1
MATEMATIX

Polityka cookies

StartKlasyKlasa 7 SP › Liczby wymierne — działania

Liczby wymierne — działania

Klasa 7 SP — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Liczby wymierne — działania (klasa 7 SP)

Liczby wymierne

To liczby, które można zapisać jako ułamek $\frac{p}{q}$ liczb całkowitych ($q\neq0$) — dodatnie, ujemne oraz zero.

Reguła znaków

Iloczyn i iloraz o zgodnych znakach są dodatnie, o różnych — ujemne: $\left(-\frac{1}{2}\right)\cdot(-4)=2$.

Dodawanie

Sprowadzamy do wspólnego mianownika i uwzględniamy znaki: $-\frac{1}{2}+\frac{1}{3}=-\frac{1}{6}$.

Wartość bezwzględna

$\left|-\frac{3}{4}\right|=\frac{3}{4}$.

Wzory 1

Mnożenie liczb wymiernych — reguła znaków (klasa 7 SP)
$$(-a)\cdot(-b)=ab,\quad (-a)\cdot b=-ab$$

Co robi: ustala znak iloczynu i ilorazu liczb wymiernych.

Elementy: zgodne znaki dają wynik dodatni, różne — ujemny.

Przykład: $(-3)\cdot(-4)=12$, a $(-3)\cdot4=-12$.

🧩Quizy 1

Zadania 58

Zadanie nr 1

Ile wynosi $2^3\cdot2^4$?

A $2^{12}$
B $2^7$
C $4^7$
D $2^{1}$
Zadanie nr 2

Zapisz w postaci jednej potęgi: $5^8:5^3$.

Zadanie nr 3

Oblicz $\sqrt[3]{27}$ oraz $\sqrt[3]{125}$.

Zadanie nr 4

Ile wynosi $\sqrt[3]{-8}$?

A $-2$
B $2$
C $-4$
D nie istnieje
Zadanie nr 5

Zapisz w postaci jednej potęgi: $3^2\cdot3^5\cdot3$.

Zadanie nr 6

Ile wynosi $\left(2^3\right)^2$?

A $2^5$
B $2^9$
C $2^6$
D $4^3$
Zadanie nr 7

Oblicz wartość wyrażenia $\dfrac{2^{10}}{2^{7}}+\sqrt[3]{64}$.

Zadanie nr 8

Zapisz w postaci jednej potęgi: $\dfrac{7^{5}\cdot7^{4}}{7^{6}}$.

Zadanie nr 9

Ile wynosi $10^0$?

A $0$
B $10$
C $-1$
D $1$
Zadanie nr 10

Oblicz objętość sześcianu o krawędzi $4$ cm, a następnie krawędź sześcianu o objętości $216$ cm³.

Zadanie nr 11

Ile wynosi $(-3)^4$?

A $-81$
B $81$
C $-12$
D $12$
Zadanie nr 12

Oblicz $\left(\dfrac{2}{3}\right)^3$ oraz $\left(\dfrac{1}{2}\right)^4$.

Zadanie nr 13

Zapisz jako potęgę liczby $2$: $8\cdot16$.

Zadanie nr 14

Która liczba jest największa?

A $3^4$
B $4^3$
C $2^6$
D $5^2$
Zadanie nr 15

Oblicz: $\sqrt[3]{8}\cdot\sqrt[3]{27}$. Porównaj wynik z $\sqrt[3]{8\cdot27}$.

Zadanie nr 16

Ile wynosi $\dfrac{6^5}{6^5}$?

A $0$
B $6$
C $1$
D $6^{25}$
Zadanie nr 17

Oblicz wartość wyrażenia $\dfrac{9^3\cdot3^2}{27^2}$, sprowadzając wszystko do potęgi liczby $3$.

Zadanie nr 18

Sześcian ma objętość $1000$ cm³. Oblicz jego krawędź i pole powierzchni całkowitej.

Zadanie nr 19

Uporządkuj rosnąco: $2^{10}$, $10^3$, $4^5$, $3^6$.

Zadanie nr 20

Wykaż, że liczba $2^{12}$ jest kwadratem pewnej liczby naturalnej i jednocześnie sześcianem pewnej liczby naturalnej. Podaj obie podstawy.

Zadanie nr 3 · Egz. 8-kl. 2022
Liczby: \(x, \left(-\frac{5}{6}\right), y\) są uporządkowane rosnąco. Liczba \(y\) jest o \(0,5\) większa od \(\left(-\frac{5}{6}\right)\), a liczba \(\left(-\frac{5}{6}\right)\) jest o \(0,5\) większa od liczby \(x\). Jakie wartości mają liczby \(x\) i \(y\)?
A \(x=-\frac{4}{3}\) i \(y=-\frac{1}{3}\)
B \(x=-\frac{7}{6}\) i \(y=-\frac{1}{6}\)
C \(x=-\frac{4}{3}\) i \(y=-\frac{1}{2}\)
D \(x=-\frac{7}{6}\) i \(y=-\frac{1}{3}\)
Zadanie nr 10 · Egz. 8-kl. 2022
Plik z prezentacją multimedialną Igora ma rozmiar \(13 MB\) (megabajtów). Plik z prezentacją multimedialną Lidki ma \(2,5\) razy większy rozmiar (wyrażony w MB) niż plik z prezentacją Igora. Plik z prezentacją Lidki ma większy rozmiar niż plik z prezentacją Igora o:
A \(12 MB\)
B \(19,5 MB\)
C \(25 MB\)
D \(32,5 MB\)
Zadanie nr 1 · Próbny 2021
Do sporządzenia napoju użyto:

• \(\frac{1}{6}\) litra soku ananasowego,

• \(0,2\) litra soku z czarnej porzeczki,

• \(\frac{3}{5}\) litra wody.



Objętość przygotowanego napoju jest:
A równa \(0,75\) litra
B większa niż \(0,75\) litra, ale mniejsza niż \(1\) litr
C równa \(1\) litr
D większa niż \(1\) litr, ale mniejsza niż \(1,5\) litra
Zadanie nr 1 · Próbny 2021
Dane są cztery różne liczby:

$$\frac{2}{3};\quad 0,06;\quad \frac{11}{9};\quad 0,(5)$$



Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F, jeśli jest fałszywe. Każda z liczb jest ułamkiem właściwym.
Wartość każdej z liczb jest większa niż \(\frac{1}{2}\).
Każda z liczb jest ułamkiem właściwym.



Wartość każdej z liczb jest większa niż \(\frac{1}{2}\).



Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl. 2021
Dane są cztery liczby \(x\), \(y\), \(t\), \(u\) zapisane za pomocą wyrażeń arytmetycznych:



$$x=-62,5+30 \quad\quad y=-14,4-12,6 \quad\quad t=-12:0,3 \quad\quad u=-8,02\cdot6$$



Która z tych liczb jest największa?
A \(x\)
B \(y\)
C \(t\)
D \(u\)
Zadanie nr 2 · Próbny 2021
Do sporządzenia napoju użyto:

• \(\frac{1}{6}\) litra soku ananasowego,

• \(0,2\) litra soku z czarnej porzeczki,

• \(\frac{3}{5}\) litra wody.



Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.



Do sporządzenia tego napoju użyto \(\bbox[5px,border:1px solid]{A}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{B}\) soku ananasowego niż soku z czarnej porzeczki. Objętość soku ananasowego i porzeczkowego łącznie stanowi \(\bbox[5px,border:1px solid]{C}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{D}\) objętości napoju.
A mniej
B więcej
C \(\frac{11}{29}\)
D \(\frac{11}{18}\)
Zadanie nr 2 · Próbny 2021
Wartością wyrażenia \(-1\frac{1}{2}+2\frac{1}{4}:(-0,5)\) jest liczba:
A \(-6\)
B \(-1,5\)
C \(1,5\)
D \(3\)
Zadanie nr 3 · Egz. 8-kl. 2021
Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.



Wartość wyrażenia \(\frac{3}{7}+\frac{3}{5}\) jest liczbą \(\bbox[5px,border:1px solid]{A}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{B}\) Wartość wyrażenia \(\frac{3}{7}-\frac{3}{5}\) jest liczbą \(\bbox[5px,border:1px solid]{C}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{D}\)
A mniejszą od \(1\)
B większą od \(1\)
C ujemną
D dodatnią
Zadanie nr 3 · Próbny 2021
Która z poniższych nierówności jest prawdziwa?
A \(\frac{25}{9}\lt\frac{23}{9}\)
B \(\frac{5}{4}+\frac{5}{2}\gt4\)
C \(\frac{13}{17}\cdot3\gt\frac{39}{17}\)
D \(\frac{11}{12}\gt\frac{11}{13}\)
Zadanie nr 4 · Egz. 8-kl. 2021
Dane są cztery wyrażenia:

I. \(-16,55+6,05\)

II. \(-5\frac{3}{4}-4,75\)

III. \(\frac{2}{3}\cdot\left(-15\frac{1}{4}\right)\)

IV. \((-1,5):\frac{1}{7}\)



Wartość którego wyrażenia nie jest równa \(\left(-10\frac{1}{2}\right)\)?
A I
B II
C III
D IV
Zadanie nr 4 · Próbny 2021
Dane są trzy wyrażenia:

I. \(6\cdot1\frac{2}{3}\)

II. \(6:1,2\)

III. \(7,25-2\frac{1}{4}\)



Liczbami całkowitymi są wartości wyrażeń:
A I, II i III
B Tylko I i II
C Tylko II i III
D Tylko I i III
Zadanie nr 4 · Próbny 2021
W którym zestawie liczby zapisano w kolejności od najmniejszej do największej?
A \((-2)^5; (-2)^6; (-2)^9\)
B \(\left(\frac{1}{2}\right)^2; \left(\frac{1}{2}\right)^4; \left(\frac{1}{2}\right)^6\)
C \(\frac{2}{3}; \frac{2}{5}; \frac{2}{7}\)
D \(-11; -9; -7\)
Zadanie nr 6 · Egz. 8-kl. 2021
Dane są cztery liczby:

$$a=(-2)^2 \           ,\

b=\sqrt{9+16} \           ,\

c=\frac{1}{2}(3-5)^2 \           ,\

d=\sqrt{\frac{25}{4}}$$



Które zdanie jest fałszywe?
A Wszystkie liczby są dodatnie.
B Liczba \(b\) jest większa niż liczba \(c\).
C Liczba \(c\) jest dwa razy mniejsza niż liczba \(a\).
D Liczba \(d\) jest 2 razy mniejsza niż liczba \(b\).
E Liczba \(c\) jest większa niż liczba \(d\).
Zadanie nr 7 · Egz. 8-kl. 2021
Suma dwóch dodatnich liczb \(a\) i \(b\) jest równa \(46\).



Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Po zmniejszeniu każdej z tych liczb o \(6\) suma otrzymanych liczb będzie równa \(34\).
Po zwiększeniu każdej z tych liczb o połowę suma otrzymanych liczb będzie równa \(69\).
Po zmniejszeniu każdej z tych liczb o \(6\) suma otrzymanych liczb będzie równa \(34\).



Po zwiększeniu każdej z tych liczb o połowę suma otrzymanych liczb będzie równa \(69\).



Zadanie nr 9 · Egz. 8-kl. 2021
Dane są trzy liczby \(a\), \(b\) i \(c\). Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.



Gdy \(a+b+c=-1\) oraz \(a\) jest liczbą mniejszą od \((-1)\), to suma \((b+c)\) jest \(\bbox[5px,border:1px solid]{A}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{B}\). Gdy \(a\cdot b\cdot c=1\) oraz \(a\) jest liczbą większą od zera, to iloczyn \((b\cdot c)\) jest \(\bbox[5px,border:1px solid]{C}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{D}\).
A dodatnia
B ujemna
C dodatni
D ujemny
Zadanie nr 16 · Egz. 8-kl. 2021
Paweł powiedział, że podzieli tabliczkę czekolady w taki sposób, że bratu przypadnie \(\frac{1}{2}\) całej tabliczki, siostrze \(\frac{5}{12}\) całej tabliczki, a jemu \(\frac{1}{6}\) całej tabliczki. Czy taki podział tabliczki czekolady jest możliwy? Uzasadnij swoją odpowiedź.
Zadanie nr 16 · Próbny 2021
Uzasadnij, że istnieje tylko jeden ułamek o mianowniku \(10\), który jest większy niż \(\frac{2}{3}\) i mniejszy niż \(\frac{4}{5}\).
Zadanie nr 1 · Próbny 2020
Roksana poprawnie obliczyła wartość wyrażenia \(\frac{10+5}{\frac{1}{5}+\frac{1}{10}}\). Jaki wynik otrzymała?
A \(1\)
B \(4\frac{1}{2}\)
C \(50\)
D \(\frac{225}{2}\)
Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl. 2020
Wartość wyrażenia \(\frac{5}{7}-\frac{2}{7}\cdot\left(-\frac{3}{2}\right)\) jest równa:
A \(-\frac{15}{14}\)
B \(-\frac{9}{14}\)
C \(\frac{2}{7}\)
D \(\frac{8}{7}\)
Zadanie nr 2 · Próbny 2020
Sześcian połowy liczby \(3\frac{4}{5}-0,6:\frac{1}{8}\) wynosi:
A \(-\frac{1}{8}\)
B \(-\frac{1}{2}\)
C \(-1\)
D \(-1\frac{1}{2}\)
Zadanie nr 3 · Próbny 2020
Wartość wyrażenia \(\frac{4}{3}\cdot3-2^3\) jest równa:
A \(-\frac{14}{3}\)
B \(-4\)
C \(-7\)
D \(-\frac{8}{3}\)
E \(-2\)
Zadanie nr 1 · Próbny 2019
Dominika obliczyła wartość wyrażenia: \(3-\frac{1}{2}:\frac{2}{5}\cdot0,5\) i otrzymała wynik \(2,375\). Jej koledzy: Antek, Bartek i Czarek, nie zgodzili się z jej odpowiedzią i postanowili wykonać to zadanie samodzielnie. Każdy z nich uzyskał inny wynik: Antek: \(0,5\); Bartek: \(3,125\); Czarek: \(12,5\).



Kto rozwiązał zadanie poprawnie?
A Antek
B Bartek
C Czarek
D Dominika
Zadanie nr 1 · Próbny 2019
Jakim ułamkiem liczby \(3,5\) jest liczba \(5\)?
A \(\frac{1}{7}\)
B \(\frac{7}{5}\)
C \(\frac{7}{10}\)
D \(\frac{10}{7}\)
Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl. 2019
Zosia zebrała \(2kg\) malin i wsypała je do trzech takich samych pojemników. Masa pustego pojemnika była równa \(0,05kg\). Pierwszy pojemnik z malinami miał masę \(\frac{3}{4}kg\), a masa drugiego pojemnika z malinami była równa \(0,70kg\). Ile malin wsypała Zosia do trzeciego pojemnika?
A \(0,45 kg\)
B \(0,55 kg\)
C \(0,60 kg\)
D \(0,65 kg\)
Zadanie nr 4 · Próbny 2019
Dana jest liczba \(a=100\).



Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedzi spośród oznaczonych literami A i B oraz C i D.



Liczba \(2a\) jest \(\bbox[5px,border:1px solid]{A}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{B}\) większa niż liczba \(a\). Liczba \(5a\) stanowi \(\bbox[5px,border:1px solid]{C}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{D}\) liczby \(2a\).
A o \(100\%\)
B o \(200\%\)
C \(150\%\)
D \(250\%\)
Zadanie nr 5 · Egz. 8-kl. 2019
Kacper zabrał na wycieczkę dwa razy mniej pieniędzy niż Wojtek. Kacper wydał połowę swoich pieniędzy, a Wojtek wydał \(\frac{1}{4}\) swoich.



Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Kacper wydał tyle samo pieniędzy, ile wydał Wojtek.
Po wycieczce Kacprowi zostało trzy razy mniej pieniędzy niż Wojtkowi.
Kacper wydał tyle samo pieniędzy, ile wydał Wojtek.



Po wycieczce Kacprowi zostało trzy razy mniej pieniędzy niż Wojtkowi.



Zadanie nr 5 · Próbny 2019
W tabeli podano trzy wyrażenia.

Matematyka jest prosta



Które wyrażenia z tabeli mają wartość ujemną?
A I i II
B tylko II
C II i III
D tylko III
Zadanie nr 3 · Próbny 2018
Trzech kolegów zamówiło po jednej pizzy tej samej wielkości. Antek zjadł \(\frac{2}{3}\) pizzy, Bartek \(\frac{5}{8}\) pizzy, a Czarek \(\frac{3}{4}\) pizzy.



Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. Antkowi zostało mniej pizzy niż Czarkowi.
Antek, Bartek i Czarek zjedli razem więcej niż dwie całe pizze.
Antkowi zostało mniej pizzy niż Czarkowi.



Antek, Bartek i Czarek zjedli razem więcej niż dwie całe pizze.



Zadanie nr 3 · Egz. 8-kl. 2017
Dane są cztery wyrażenia:

I. \(\frac{3}{4}\cdot(-3)\)

II. \(\frac{3}{4}:(-3)\)

III. \(\frac{3}{4}+(-3)\)

IV. \(-\frac{3}{4}-3\)

Największą wartość ma wyrażenie:
A I
B II
C III
D IV
Zadanie nr 9 · Egz. 8-kl. 2017
Dane są dwie liczby \(x\) i \(y\). Wiadomo, że \(x\ge8\) oraz \(y\le-2\). Najmniejsza możliwa wartość różnicy \(x-y\) jest równa:

Matematyka jest prosta
A \(10\)
B \(6\)
C \(-6\)
D \(-10\)
Zadanie nr 7 · Egz. 8-kl. 2016
Dane są liczby \(a\) i \(b\) takie, że \(2\lt a\lt3\) oraz \(-1\lt b\lt1\).



Oceń prawdziwość podanych zdań. Iloraz \(\frac{b}{a}\) jest zawsze dodatni.
Różnica \(b-a\) jest zawsze dodatnia.
Iloraz \(\frac{b}{a}\) jest zawsze dodatni.



Różnica \(b-a\) jest zawsze dodatnia.



Zadanie nr 8 · Egz. 8-kl. 2016
W klasie IIIa liczba dziewcząt stanowi \(\frac{2}{3}\) liczby wszystkich uczniów tej klasy. W klasie IIIa:
A Jest więcej chłopców niż dziewcząt.
B Liczba dziewcząt stanowi \(\frac{2}{3}\) liczby chłopców.
C Jest dwa razy więcej dziewcząt niż chłopców.
D Stosunek liczby chłopców do liczby dziewcząt jest równy \(1:3\).
Zadanie nr 12 · Egz. 8-kl. 2015
Liczba \(x\) jest dodatnia, a liczba \(y\) jest ujemna. Ile spośród liczb: \(x\cdot y\), \(x-y\), \(\frac{x}{y}\), \((y-x)^2\) jest dodatnich?
A Jedna
B Dwie
C Trzy
D Cztery
Zadanie nr 4 · Egz. 8-kl. 2014
Liczbą większą od \(\frac{1}{3}\) jest:
A \(\frac{300}{900}\)
B \(\frac{300}{900-1}\)
C \(\frac{300}{900+1}\)
D \(\frac{300-1}{900}\)
Zadanie nr 8 · Egz. 8-kl. 2014
Rozwinięcie dziesiętne ułamka \(\frac{51}{370}\) jest równe \(0,1(378)\). Na pięćdziesiątym miejscu po przecinku tego rozwinięcia znajduje się cyfra:
A \(1\)
B \(3\)
C \(7\)
D \(8\)
Zadanie nr 5 · Egz. 8-kl. 2013
Ile spośród liczb: \(\frac{2}{3}, \frac{1}{2}, \frac{10}{25}, \frac{1}{4}\) spełnia warunek \(\frac{2}{5}\lt x\lt\frac{3}{5}\)?
A Jedna liczba
B Dwie liczby
C Trzy liczby
D Cztery liczby
Zadanie nr 2 · Egz. 8-kl.
Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami \(\bbox[5px,border:1px solid]{A}\) i \(\bbox[5px,border:1px solid]{B}\) oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami \(\bbox[5px,border:1px solid]{C}\) i \(\bbox[5px,border:1px solid]{D}\).



Wartość wyrażenia \(4,5:0,75\) jest równa wartości wyrażenia \(\bbox[5px,border:1px solid]{A}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{B}\). Wartość wyrażenia \(1,25\cdot0,4\) jest równa wartości wyrażenia \(\bbox[5px,border:1px solid]{C}\bigg/\bbox[5px,border:1px solid]{D}\).
A \(\frac{450}{75}\)
B \(\frac{45}{75}\)
C \(\frac{125\cdot4}{100}\)
D \(\frac{125\cdot4}{1000}\)
Zadanie nr 3 · Egz. 8-kl.
Do trzech jednakowych naczyń wlano tyle wody, że w pierwszym naczyniu woda zajmowała \(\frac{2}{3}\) pojemności, w drugim: \(\frac{3}{4}\) pojemności, a w trzecim \(\frac{5}{7}\) pojemności danego naczynia.



Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. W naczyniu drugim było mniej wody niż w naczyniu trzecim.
W pierwszym i drugim naczyniu łącznie było tyle samo wody, co w trzecim naczyniu.
W naczyniu drugim było mniej wody niż w naczyniu trzecim.



W pierwszym i drugim naczyniu łącznie było tyle samo wody, co w trzecim naczyniu.



Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas