Objętość graniastosłupa

$$V=P_p\cdot H=24\cdot7=168\ \text{cm}^3$$

Odpowiedź: C. $168$ cm$^3$.

Krok 1 — krawędź:

$$a^3=64 \quad\Rightarrow\quad a=4\ \text{cm}$$

Krok 2 — pole:

$$P=6a^2=6\cdot16=96\ \text{cm}^2$$

Odpowiedź: A. $96$ cm$^2$.

Podstawy:

$$2\cdot25=50\ \text{cm}^2$$

Ściany boczne (obwód podstawy razy wysokość):

$$20\cdot8=160\ \text{cm}^2$$

$$P=50+160=210\ \text{cm}^2$$

Odpowiedź: $210$ cm$^2$.

Krok 1 — przekątna podstawy: $a\sqrt2$.

Krok 2 — przekątna bryły z twierdzenia Pitagorasa:

$$d=\sqrt{\left(a\sqrt2\right)^2+a^2}=\sqrt{2a^2+a^2}=a\sqrt3$$

Pułapka: $a\sqrt2$ to przekątna ściany, nie całej bryły.

Odpowiedź: D. $a\sqrt3$.

Krok 1 — pole podstawy:

$$P_p=\frac{6\cdot8}{2}=24\ \text{cm}^2$$

Krok 2 — objętość:

$$V=24\cdot12=288\ \text{cm}^3$$

Krok 3 — przeciwprostokątna:

$$c=\sqrt{36+64}=10\ \text{cm}$$

Krok 4 — pole całkowite. Obwód podstawy to $24$ cm:

$$P=2\cdot24+24\cdot12=48+288=336\ \text{cm}^2$$

Odpowiedź: $V=288$ cm$^3$, $P=336$ cm$^2$.

$$V_{\text{ostr}}=\tfrac13 P_p H,\qquad V_{\text{gr}}=P_p H$$

Trzy jednakowe ostrosłupy wypełniają dokładnie taki graniastosłup.

Odpowiedź: B. trzy razy mniejsza.

Krok 1 — objętość:

$$V=50\cdot40\cdot30=60\,000\ \text{cm}^3$$

Krok 2 — litry ($1$ l $=1000$ cm$^3$):

$$60\,000:1000=60\ \text{litrów}$$

Odpowiedź: C. $60$ l.

Korzystamy ze wzoru na przekątną prostopadłościanu:

$$d=\sqrt{a^2+b^2+c^2}=\sqrt{9+16+144}=\sqrt{169}=13\ \text{cm}$$

Skąd ten wzór: najpierw Pitagoras w podstawie ($\sqrt{9+16}=5$), potem w trójkącie z wysokością ($\sqrt{25+144}=13$).

Odpowiedź: $13$ cm.

Ścian bocznych jest tyle, ile boków ma podstawa, czyli $6$. Wszystkich ścian jest $8$ (razem z dwiema podstawami).

Odpowiedź: A. $6$.

Krok 1 — pole podstawy (trójkąt równoboczny):

$$P_p=\frac{a^2\sqrt3}{4}=\frac{16\sqrt3}{4}=4\sqrt3\ \text{cm}^2$$

Krok 2 — objętość:

$$V=4\sqrt3\cdot10=40\sqrt3\ \text{cm}^3\approx69{,}3\ \text{cm}^3$$

Odpowiedź: $40\sqrt3$ cm$^3$.

Objętość zależy od sześcianu krawędzi:

$$V_{\text{nowe}}=(2a)^3=8a^3=8V$$

Dla porównania: pole powierzchni wzrośnie czterokrotnie ($6(2a)^2=24a^2$), bo zależy od kwadratu krawędzi.

Odpowiedź: D. wzrośnie ośmiokrotnie.

Krok 1 — dno:

$$20\cdot8=160\ \text{m}^2$$

Krok 2 — dwie dłuższe ściany:

$$2\cdot(20\cdot1{,}5)=60\ \text{m}^2$$

Krok 3 — dwie krótsze ściany:

$$2\cdot(8\cdot1{,}5)=24\ \text{m}^2$$

Krok 4 — razem:

$$160+60+24=244\ \text{m}^2$$

Uwaga: basen nie ma górnej ściany — dlatego liczymy pięć powierzchni, a nie sześć.

Odpowiedź: $244$ m$^2$.

Krok 1 — pole trójkąta:

$$P_p=\frac{2\cdot1{,}5}{2}=1{,}5\ \text{m}^2$$

Krok 2 — objętość:

$$V=1{,}5\cdot3=4{,}5\ \text{m}^3$$

Krok 3 — dwie ściany trójkątne:

$$2\cdot1{,}5=3\ \text{m}^2$$

Odpowiedź: $V=4{,}5$ m$^3$, materiał na ściany trójkątne $3$ m$^2$.

Krok 1 — objętość sześcianu:

$$V_1=6^3=216\ \text{cm}^3$$

Krok 2 — objętość ostrosłupa. Podstawa to kwadrat o polu $36$ cm$^2$, a wysokość równa krawędzi sześcianu, czyli $6$ cm:

$$V_2=\frac13\cdot36\cdot6=72\ \text{cm}^3$$

Krok 3 — pozostała część:

$$216-72=144\ \text{cm}^3$$

Krok 4 — procent:

$$\frac{144}{216}=\frac23\approx66{,}7\%$$

Warto zauważyć: taki ostrosłup zawsze zajmuje dokładnie jedną trzecią sześcianu — to bezpośrednia konsekwencja współczynnika $\frac13$ we wzorze na objętość.

Odpowiedź: $144$ cm$^3$, czyli około $66{,}7\%$ sześcianu.

Objętość graniastosłupa to pole podstawy razy wysokość:

$$V=P_p\cdot h$$

Odpowiedź: B.

$$V=3\cdot4\cdot5=60$$

Odpowiedź: $60$.

$$V=a^3=4^3=64$$

Odpowiedź: $64$.

$$V=P_p\cdot h=15\cdot8=120\ \text{cm}^3$$

Odpowiedź: $120$ cm³.

Dwie podstawy trójkątne + trzy ściany boczne prostokątne:

$$2+3=5$$

Odpowiedź: A. $5$.

Krok 1 — pole podstawy (trójkąt prostokątny):

$$P_p=\frac{6\cdot8}{2}=24$$

Krok 2 — objętość:

$$V=P_p\cdot h=24\cdot10=240$$

Odpowiedź: $240$.

$$1\ \text{l}=1\ \text{dm}^3=1000\ \text{cm}^3$$

Odpowiedź: D. $1000$ cm³.

Krok 1 — objętość w cm³:

$$V=50\cdot30\cdot40=60\,000\ \text{cm}^3$$

Krok 2 — zamiana na litry ($1$ l $=1000$ cm³):

$$60\,000:1000=60\ \text{l}$$

Odpowiedź: $60$ litrów.

$$a=\sqrt[3]{27}=3\ \text{cm}$$

Odpowiedź: B. $3$ cm.

Krok 1 — obwód podstawy:

$$Ob=4\cdot5=20$$

Krok 2 — pole boczne:

$$P_b=Ob\cdot h=20\cdot12=240$$

Odpowiedź: $240$.

Przekształcamy wzór $V=P_p\cdot h$:

$$h=\frac{V}{P_p}=\frac{200}{25}=8\ \text{cm}$$

Odpowiedź: $8$ cm.

Objętość zależy od trzeciej potęgi krawędzi:

$$(2a)^3=8a^3$$

Odpowiedź: A. $8$-krotnie.

Objętość to pole podstawy razy wysokość:

$$V=P_p\cdot h=6\sqrt3\cdot10=60\sqrt3$$

Uwaga. Wzór $V=P_p\cdot h$ działa dla każdego graniastosłupa — niezależnie od kształtu podstawy.

Odpowiedź: $60\sqrt3$.

Dwie czworokątne podstawy po $4$ wierzchołki:

$$2\cdot4=8$$

Odpowiedź: C. $8$.

Krok 1 — pole podstawy:

$$P_p=8^2=64\ \text{cm}^2$$

Krok 2 — wysokość:

$$h=\frac{V}{P_p}=\frac{960}{64}=15\ \text{cm}$$

Krok 3 — pole boczne (obwód podstawy × wysokość):

$$P_b=4\cdot8\cdot15=480\ \text{cm}^2$$

Odpowiedź: wysokość $15$ cm, pole boczne $480$ cm².

Krok 1 — pełna objętość:

$$V=25\cdot10\cdot2=500\ \text{m}^3$$

Krok 2 — trzy czwarte:

$$\frac34\cdot500=375\ \text{m}^3$$

Odpowiedź: $375$ m³.

Krok 1 — wyznaczamy krawędź z pola:

$$6a^2=150 \quad\Rightarrow\quad a^2=25 \quad\Rightarrow\quad a=5\ \text{cm}$$

Krok 2 — objętość:

$$V=a^3=5^3=125\ \text{cm}^3$$

Odpowiedź: $125$ cm³.

Krok 1 — objętość graniastosłupa. Podstawa to kwadrat o polu $a^2$, wysokość $h=a$:

$$V=P_p\cdot h=a^2\cdot a=a^3$$

Krok 2 — objętość sześcianu o krawędzi $a$:

$$V_{\text{sześc}}=a^3$$

Krok 3 — wniosek. Oba wyrażenia są równe $a^3$. $\quad∎$

Interpretacja. To naturalne: graniastosłup o podstawie kwadratu $a\times a$ i wysokości $a$ JEST sześcianem o krawędzi $a$.

1. $V=4\cdot5\cdot6=120\ \text{cm}^3$.

Odpowiedź: $120\ \text{cm}^3$

1. $V=\dfrac13P_pH$, gdzie $P_p=9\cdot9=81\ \text{cm}^2$.
2. $324=\dfrac13\cdot81\cdot H=27H \Rightarrow H=12$ cm.

Odpowiedź: $12$ cm

1. Wysokość ostrosłupa: $H=\dfrac{324}{\frac13\cdot81}=12$ cm.
2. Wieża I: $10+12=22$ cm; wieża II: $10+10=20$ cm.
3. Różnica: $22-20=2$ cm.

Odpowiedź: $2$ cm

1. Prostokąt o wymiarach $20\times8$ to rozwinięcie ścian bocznych: obwód podstawy $=20$ cm (zgadza się: $4\cdot5$), a wysokość bryły to $8$ cm.
2. $V=P_p\cdot H=25\cdot8=200\ \text{cm}^3$.

Odpowiedź: $200\ \text{cm}^3$