Start › Klasy › Fizyka — Klasa 1 LO › Rzut ukośny

Rzut ukośny

Fizyka — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Rzut ukośny (klasa 1 LO)

Składowe

$v_{0x}=v_0\cos\alpha$, $v_{0y}=v_0\sin\alpha$.

Zasięg

$z=\frac{v_0^2\sin 2\alpha}{g}$; największy dla $\alpha=45^\circ$.

Tor

Parabola symetryczna względem wierzchołka.

∑Wzory 2

Rzut ukośny
$$x = v_0\cos\alpha\cdot t,\quad y = v_0\sin\alpha\cdot t - \frac{1}{2}gt^2$$

Do czego służy: Opisuje tor lotu ciała wyrzuconego pod kątem $\alpha$ do poziomu (np. piłki, pocisku). Rozkłada ruch na składową poziomą i pionową.

Zmienne

  • $v_0$ — prędkość początkowa (m/s)
  • $\alpha$ — kąt wyrzutu (od poziomu)
  • $v_{0x} = v_0\cos\alpha$ — składowa pozioma (stała)
  • $v_{0y} = v_0\sin\alpha$ — składowa pionowa (maleje do zera w szczycie)

Ważne wyniki

  • Czas lotu: $t_{\text{lotu}} = \frac{2v_0\sin\alpha}{g}$
  • Zasięg: $x_{\text{max}} = \frac{v_0^2\sin 2\alpha}{g}$ (max dla $\alpha = 45°$)
  • Wysokość max: $h_{\text{max}} = \frac{(v_0\sin\alpha)^2}{2g}$

Jak stosować

  1. Rozłóż $v_0$ na składowe: $v_{0x} = v_0\cos\alpha$, $v_{0y} = v_0\sin\alpha$
  2. Traktuj poziomo i pionowo niezależnie
  3. Poziomo: $x = v_{0x} \cdot t$ (ruch jednostajny)
  4. Pionowo: $y = v_{0y} t - \frac{1}{2}gt^2$ (ruch opóźniony, potem swobodny spadek)

Przykład

Piłka wyrzucona pod $\alpha = 30°$ z $v_0 = 20$ m/s. Zasięg?

  1. $x = \frac{20^2 \cdot \sin 60°}{10} = \frac{400 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2}}{10} = 20\sqrt{3} \approx 34{,}6$ m

⚠️ Częsty błąd: Nie mylić rzutu poziomego (gdzie $v_{0y} = 0$) z rzutem ukośnym (gdzie $v_{0y} = v_0\sin\alpha \neq 0$). W rzucie poziomym $\alpha = 0°$.

Zasięg rzutu ukośnego (klasa 1 LO)
$$z=\dfrac{v_0^2\sin 2\alpha}{g}$$

Co liczy: zasięg rzutu ukośnego; największy dla $\alpha=45^\circ$.

✍Zadania dodatkowe 13

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr FZ02.1

Ciało upuszczono swobodnie z wysokości $45$ m. Przyjmij $g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$. Oblicz czas spadania.

Zadanie nr FZ02.2

Kulkę wyrzucono pionowo w górę z prędkością $v_0=20\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$). Na jaką maksymalną wysokość się wzniesie?

Zadanie nr FZ02.3

Z tej samej wysokości jednocześnie upuszczono kulkę $A$ i rzucono poziomo kulkę $B$ (opory pomijamy). Wtedy:

A kulka $A$ spadnie wcześniej
B obie spadną jednocześnie
C kulka $B$ spadnie wcześniej
D zależy to od masy kulek
Zadanie nr FZ02.4

Ciało rzucono poziomo z prędkością $v_0$ z wysokości $h$ (opory pomijamy). Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Torem ruchu ciała jest parabola.
  2. Wartość prędkości ciała jest w czasie lotu stała.
  3. Przyśpieszenie ciała jest przez cały lot stałe i skierowane pionowo w dół.

Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.

P/P/P 1. P, 2. P, 3. P
P/P/F 1. P, 2. P, 3. F
P/F/P 1. P, 2. F, 3. P
P/F/F 1. P, 2. F, 3. F
F/P/P 1. F, 2. P, 3. P
F/P/F 1. F, 2. P, 3. F
F/F/P 1. F, 2. F, 3. P
F/F/F 1. F, 2. F, 3. F
Zadanie nr FZ02.5

Z wysokości $h=20$ m rzucono poziomo kamień z prędkością $v_0=15\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$). Oblicz zasięg rzutu oraz wartość prędkości kamienia tuż przed uderzeniem w ziemię.

Zadanie nr FZ02.6

Piłkę wyrzucono pionowo w górę z prędkością $v_0=15\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ z wysokości $h_0=10$ m ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$). Oblicz czas, po którym piłka spadnie na ziemię.

Zadanie nr FZ02.7

Ciało wyrzucono pionowo w górę z prędkością $v_0$. Wykaż, że czas wznoszenia jest równy czasowi spadania do poziomu wyrzutu, a prędkość powrotu ma tę samą wartość co $v_0$ (opory pomijamy).

Zadanie nr FZ02.8

Ciało rzucono ukośnie z prędkością $v_0=20\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ pod kątem $30^\circ$ do poziomu ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$). Oblicz maksymalną wysokość i zasięg rzutu.

Zadanie nr FZ02.9

Z balkonu na wysokości $h_0$ upuszczono swobodnie kamień, który spadał przez $2$ s. Drugi kamień rzucono w dół z tej samej wysokości z prędkością $v_0=5\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz $h_0$ oraz czas spadania drugiego kamienia ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$).

Zadanie nr FZ02.10

Ze szczytu wieży o wysokości $H$ wyrzucono pionowo w górę kulkę z prędkością $v_0=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Kulka uderzyła w ziemię z prędkością o wartości $30\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$). Oblicz wysokość wieży i całkowity czas lotu.

Zadanie nr 1

Ciało wyrzucono pod kątem $45^\circ$ z prędkością $v_0 = 20\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz zasięg rzutu. ($g = 10$, $\sin 90^\circ = 1$)

Zadanie nr 2

Oblicz maksymalną wysokość rzutu ukośnego dla $v_0 = 20\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ i kąta $30^\circ$. ($g=10$, $\sin 30^\circ = 0{,}5$)

Zadanie nr 3

Wyjaśnij, dlaczego rzut pod kątem $30^\circ$ i pod kątem $60^\circ$ (przy tej samej prędkości) dają ten sam zasięg.

📄Zadania z arkuszy 0

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Brak zadań z arkuszy do tego tematu.
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.