StartKlasyFizyka — Klasa 2 LO › Pierwsza zasada termodynamiki

Pierwsza zasada termodynamiki

Fizyka — Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Pierwsza zasada termodynamiki (klasa 2 LO)

Treść

$\Delta U=Q+W$ — zmiana energii wewnętrznej równa sumie ciepła i pracy.

Znaczenie

To zasada zachowania energii dla procesów cieplnych.

Zastosowanie

Analiza przemian gazowych i silników cieplnych.

Wzory 2

I zasada termodynamiki
$$\Delta U = Q + W$$

Do czego służy: Zasada zachowania energii dla układów termodynamicznych — energia wewnętrzna układu zmienia się gdy dostarcza się ciepło lub wykonuje się nad nim pracę.

Zmienne

  • $\Delta U$ — zmiana energii wewnętrznej (J)
  • $Q$ — ciepło dostarczone do układu ($Q > 0$) lub oddane ($Q < 0$)
  • $W$ — praca wykonana nad układem ($W > 0$) lub przez układ ($W < 0$)

Uwaga o konwencji

Niektóre podręczniki piszą $\Delta U = Q - W$, gdzie $W$ to praca wykonana przez układ. Sprawdź konwencję w swoim podręczniku!

Dla przemiany izochorycznej ($V = \text{const}$)

Gaz nie zmienia objętości → nie wykonuje pracy → $W = 0$, więc $\Delta U = Q$

Sprawność silnika cieplnego

$$\eta = \frac{W}{Q_1} = 1 - \frac{Q_2}{Q_1} \leq 1 - \frac{T_2}{T_1}$$ gdzie $Q_1$ — ciepło pobrane, $Q_2$ — oddane, $T_1, T_2$ — temperatury źródeł.

Przykład

Gaz pobiera $Q = 500$ J i wykonuje pracę $W = 200$ J. Zmiana energii wewnętrznej?

  1. $\Delta U = Q - W_{\text{przez układ}} = 500 - 200 = 300 \text{ J}$

⚠️ Częsty błąd: Konwencja znaku! Praca przez układ to ujemna praca nad układem. Czytaj uważnie czy zadanie mówi o pracy „wykonanej przez gaz" czy „nad gazem".

Pierwsza zasada termodynamiki (klasa 2 LO)
$$\Delta U=Q+W$$

Co liczy: zmianę energii wewnętrznej jako sumę ciepła i pracy.

🧩Quizy 1

Zadania 8

Zadanie nr 1

Pierwsza zasada termodynamiki:

A $\Delta U=Q+W$
B $Q=c m\Delta T$
C $E=m c^2$
D $p V=n R T$
Zadanie nr 2

Gaz pobrał $500\,\mathrm{J}$ ciepła, a otoczenie wykonało nad nim pracę $200\,\mathrm{J}$. Oblicz zmianę energii wewnętrznej.

Zadanie nr 3

Gaz pobrał $800\,\mathrm{J}$ ciepła i wykonał pracę $300\,\mathrm{J}$ nad otoczeniem. Oblicz zmianę energii wewnętrznej.

Zadanie nr 4

W przemianie izotermicznej gazu doskonałego zmiana energii wewnętrznej wynosi:

A $0$
B $Q$
C $W$
D $Q+W$
Zadanie nr 5

W przemianie izotermicznej gaz pobrał $400\,\mathrm{J}$ ciepła. Ile pracy wykonał nad otoczeniem?

Zadanie nr 6.2 · Matura 2022

Zmiana energii wewnętrznej od $X$ do $Z$: $\Delta U_1$ (dośw. 1) i $\Delta U_2$ (dośw. 2). Dokończ: $\Delta U_1$ ___ $\Delta U_2$ [A $>$ / B $<$ / C $=$], ponieważ przyrost temperatury od $X$ do $Z$ jest [1 taki sam / 2 większy w dośw. 1 / 3 większy w dośw. 2].

Zadanie nr 6.3 · Matura 2022

Ciepło molowe przy stałej objętości to $C_V$. Wyprowadź wzór na ciepło pobrane łącznie w przemianach $X\to Y\to Z$ (dośw. 1) tylko za pomocą $p_1$, $V_1$, $C_V$ oraz $R$.

Zadanie nr 8.3 · Matura 2018

Silnik I pobiera $3$ kJ ciepła w przemianie izochorycznej. Wyznacz ciepło pobrane w przemianie izochorycznej przez silnik II. Powołaj się na odpowiednie zależności.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas