StartKlasyKlasa 4 SP › Dzielenie z resztą

Dzielenie z resztą

Klasa 4 SP — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Działania pisemne i kolejność działań

Kolejność działań

  1. nawiasy
  2. potęgi i pierwiastki
  3. mnożenie i dzielenie — od lewej do prawej
  4. dodawanie i odejmowanie — od lewej do prawej

Przykład: $2+3\cdot4=2+12=14$. Liczenie po kolei od lewej dałoby błędne $20$ — to najczęstsza pomyłka w tym dziale.

Mnożenie pisemne

Mnożymy przez każdą cyfrę drugiego czynnika osobno, przesuwając kolejne wyniki o jedno miejsce w lewo, a na końcu dodajemy.

Przykład: $128\cdot25$. Liczymy $128\cdot5=640$ oraz $128\cdot20=2560$, w sumie $3200$.

Sprytniej: $25=100:4$, więc $128\cdot25=12\,800:4=3200$.

Dzielenie pisemne

Dzielimy od najstarszej cyfry, zapisując reszty. Przykład: $748:4$ — kolejno $7:4=1$ r. $3$, potem $34:4=8$ r. $2$, wreszcie $28:4=7$. Wynik: $187$.

Sprawdzenie zawsze przez mnożenie: $187\cdot4=748$ ✔

Dzielenie z resztą

$$a=b\cdot q+r,\qquad 0\le r

Litera $q$ to iloraz, $r$ to reszta. Reszta zawsze jest mniejsza od dzielnika — gdyby była równa lub większa, można by wykonać jeszcze jedno pełne dzielenie.

Przykład: $47:5=9$ r. $2$, bo $47=5\cdot9+2$.

Zadania odwrotne

Znając dzielnik, iloraz i resztę, odzyskujemy liczbę ze wzoru wyżej. Dla dzielnika $9$, ilorazu $12$ i reszty $5$: $9\cdot12+5=113$.

Reszty w zadaniach praktycznych

Uwaga na interpretację. Przy $180$ uczniach i autokarach na $52$ miejsca $180:52=3$ r. $24$ — ale trzeba zamówić cztery autokary, bo dwudziestu czterech uczniów nie zostawimy. W innych zadaniach (np. „ile pełnych pudełek”) resztę się odrzuca. Zawsze decyduje treść.

Kontrola z grubsza

Przed zapisaniem wyniku warto go oszacować: $27\cdot24$ to mniej więcej $27\cdot25=675$, więc wynik $648$ jest wiarygodny, a np. $6480$ od razu wyglądałby podejrzanie.

Na co uważać

Trzy klasyczne błędy: liczenie od lewej bez uwzględnienia pierwszeństwa mnożenia, zgubienie przeniesienia przy mnożeniu pisemnym oraz podanie reszty większej od dzielnika.

Wzory 2

Dzielenie z resztą
$$a = b \cdot q + r, \qquad 0 \le r < b$$

Co robi: opisuje wynik dzielenia, które nie wychodzi równo, i pozwala odtworzyć dzielną, gdy znamy pozostałe składniki.

Elementy: $a$ to dzielna, $b$ — dzielnik, $q$ — iloraz (wynik), $r$ — reszta.

Kluczowy warunek: reszta jest zawsze mniejsza od dzielnika. Gdyby była równa lub większa, dałoby się wykonać jeszcze jedno pełne dzielenie.

Przykład: $47 = 5\cdot9 + 2$, więc $47:5$ daje iloraz $9$ i resztę $2$.

Zadanie odwrotne: dzielnik $9$, iloraz $12$, reszta $5$ dają $9\cdot12+5 = 113$.

Pułapka w zadaniach praktycznych: reszty nie zawsze się odrzuca. Przy $180$ uczniach i autokarach po $52$ miejsca mamy $3$ reszty $24$ — ale zamawiamy cztery autokary. Przy pytaniu „ile pełnych pudełek” resztę odrzucamy. Decyduje treść zadania, nie sam rachunek.

Dzielenie z resztą — wzór sprawdzający
$$a = b \cdot q + r, \qquad 0 \le r < b$$

Co robi: pozwala zapisać wynik dzielenia, które „nie wychodzi równo”, i sprawdzić, czy obliczenia są poprawne.

Elementy: $a$ — dzielna (liczba dzielona), $b$ — dzielnik, $q$ — iloraz (wynik całkowity), $r$ — reszta. Reszta zawsze jest mniejsza od dzielnika i nieujemna.

Przykład: $47 : 5 = 9$ r. $2$, bo $47 = 5 \cdot 9 + 2$ oraz $0 \le 2 < 5$. ✔

Pułapka: jeśli otrzymasz resztę równą dzielnikowi lub większą (np. „r. 5” przy dzieleniu przez 5), to znak, że iloraz jest za mały — trzeba go zwiększyć o 1.

Zadania 22

Zadanie nr 1

Oblicz $2+3\cdot4$.

A $20$
B $14$
C $24$
D $9$
Zadanie nr 2

Oblicz sposobem pisemnym $234\cdot6$.

Zadanie nr 3

Oblicz sposobem pisemnym $748:4$.

Zadanie nr 4

Ile wynosi reszta z dzielenia $47$ przez $5$?

A $9$
B $3$
C $2$
D $0$
Zadanie nr 5

Oblicz $(15-7)\cdot3$.

Zadanie nr 6

Która liczba leży na osi liczbowej dokładnie w połowie między $20$ a $30$?

A $25$
B $23$
C $50$
D $10$
Zadanie nr 7

Oblicz $100-4\cdot(12-7)$.

Zadanie nr 8

Oblicz sposobem pisemnym $128\cdot25$.

Zadanie nr 9

Ile wynosi $36:6+4\cdot2$?

A $20$
B $6$
C $4$
D $14$
Zadanie nr 10

Cukierki pakuje się po $8$ sztuk do pudełka. Ile pełnych pudełek powstanie ze $150$ cukierków i ile cukierków zostanie?

Zadanie nr 11

Która liczba jest największa?

A $4099$
B $4901$
C $4099$ i $4901$ są równe
D $4090$
Zadanie nr 12

Oblicz $2\cdot(30-5\cdot4)+18:3$.

Zadanie nr 13

W szkole jest $27$ klas po $24$ uczniów. Ilu uczniów liczy szkoła?

Zadanie nr 14

Przy dzieleniu przez $7$ jaka reszta jest niemożliwa?

A $0$
B $6$
C $7$
D $3$
Zadanie nr 15

Bilet do kina kosztuje $23$ zł. Ile zapłaci grupa $15$ osób i ile reszty otrzyma z $400$ zł?

Zadanie nr 16

Ile wynosi $5\cdot(8-8)+7$?

A $7$
B $47$
C $0$
D $40$
Zadanie nr 17

Wyścig ma długość $1250$ m. Zawodnik pokonał $3$ pełne okrążenia po $400$ m. Ile metrów mu zostało?

Zadanie nr 18

Dzieląc pewną liczbę przez $9$, otrzymano iloraz $12$ i resztę $5$. Jaka to liczba?

Zadanie nr 19

Do sklepu przywieziono $6$ skrzynek po $18$ kg jabłek i $4$ skrzynki po $25$ kg gruszek. Ile kilogramów owoców przywieziono łącznie i o ile więcej jest jabłek niż gruszek?

Zadanie nr 20

W autokarze jest $52$ miejsca. Na wycieczkę jedzie $180$ uczniów. Ile autokarów trzeba zamówić i ile miejsc zostanie wolnych?

Zadanie nr 7 · Egz. 8-kl. 2022
Liczbę \(404\) można zapisać w postaci \((21\cdot19+5)\).



Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F − jeśli jest fałszywe. Resztą z dzielenia liczby \(404\) przez \(19\) jest \(5\).
Jeśli liczbę \(404\) zmniejszymy o \(5\), to otrzymamy liczbę podzielną przez \(21\).
Resztą z dzielenia liczby \(404\) przez \(19\) jest \(5\).



Jeśli liczbę \(404\) zmniejszymy o \(5\), to otrzymamy liczbę podzielną przez \(21\).



Zadanie nr 35 · Egz. 8-kl.
Agnieszka zapisała liczbę czterocyfrową podzielną przez \(7\). Skreśliła w tej liczbie cyfrę jedności i otrzymała liczbę \(496\). Jaką liczbę czterocyfrową zapisała Agnieszka?
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas