{liczba wszystkich zdarzeń}}$$

Prędkość, droga, czas

$$v=\frac{s}{t},\qquad s=v\cdot t,\qquad t=\frac{s}{v}$$

Czas podajemy w godzinach zapisanych ułamkiem: $2$ h $15$ min $=2{,}25$ h.

Na co uważać na egzaminie

Czytaj, o co pytano — obwód czy pole, ile zostało czy ile zużyto. Sprawdzaj jednostki w odpowiedzi. W zadaniach otwartych zapisuj obliczenia: punkty przyznaje się także za metodę, nawet gdy wynik końcowy jest błędny.

Wzory 1

Stężenie procentowe roztworu
$$C_p = \frac{m_s}{m_r} \cdot 100\%, \qquad m_r = m_s + m_{\text{rozpuszczalnika}}$$

Co robi: mówi, jaką część roztworu stanowi rozpuszczona substancja.

Elementy: $m_s$ to masa substancji (np. soli, cukru), $m_r$ — masa całego roztworu, czyli substancji razem z rozpuszczalnikiem.

Przykład: $60$ g soli w $400$ g roztworu daje $\frac{60}{400} = 0{,}15 = 15\%$.

Rozcieńczanie: dolewanie wody nie zmienia masy substancji — rośnie tylko mianownik. Do $300$ g roztworu $10\%$ (czyli $30$ g soli) dolewamy $200$ g wody: nowe stężenie to $\frac{30}{500} = 6\%$.

Zatężanie przez odparowanie: działa odwrotnie — masa substancji zostaje, masa roztworu maleje, więc stężenie rośnie.

Pułapka: wstawienie do mianownika masy samej wody zamiast masy roztworu. Przy $60$ g soli i $400$ g wody roztwór waży $460$ g, a stężenie wynosi około $13\%$, nie $15\%$ — trzeba uważnie przeczytać, którą masę podano.

Zadania 48

Zadanie nr 1

Ile wynosi $15\%$ z $200$?

A $15$
B $20$
C $30$
D $45$
Zadanie nr 2

Cena $250$ zł wzrosła o $12\%$. Ile wynosi nowa cena?

Zadanie nr 3

Uprość wyrażenie $3(2x-1)-2(x-4)$.

Zadanie nr 4

Rozwiąż równanie $4x-9=2x+5$.

A $7$
B $2$
C $-7$
D $14$
Zadanie nr 5

Oblicz $\sqrt{144}-\sqrt{25}$.

Zadanie nr 6

Bilet po obniżce o $20\%$ kosztuje $48$ zł. Ile kosztował przed obniżką?

A $57{,}60$ zł
B $68$ zł
C $38{,}40$ zł
D $60$ zł
Zadanie nr 7

Oblicz $2^5\cdot2^3:2^6$.

Zadanie nr 8

Średnia pięciu ocen wynosi $4$. Cztery z nich to $3$, $5$, $4$, $5$. Jaka jest piąta ocena?

Zadanie nr 9

W trójkącie prostokątnym przyprostokątne mają $9$ i $12$. Ile ma przeciwprostokątna?

A $21$
B $15$
C $108$
D $\sqrt{21}$
Zadanie nr 10

Rzucamy kostką. Oblicz prawdopodobieństwo wyrzucenia liczby mniejszej niż $3$.

Zadanie nr 11

Ile wynosi $\left(\frac{3}{4}\right)^2$?

A $\frac{3}{8}$
B $\frac{6}{8}$
C $\frac{9}{16}$
D $\frac{9}{4}$
Zadanie nr 12

Za $3$ zeszyty i $2$ długopisy zapłacono $23$ zł. Zeszyt kosztuje $5$ zł. Ile kosztuje długopis?

Zadanie nr 13

Oblicz objętość prostopadłościanu o wymiarach $5$ cm, $4$ cm i $3$ cm oraz jego pole powierzchni całkowitej.

Zadanie nr 14

Jakim procentem liczby $80$ jest liczba $20$?

A $25\%$
B $20\%$
C $40\%$
D $4\%$
Zadanie nr 15

Rowerzysta przejechał $36$ km w $2$ godziny $15$ minut. Oblicz jego średnią prędkość.

Zadanie nr 16

Ile wynosi suma kątów wewnętrznych sześciokąta?

A $360^\circ$
B $540^\circ$
C $1080^\circ$
D $720^\circ$
Zadanie nr 17

Zapisz w notacji wykładniczej: $0{,}00042$.

Zadanie nr 18

W klasie jest $28$ uczniów. Dziewczęta stanowią $\frac47$ klasy. Ilu jest chłopców i jaki procent klasy stanowią?

Zadanie nr 19

Prostokątny basen ma wymiary $12$ m na $6$ m i głębokość $1{,}5$ m. Ile litrów wody mieści?

Zadanie nr 20

Towar kosztował $80$ zł. Najpierw podrożał o $25\%$, potem staniał o $20\%$. Ile kosztuje teraz i jak zmieniła się cena względem początkowej?

Zadanie nr 1 · Egz. 8-kl. 2022
Wśród uczniów klas ósmych przeprowadzono ankietę. Jedno z pytań tej ankiety zamieszczono poniżej.

Matematyka jest prosta



Każdy z uczniów wypełniających ankietę zaznaczył tylko jedną odpowiedź. Czworo spośród ankietowanych zaznaczyło odpowiedź żadne z wymienionych. Procentowy rozkład udzielonych odpowiedzi uczniów przedstawiono na poniższym diagramie.

Matematyka jest prosta



Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. W ankiecie wzięło udział \(80\) uczniów.
Filmy fantasy wybrało o \(20\) uczniów więcej niż uczniów, którzy wybrali filmy przyrodnicze.
W ankiecie wzięło udział \(80\) uczniów.



Filmy fantasy wybrało o \(20\) uczniów więcej niż uczniów, którzy wybrali filmy przyrodnicze.



Zadanie nr 21 · Egz. 8-kl. 2020
Pani Maria w 2015 roku łącznie zarobiła \(43 740 zł\). W każdym miesiącu od stycznia do września włącznie otrzymywała pensję tej samej wysokości. W październiku otrzymała podwyżkę, po której miesięcznie zarabiała \(3780 zł\). Oblicz, o ile procent wzrosła miesięczna pensja pani Marii po podwyżce. Zapisz obliczenia.
Zadanie nr 6 · Egz. 8-kl. 2019
Dorota sporządziła z cukru i wody syrop do deseru. Stosunek masy cukru do masy wody w tym syropie jest równy \(5:3\). Ile procent masy tego syropu stanowi masa cukru?
A \(25\%\)
B \(37,5\%\)
C \(40\%\)
D \(60\%\)
E \(62,5\%\)
Zadanie nr 16 · Egz. 8-kl. 2019
Na diagramie przedstawiono informacje, jaki procent meczów w ciągu całego sezonu drużyna piłkarska zakończyła wygraną, jaki – przegraną, a jaki – remisem.

Matematyka jest prosta



W ciągu całego sezonu drużyna wygrała \(10\) meczów. Ile meczów w sezonie ta drużyna przegrała?
Zadanie nr 1 · Egz. 8-kl. 2014
Promocja w zakładzie optycznym jest związana z wiekiem klienta i polega na tym, że klient otrzymuje tyle procent zniżki, ile ma lat. Cena okularów bez promocji wynosi \(240zł\). Ile zapłaci za te okulary klient, który ma \(35\) lat?
A \(84zł\)
B \(132zł\)
C \(156zł\)
D \(205zł\)
Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl. 2014
Promocja w zakładzie optycznym jest związana z wiekiem klienta i polega na tym, że klient otrzymuje tyle procent zniżki, ile ma lat. Okulary bez promocji kosztują \(450zł\), a klient zgodnie z obowiązującą promocją może je kupić za \(288zł\). Ile lat ma ten klient?
A \(64\)
B \(56\)
C \(44\)
D \(36\)
Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl. 2013
W tabeli przedstawiono informacje dotyczące wieku wszystkich uczestników obozu narciarskiego.

Matematyka jest prosta



Na którym diagramie poprawnie przedstawiono procentowy podział uczestników obozu ze względu na wiek?
A Matematyka jest prosta
B Matematyka jest prosta
C Matematyka jest prosta
D Matematyka jest prosta
Zadanie nr 8 · Egz. 8-kl. 2012
W turnieju szachowym wzięło udział \(48\) uczniów pewnego gimnazjum. Liczby uczestników turnieju z klas pierwszych, drugich i trzecich są do siebie w proporcji \(3:8:5\). Jaki procent uczestników turnieju stanowili drugoklasiści?
A \(17\%\)
B \(24\%\)
C \(33\%\)
D \(50\%\)
Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl. 2011
Do zespołu szkół, który składa się ze szkoły podstawowej i gimnazjum, uczęszcza \(900\) uczniów. Chłopcy stanowią \(40\%\) uczniów zespołu. \(30\%\) uczniów zespołu uczy się w gimnazjum, natomiast \(40\%\) uczniów gimnazjum to dziewczęta. Ile procent uczniów zespołu szkół stanowią chłopcy uczęszczający do gimnazjum?
A \(12\%\)
B \(18\%\)
C \(45\%\)
D \(24\%\)
Zadanie nr 1 · Egz. 8-kl. 2010
Na diagramach przedstawiono udział głównych pierwiastków w masie każdej z podanych geosfer.

Matematyka jest prosta



Jaki jest procentowy udział węgla w masie biosfery?
A Około \(50\%\)
B Około \(30\%\)
C Około \(20\%\)
D Około \(10\%\)
Zadanie nr 9 · Egz. 8-kl. 2009
Śniadanie Michała:

\(200g\) bułki paryskiej

\(30g\) masła śmietankowego

\(50g\) sera edamskiego tłustego

\(40g\) szynki wieprzowej gotowanej

Matematyka jest prosta



Oblicz, jaki procent masy produktów wchodzących w skład śniadania Michała stanowi masa szynki.
Zadanie nr 1 · Egz. 8-kl. 2008
Poniższy diagram przedstawia procentowy udział źródeł energii zużywanej rocznie w USA.

Matematyka jest prosta



Energia słoneczna to zaledwie \(1\%\) energii ze źródeł odnawialnych zużywanej rocznie w USA. Ile procent energii zużywanej rocznie w USA stanowi energia słoneczna?
A \(0,06\%\)
B \(1\%\)
C \(6\%\)
D \(\frac{1}{6}\%\)
Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl. 2008
Poniższy diagram przedstawia procentowy udział źródeł energii zużywanej rocznie w USA.

Matematyka jest prosta



Na diagramie kołowym zaznaczono kąt \(AOB\). Ile stopni ma kąt \(AOB\)?
A \(21,6°\)
B \(6°\)
C \(3,6°\)
D \(25°\)
Zadanie nr 5 · Egz. 8-kl. 2007
Poważnym problemem są zanieczyszczenia Bałtyku substancjami biogennymi. Diagramy przedstawiają procentowy udział państw nadbałtyckich w zanieczyszczeniu Morza Bałtyckiego związkami azotu (diagram a) i związkami fosforu (diagram b) w 1995 roku.

Matematyka jest prosta



Procentowy udział Polski w zanieczyszczeniu Bałtyku związkami azotu w 1995r. był taki, jak łącznie krajów:
A Szwecji i Rosji
B Rosji i Łotwy
C Danii i Finlandii
D Rosji i Finlandii
Zadanie nr 6 · Egz. 8-kl. 2007
Poważnym problemem są zanieczyszczenia Bałtyku substancjami biogennymi. Diagramy przedstawiają procentowy udział państw nadbałtyckich w zanieczyszczeniu Morza Bałtyckiego związkami azotu (diagram a) i związkami fosforu (diagram b) w 1995 roku.

Matematyka jest prosta



Czworo uczniów podjęło próbę ustalenia na podstawie diagramów, czy w 1995 roku do Bałtyku trafiło z obszaru Polski więcej ton związków azotu czy związków fosforu. Oto ich odpowiedzi:

Bartek - Trafiło więcej ton związków fosforu.

Ewa - Trafiło więcej ton związków azotu.

Tomek - Do Bałtyku trafiło tyle samo ton związków azotu co fosforu.

Hania - Nie można obliczyć, bo brakuje danych o masie zanieczyszczeń poszczególnymi związkami.



Kto odpowiedział poprawnie?
A Ewa
B Tomek
C Bartek
D Hania
Zadanie nr 4 · Egz. 8-kl. 2006
Przez \(3\) godziny Jacek z Magdą obserwowali ruch samochodowy na moście. Liczyli przejeżdżające pojazdy. Wyniki zapisali w tabeli.

Matematyka jest prosta



Który diagram przedstawia procentowy rozkład liczb pojazdów poszczególnych typów przejeżdżających przez most między \(700\) a \(800\)?

Matematyka jest prosta
A Matematyka jest prosta
B Matematyka jest prosta
C Matematyka jest prosta
D Matematyka jest prosta
Zadanie nr 6 · Egz. 8-kl. 2006
Przez \(3\) godziny Jacek z Magdą obserwowali ruch samochodowy na moście. Liczyli przejeżdżające pojazdy. Wyniki zapisali w tabeli.

Matematyka jest prosta



Ile procent liczby wszystkich pojazdów, które przejechały przez most między 7:00 a 10:00, stanowi liczba samochodów osobowych?
A \(68\%\)
B \(17\%\)
C \(20\%\)
D \(12\%\)
Zadanie nr 12 · Egz. 8-kl. 2006
Wilgotnością drewna nazywamy stosunek masy wody zawartej w drewnie do masy drewna całkowicie suchego. Przyjęto podawać wilgotność drewna w procentach. Ich liczbę \((w)\) obliczamy za pomocą wzoru: \(w=\frac{M-m}{m}\cdot100\), gdzie:

- \(M\) oznacza masę drewna wilgotnego

- \(m\) oznacza masę drewna całkowicie suchego

Wyznacz \(M\) w zależności od \(m\) i \(w\). Zapisz kolejne przekształcenia wzoru.
Zadanie nr 1 · Egz. 8-kl. 2005
Diagram przedstawia procentowy udział powierzchni poszczególnych kontynentów w całkowitej powierzchni lądów. Przyjmij, że lądy na Ziemi zajmują łącznie \(150mln\;km^2\).

Matematyka jest prosta



Które zdanie jest prawdziwe?
A Ameryka Północna i Azja zajmują łącznie więcej niż połowę lądów Ziemi.
B Europa ma najmniejszą powierzchnię spośród wszystkich kontynentów.
C Afryka i Azja mają łącznie większą powierzchnię niż pozostałe lądy Ziemi.
D Powierzchnia Azji stanowi mniej niż jedną trzecią powierzchni lądów Ziemi.
Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl. 2005
Diagram przedstawia procentowy udział powierzchni poszczególnych kontynentów w całkowitej powierzchni lądów. Przyjmij, że lądy na Ziemi zajmują łącznie \(150mln\;km^2\).

Matematyka jest prosta



Jaką część powierzchni lądów na Ziemi zajmuje Afryka?
A \(\frac{1}{4}\)
B \(\frac{1}{5}\)
C \(\frac{1}{20}\)
D \(\frac{1}{50}\)
Zadanie nr 3 · Egz. 8-kl. 2005
Diagram przedstawia procentowy udział powierzchni poszczególnych kontynentów w całkowitej powierzchni lądów. Przyjmij, że lądy na Ziemi zajmują łącznie \(150mln\;km^2\).

Matematyka jest prosta



Jaką powierzchnię ma Australia?
A \(0,9mln\;km^2\)
B \(6mln\;km^2\)
C \(9mln\;km^2\)
D \(90mln\;km^2\)
Zadanie nr 4 · Egz. 8-kl. 2005
Diagram przedstawia procentowy udział powierzchni poszczególnych kontynentów w całkowitej powierzchni lądów. Przyjmij, że lądy na Ziemi zajmują łącznie \(150mln\;km^2\).

Matematyka jest prosta



Powierzchnia Antarktydy jest większa od powierzchni Europy o:
A \(3mln\;km^2\)
B \(7,5mln\;km^2\)
C \(30mln\;km^2\)
D \(34,5mln\;km^2\)
Zadanie nr 6 · Egz. 8-kl. 2005
Do naczynia o objętości \(V=0,75l\) wlano \(0,45l\) wody. Jaki procent objętości tego naczynia stanowi objętość wody?
A \(6\)
B \(16,(6)\)
C \(33,75\)
D \(60\)
Zadanie nr 12 · Egz. 8-kl. 2004
Diagram przedstawia wyniki ankiety przeprowadzonej wśród grupy gimnazjalistów na temat ulubionego miejsca wypoczynku. Każdy wskazał tylko jedno miejsce. Oblicz, jaką miarę ma kąt środkowy ilustrujący na diagramie kołowym procent uczniów lubiących wypoczywać w górach.

Matematyka jest prosta
Zadanie nr 1 · Egz. 8-kl. 2003
Diagram kołowy przedstawia wyniki wyborów do samorządu szkolnego.

Matematyka jest prosta



Ile procent uczniów głosowało na Adama?
A \(25\)
B \(20\)
C \(10\)
D \(80\)
Zadanie nr 11 · Egz. 8-kl. 2003
Pan Jan wpłacił \(1200zł\) do banku Fortuna, w którym oprocentowanie wkładów oszczędnościowych jest równe \(8\%\) w stosunku rocznym. Ile wyniosą odsetki od tej kwoty po roku, a ile złotych pozostanie z nich panu Janowi, jeśli od kwoty odsetek zostanie odprowadzony podatek \(20\%\)?
Zadanie nr 3 · Egz. 8-kl. 2002
Wśród gimnazjalistów przeprowadzono ankietę na temat ich zainteresowań. Każdy uczeń podał tylko jeden rodzaj zainteresowań. Ile procent wszystkich uczniów interesuje się pływaniem?

Matematyka jest prosta
A \(5\%\)
B \(20\%\)
C \(50\%\)
D \(70\%\)
Zadanie nr 1 · Egz. 8-kl.
Z okazji Światowego Dnia Książki uczniowie klasy VII zorganizowali quiz wiedzy o postaciach literackich. Quiz można było zakończyć na jednym z poziomów, które zaliczało się kolejno od I do VI. Na diagramie przedstawiono, ile procent uczniów zakończyło quiz na danym poziomie. Na poziomach niższych niż Asia quiz zakończyło dokładnie \(32\%\) uczniów biorących w nim udział.

Matematyka jest prosta



Ile procent uczniów zakończyło ten quiz na poziomach wyższych niż Asia?
A \(40\%\)
B \(32\%\)
C \(28\%\)
D \(8\%\)
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas