Uczysz innych? Poznaj LekcjeRazem.pl →
PR03

Wartość bezwzględna — równania i nierówności — klucz maturalny, poziom rozszerzony

PriorytetA+najwyższy zwrot z nauki
Częstotliwość6/7arkuszy 2020–2026
Punkty w arkuszuśr. 2,7 pkt (0–4)
Formy zadańotwarte 4 pkt — nierówność z dwiema wartościami bezwzględnymi (czasem z $\sqrt{x^2+\dots}$ lub kwadratem)
🔑 Sygnał: Miejsca zerowe pod modułami → przedziały → rozwiązanie ∩ przedział → suma.

🎯 Co musisz umieć

  • rozwiązywać równania i nierówności z modułami metodą przedziałów,
  • zamieniać $\sqrt{(x+a)^2}$ na $|x+a|$,
  • rozwiązywać nierówności z modułem wyrażenia kwadratowego ($|x^2-4|\lt 3x$),
  • badać liczbę rozwiązań równania $|f(x)|=m$ graficznie.

🔍 Jak rozpoznać zadanie

  • dwa lub więcej modułów różnych wyrażeń → metoda przedziałów,
  • $\sqrt{x^2-6x+9}$ → to $|x-3|$,
  • „w zależności od parametru $m$ podaj liczbę rozwiązań” → wykres $y=|f(x)|$ i prosta $y=m$.

📘 Teoria w pigułce

  • $|a|=a$ dla $a\ge0$ i $|a|=-a$ dla $a\lt 0$; $\sqrt{a^2}=|a|$.
  • Metoda przedziałów: miejsca zerowe wyrażeń pod modułami dzielą oś na przedziały; w każdym opuszczamy moduły z odpowiednim znakiem.
  • Rozwiązanie z przedziału przyjmujemy tylko wtedy, gdy należy do tego przedziału; na końcu sumujemy wyniki.
  • $|f(x)|\lt a \iff -a\lt f(x)\lt a$; $|f(x)|=|g(x)| \iff f(x)=g(x)\ \lor\ f(x)=-g(x)$.
  • $|x-a|+|x-b|$ = suma odległości od $a$ i $b$; na odcinku między nimi jest stała i równa $|a-b|$.

∑ Najważniejsze wzory

$\sqrt{a^2}=|a|$
$|f|\lt a \iff -a\lt f\lt a$
$|f|=|g| \iff f=\pm g$
$|x-a|$ — odległość od $a$

⚙️ Algorytm krok po kroku

  1. Wyznacz miejsca zerowe wyrażeń pod modułami i narysuj oś z przedziałami.
  2. W każdym przedziale ustal znak każdego wyrażenia (tabela znaków) i opuść moduły.
  3. Rozwiąż otrzymaną nierówność i wyznacz część wspólną z przedziałem.
  4. Zsumuj wyniki ze wszystkich przedziałów; sprawdź punkty graniczne.

⚠️ Najczęstsze pułapki

ŹleDobrzeDlaczego
✗ $|x-2|$ dla $x\lt 2$: $x-2$✓ $2-x$ujemne wyrażenie zmienia znak
✗ wynik $x\gt 2$ w przedziale $[-2,1)$ — przyjęty✓ brak rozwiązań w tym przedzialeczęść wspólna z przedziałem
✗ $\sqrt{x^2-6x+9}=x-3$✓ $|x-3|$pierwiastek z kwadratu to moduł
✗ zgubiony punkt graniczny✓ włącz go do jednego z przedziałównp. $x\ge1$ i $x\lt 1$

✍️ Przykład wzorcowy typ zadania 5 z matury 2025

Rozwiąż nierówność $|x-3|-2|x+1|\lt x$.

📊 Ślad w prawdziwych arkuszach CKE

Zadania autentyczne. Niżej są prawdziwe zadania z arkuszy CKE — numer i punktacja zgodne z oryginalnym arkuszem. Kliknij rok, aby otworzyć cały arkusz.

RokZadaniaPktCzego dotyczyło
2026zad. 54 pkt$|2x-6|-|x^2-9|\dots$ — moduł z wielomianem
2025zad. 54 pkt$|x-2|-2|x+3|\dots$ — dwa moduły
2024—0 pktbrak osobnego zadania
2023zad. 94 pkt$\sqrt{x^2+4x+4}\dots$ — pierwiastek z kwadratu $=|x+2|$
2022zad. 73 pktrównanie $|x-3|=2x+11$
2021zad. 41 pktliczba pierwiastków $3x+|x-4|=0$
2020zad. 63 pkt$|x-5|=(a-1)^2-4$ — parametr i dwa dodatnie rozwiązania

✍️ Trening: 15 zadań w formacie maturalnym

Zadania autorskie. To nie są przedruki z arkuszy — ułożyliśmy je w formacie maturalnym, na wzorów z tabeli „Ślad w arkuszach CKE” powyżej. Typ, punktacja i poziom trudności odpowiadają realnym zadaniom egzaminacyjnym.

Zadania zamknięte sprawdzają się po kliknięciu odpowiedzi (jedna próba). W otwartych porównaj swoje rozwiązanie z wzorcowym i wystaw samoocenę według schematu punktowania — wynik zapisze się na koncie.

PR03.1odpowiedź krótka★★★ 0–2 pkt🔗

Rozwiąż równanie $|2x-3|=5$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
PR03.2odpowiedź krótka★★★ 0–2 pkt🔗

Rozwiąż równanie $|x+1|+|x-3|=4$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
PR03.3otwarte★★★ 0–2 pkt🔗

Rozwiąż nierówność $|x-2|\lt 2x+1$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
PR03.4otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Rozwiąż nierówność $|x+2|-|x-1|\ge1$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR03.5otwarte★★★ 0–4 pkt🔗

Rozwiąż nierówność $|x-1|+2|x+2|\gt 7$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 4 pkt
PR03.6otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Rozwiąż nierówność $\sqrt{x^2-6x+9}+2x\le9$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR03.7otwarte★★★ 0–4 pkt🔗

Rozwiąż nierówność $|x^2-4|\lt 3x$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 4 pkt
PR03.8otwarte★★★ 0–4 pkt🔗

Wyznacz liczbę rozwiązań równania $|x^2-4x|=m$ w zależności od parametru $m$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 4 pkt
PR03.9otwarte★★★ 0–2 pkt🔗

Rozwiąż równanie $|x-1|=|2x+4|$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
PR03.10otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Rozwiąż równanie $|x+3|+|x-2|=3x+1$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR03.11zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiązaniem równania $|x|=5$ jest

A$x=5$ lub $x=-5$
B$x=5$
C$x=-5$
D$x=25$
PR03.12zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiązaniem równania $|x-3|=2$ jest

A$x=5$
B$x=5$ lub $x=1$
C$x=1$
D$x=-1$ lub $x=5$
PR03.13zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiązaniem nierówności $|x-2|\le3$ jest

A$\langle-5,1\rangle$
B$(-1,5)$
C$\langle-1,5\rangle$
D$(-\infty,-1\rangle\cup\langle5,\infty)$
PR03.14zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiązaniem nierówności $|x|\ge2$ jest

A$-2\le x\le2$
B$x\ge2$
C$x\le-2$
D$x\le-2$ lub $x\ge2$
PR03.15odpowiedź krótka★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiąż równanie $|x+1|=4$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 1 pkt
LekcjeRazem.pl — prowadź korepetycje profesjonalnie. Tablica online, grafik, rozliczenia i AI w jednym miejscu. Sprawdź LekcjeRazem.pl.
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.