Fizyka — Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
Długość fali $\lambda$, okres $T$, częstotliwość $f$, amplituda.
$v=\lambda f=\frac{\lambda}{T}$.
Punkty w tej samej fazie są odległe o wielokrotność $\lambda$.
Do czego służy: Podstawowy związek łączący prędkość fali z jej długością i częstotliwością — dotyczy fal mechanicznych i elektromagnetycznych.
Stacja radiowa nadaje na 100 MHz. Długość fali?
⚠️ Częsty błąd: Prędkość fali zależy od ośrodka, częstotliwość zależy od źródła. Gdy fala przechodzi do innego ośrodka — zmienia się $\lambda$ i $v$, ale $f$ pozostaje ta sama!
Co liczy: prędkość rozchodzenia się fali.
Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.
Prędkość fali:
Fala o długości $\lambda=0{,}5\,\mathrm{m}$ ma częstotliwość $680\,\mathrm{Hz}$. Oblicz prędkość.
Fala elektromagnetyczna ma częstotliwość $100\,\mathrm{MHz}$ ($c=3\cdot10^8\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}$). Oblicz długość fali.
Okres fali $T=0{,}01\,\mathrm{s}$ odpowiada częstotliwości:
Najbliższe punkty fali w tej samej fazie są odległe o $3\,\mathrm{m}$, a częstotliwość to $50\,\mathrm{Hz}$. Oblicz prędkość fali.
Fala o częstotliwości $500$ Hz biegnie z prędkością $340\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz jej długość.
Fala dźwiękowa o długości $0{,}5$ m w powietrzu ($v_p=340\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$) przechodzi do wody, gdzie prędkość dźwięku wynosi $1450\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz długość tej fali w wodzie.
Struna o długości $L$ zamocowana na obu końcach drga, tworząc falę stojącą o największej możliwej długości. Długość tej fali wynosi:
Fala przechodzi z ośrodka, w którym jej prędkość jest większa, do ośrodka, w którym jest mniejsza. Oceń prawdziwość stwierdzeń.
Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.
Dwa głośniki drgające zgodnie w fazie emitują fale o częstotliwości $850$ Hz ($v=340\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$). Punkt $A$ jest oddalony od nich o $10{,}5$ m i $11{,}5$ m. Ustal, czy w punkcie $A$ nastąpi wzmocnienie, czy wygaszenie dźwięku.
Struna o długości $0{,}6$ m i masie $1{,}2$ g jest napięta siłą $180$ N. Oblicz częstotliwość tonu podstawowego struny.
Fala biegnąca w ośrodku o prędkości $v_1=1500\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ pada na granicę ośrodków pod kątem $30^\circ$ i przechodzi do ośrodka o prędkości $v_2=1000\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz kąt załamania.
Dwie identyczne struny o długości swobodnej $L_0$ rozciągnięto: pierwszą do $L_1=1{,}01L_0$, drugą do $L_2=1{,}03L_0$. Siła napinająca jest proporcjonalna do wydłużenia. Oblicz iloraz $\dfrac{f_2}{f_1}$ częstotliwości tonów podstawowych (pomiń zmianę gęstości liniowej).
Fala o długości $\lambda_1=1{,}5$ cm przechodzi z ośrodka $\mathcal{O}_1$ do ośrodka $\mathcal{O}_2$, w którym prędkość jest dwa razy mniejsza. Oblicz długość fali w drugim ośrodku i uzasadnij, dlaczego częstotliwość się nie zmienia.
W rurze otwartej z obu stron o długości $0{,}85$ m powstaje fala stojąca. Oblicz częstotliwość tonu podstawowego i pierwszego tonu wyższego ($v=340\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$).
Głośnik emituje fale kuliste o mocy $40$ mW. Oblicz natężenie dźwięku w odległości $10$ m od głośnika.
W jakiej odległości od źródła natężenie fali kulistej jest $9$ razy mniejsze niż w odległości $2$ m?
Źródło dźwięku zbliża się do nieruchomego obserwatora. Obserwator słyszy dźwięk o częstotliwości:
Ambulans z włączoną syreną o częstotliwości $f_0$ porusza się po prostej drodze. Oceń prawdziwość stwierdzeń.
Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.
Nieruchome źródło emituje dźwięk o częstotliwości $600$ Hz. Obserwator zbliża się do źródła z prędkością $34\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ ($v=340\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$). Oblicz częstotliwość odbieraną przez obserwatora.
Źródło emitujące dźwięk o częstotliwości $500$ Hz zbliża się do nieruchomego obserwatora z prędkością $20\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ ($v=340\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$). Oblicz częstotliwość odbieraną przez obserwatora i długość fali docierającej do niego.
Poziom natężenia dźwięku w odległości $1$ m od źródła wynosi $80$ dB. Oblicz natężenie dźwięku w tym punkcie oraz poziom natężenia w odległości $10$ m ($I_0=10^{-12}\,\tfrac{\text{W}}{\text{m}^2}$).
Dwa głośniki emitują zgodnie w fazie falę o częstotliwości $850$ Hz ($v=340\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$). Oblicz najmniejszą niezerową różnicę dróg, dla której w danym punkcie nastąpi wzmocnienie, oraz taką, dla której nastąpi wygaszenie.
Samochód jadący z prędkością $u$ mija nieruchomego obserwatora, emitując dźwięk o częstotliwości $f_0=400$ Hz. Obserwator słyszy najpierw $440$ Hz, a po minięciu — $f_2$. Oblicz $u$ oraz $f_2$ ($v=340\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$).
Sonda oddala się od Ziemi i wysyła falę elektromagnetyczną o częstotliwości $f_0=3{,}00$ GHz. Na Ziemi odebrano falę o częstotliwości mniejszej o $75$ kHz. Oblicz prędkość sondy względem Ziemi ($c=3\cdot10^8\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$; dla $v\ll c$ przyjmij $\dfrac{\Delta f}{f_0}\approx\dfrac{v}{c}$).
Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.
Informacja do zadania 4. W ośrodku 𝒪₁ rozchodzi się płaska fala ultradźwiękowa ℱ o ustalonej amplitudzie (pomijamy pochłanianie). Pionowe odcinki to powierzchnie falowe odległe o λ₁; odcinki a i b pokrywają się z dwiema powierzchniami falowymi, a odległość a–b to 9λ₁, przebyta w czasie Δtab = 0,07 ms.
Zadanie 4.1. Oblicz f — częstotliwość opisanej fali ultradźwiękowej.
Zadanie 4.2. Natężenie fali ℱ w połowie odległości między a i b w porównaniu do natężenia na odcinku b jest…
Zadanie 4.4. Fala przechodzi z ośrodka 𝒪₁ do 𝒪₂, przy czym v₁ = 2v₂. Dorysuj kierunek biegu i powierzchnie falowe w 𝒪₂ oraz podaj iloraz λ₁/λ₂.
Zadanie 4.2. Ambulans porusza się ruchem jednostajnym, a λB/λA = 1,2. Oblicz v — wartość prędkości ambulansu.
Zadanie 4.3. Oceń prawdziwość (P/F):
1. λźr ≈ 0,10 m.
2. λZ > λźr.
Model statku porusza się po powierzchni wody wzdłuż osi $x$ ze stałą prędkością $v=0,50\ \mathrm{m/s}$, wytwarzając fale kołowe. Na rysunku (w pewnej skali) przedstawiono obraz fal w chwili $t_{D}$, gdy statek był w punkcie $D$; koła to czoła fal z chwil, gdy statek był w $A$, $B$, $C$. Zachodzi $|AB|=|BC|=|CD|$.

Oblicz wartość prędkości fal na wodzie. (Wykonaj pomiary linijką z dokładnością do 1 mm.)
Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.