StartKlasyFizyka — Klasa 1 LO › Zasady dynamiki Newtona

Zasady dynamiki Newtona

Fizyka — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 2

Zasady dynamiki Newtona
I zasada Newtona (inercji): Ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym, o ile wypadkowa wszystkich sił wynosi zero: $\sum \vec{F} = 0 \Rightarrow \vec{a} = 0$.
II zasada Newtona: Wypadkowa siła nadaje ciału przyspieszenie proporcjonalne do siły i odwrotnie proporcjonalne do masy: $\vec{F} = m\vec{a}$.
III zasada Newtona (akcji i reakcji): Każdej sile (akcji) towarzyszy równa co do wartości, lecz przeciwna co do zwrotu siła (reakcja): $\vec{F}_{12} = -\vec{F}_{21}$.
Prosto mówiąc:
  • I zasada: Coś samo z siebie nie rusza się ani nie zatrzymuje — potrzeba siły.
  • II zasada: Im cięższa piłka, tym trudniej ją przyspieszyć.
  • III zasada: Kiedy uderzasz w ścianę, ściana uderza Cię z tą samą siłą!
Zastosowanie II zasady — jak rozwiązywać:
  1. Wypisz wszystkie siły działające na ciało
  2. Oblicz wypadkową: $F_{wyp} = F_1 + F_2 + \ldots$ (z uwzględnieniem kierunków)
  3. Oblicz przyspieszenie: $a = \frac{F_{wyp}}{m}$
  4. Zastosuj kinematykę: $v = v_0 + at$, $s = v_0t + \frac{1}{2}at^2$
Przykład: Silnik wywiera 1200 N, tarcie 200 N, masa 500 kg. Przyspieszenie?
  1. $F_{wyp} = 1200 - 200 = 1000$ N
  2. $a = \frac{F_{wyp}}{m} = \frac{1000}{500} = 2 \text{ m/s}^2$
⚡ Zapamiętaj: III zasada — siły akcji i reakcji działają na RÓŻNE ciała (nie znoszą się!). Koń ciągnie wóz i wóz ciągnie konia — ale nie jest to żaden paradoks.
Zasady dynamiki Newtona (klasa 1 LO)

Pierwsza

Bez siły wypadkowej ciało trwa w spoczynku lub ruchu jednostajnym.

Druga

$\vec{F}=m\vec{a}$.

Trzecia

Siły akcji i reakcji są równe co do wartości i przeciwnie skierowane.

Wzory 1

Druga zasada dynamiki (klasa 1 LO)
$$\vec{F}=m\vec{a}$$

Co liczy: związek siły wypadkowej z przyspieszeniem.

🧩Quizy 1

Zadania 9

Zadanie nr 1

Druga zasada dynamiki:

A $F=m a$
B $F=\frac{m}{a}$
C $F=m v$
D $a=F m$
Zadanie nr 2

Na ciało o masie $10\,\mathrm{kg}$ działa siła $50\,\mathrm{N}$. Oblicz przyspieszenie.

Zadanie nr 3

Na ciało $2\,\mathrm{kg}$ działa siła $10\,\mathrm{N}$, a tarcie wynosi $4\,\mathrm{N}$. Przyspieszenie:

A $3\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}^2}$
B $5\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}^2}$
C $7\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}^2}$
D $2\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}^2}$
Zadanie nr 4

Winda o masie $500\,\mathrm{kg}$ rusza w górę z $a=2\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}^2}$. Oblicz siłę naciągu liny ($g=10$).

Zadanie nr 5

Ciało $5\,\mathrm{kg}$ ciągnięte poziomo siłą $30\,\mathrm{N}$, tarcie $10\,\mathrm{N}$. Oblicz przyspieszenie i drogę po $3\,\mathrm{s}$ (start z miejsca).

Zadanie nr 1.2 · Matura 2022

Masa ciała A wynosi $12$ kg. Oblicz wartość siły wypadkowej działającej na ciało A w chwili $t=35$ s.

Zadanie nr 2 · Matura 2022

Na książce (na stole) leży zeszyt. Na diagramie 1 dane są dwie z trzech sił działających na książkę: $\vec F_1$ (nacisk zeszytu, w dół) i $\vec F_2$ (reakcja stołu, w górę).

Rysunek do zadania

Na diagramach 2 i 3 narysuj: $\vec F_3$ — ciężar książki (w punkcie $P$) oraz $\vec F_4$ — siłę reakcji książki działającą na zeszyt (w punkcie $Q$). Zachowaj proporcje.

Rysunek do zadania

Zadanie nr 4.1 · Matura 2017

Kamień o masie $255$ g upuszczono z wysokości $19{,}4$ m. Wykaż, że w modelu ze stałą siłą oporu powietrza $0{,}148$ N obliczony czas spadania jest zgodny z pomiarem $t=2{,}05\pm0{,}01$ s. ($g=9{,}81\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$.)

Zadanie nr 4.2 · Matura 2017

W rzeczywistości siła oporu powietrza zależy od prędkości ciała. Po analizie danych można ustalić, że wartość siły oporu działającej na kamień tuż przed upadkiem jest [A mniejsza od $0{,}148$ N / B większa od $0{,}148$ N], ponieważ siła oporu powietrza [1 rośnie ze wzrostem prędkości / 2 maleje ze wzrostem prędkości].

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas