Uczysz innych? Poznaj LekcjeRazem.pl →
PR08

Kombinatoryka rozszerzona — klucz maturalny, poziom rozszerzony

PriorytetAbardzo ważny
Częstotliwość3/7arkuszy 2020–2026
Punkty w arkuszuśr. 1,6 pkt (0–5)
Formy zadańotwarte 3 pkt — zliczanie liczb/ustawień z warunkami (czasem jako etap prawdopodobieństwa)
🔑 Sygnał: Kolejność? powtórzenia? → wzór. Zero z przodu i sąsiedztwo — odejmij lub sklej.

🎯 Co musisz umieć

  • rozróżniać permutacje, wariacje (z powtórzeniami i bez) oraz kombinacje,
  • stosować $\binom nk$ do wyboru zbiorów i permutacje z powtórzeniami $\frac{n!}{k_1!k_2!\dots}$,
  • uwzględniać zero na początku liczby (odejmowanie przypadków „złych”),
  • stosować „sklejanie” elementów, które mają stać obok siebie, i metodę dopełnienia.

🔍 Jak rozpoznać zadanie

  • „wybieramy $k$ osób” (kolejność nieistotna) → $\binom nk$,
  • „ustawiamy”, „tworzymy kody/liczby” → permutacje/wariacje,
  • „co najmniej…” → suma przypadków albo całość minus dopełnienie.

📘 Teoria w pigułce

  • Permutacje $n$ elementów: $n!$. Wariacje bez powtórzeń: $\frac{n!}{(n-k)!}$. Z powtórzeniami: $n^k$. Kombinacje: $\binom nk=\frac{n!}{k!(n-k)!}$.
  • Permutacje z powtórzeniami (np. litery w słowie): $\frac{n!}{k_1!\,k_2!\cdots}$.
  • Elementy „obok siebie”: sklej je w jeden blok ($(n-1)!$ ustawień bloku i reszty) i pomnóż przez liczbę ustawień wewnątrz bloku.
  • Liczby z cyfrą $0$: policz wszystkie ustawienia i odejmij te z zerem na początku.
  • „Nie obok siebie”: najpierw ustaw pozostałe elementy, potem wstawiaj w luki: $\binom{\text{luki}}{k}$.

∑ Najważniejsze wzory

$n!$
$\dfrac{n!}{(n-k)!}$
$\binom nk=\dfrac{n!}{k!(n-k)!}$
$n^k$
$\dfrac{n!}{k_1!k_2!\cdots k_m!}$

⚙️ Algorytm krok po kroku

  1. Ustal, czy liczy się kolejność i czy elementy mogą się powtarzać.
  2. Rozbij na etapy (wybór zbioru cyfr → ustawienie) i/lub rozłączne przypadki.
  3. Uwzględnij ograniczenia (zero z przodu, sąsiedztwo) — często przez odejmowanie.
  4. Pomnóż/dodaj; skontroluj na małym przykładzie.

⚠️ Najczęstsze pułapki

ŹleDobrzeDlaczego
✗ wybór delegacji: $10\cdot9\cdot8$✓ $\binom{10}3=120$kolejność nie ma znaczenia
✗ zero na początku liczby wliczone✓ odejmij układy z zerem z przoduliczba nie zaczyna się od $0$
✗ „obok siebie”: $5!$✓ $2\cdot5!$dwa ustawienia wewnątrz bloku
✗ „co najmniej 2 kobiety” jako $\binom72\binom{10}{2}$✓ rozbij na przypadki $2,3,4$podwójne liczenie

✍️ Przykład wzorcowy typ zadania 6 z matury 2024

Oblicz, ile jest liczb naturalnych czterocyfrowych, w których cyfra tysięcy jest większa od cyfry setek, cyfra setek — większa od cyfry dziesiątek, a cyfra dziesiątek — większa od cyfry jedności.

📊 Ślad w prawdziwych arkuszach CKE

Zadania autentyczne. Niżej są prawdziwe zadania z arkuszy CKE — numer i punktacja zgodne z oryginalnym arkuszem. Kliknij rok, aby otworzyć cały arkusz.

RokZadaniaPktCzego dotyczyło
2026zad. 23 pktustawienia ośmiu liczb w ciąg — zliczanie zdarzeń sprzyjających
2025—0 pktbrak
2024zad. 63 pktliczby o niepowtarzających się cyfrach: dokładnie $3$ nieparzyste i $2$ parzyste
2023—0 pktbrak
2022—0 pktbrak zadania z tego klucza
2021—0 pktbrak zadania z tego klucza
2020zad. 4, 135 pktwspółczynnik w $(x\sqrt2+y\sqrt3)^4$; siedmiocyfrowe liczby z trzema $1$ i dwiema $2$ (4 pkt)

✍️ Trening: 15 zadań w formacie maturalnym

Zadania autorskie. To nie są przedruki z arkuszy — ułożyliśmy je w formacie maturalnym, na wzorów z tabeli „Ślad w arkuszach CKE” powyżej. Typ, punktacja i poziom trudności odpowiadają realnym zadaniom egzaminacyjnym.

Zadania zamknięte sprawdzają się po kliknięciu odpowiedzi (jedna próba). W otwartych porównaj swoje rozwiązanie z wzorcowym i wystaw samoocenę według schematu punktowania — wynik zapisze się na koncie.

PR08.1odpowiedź krótka★★★ 0–2 pkt🔗

Na ile sposobów można wybrać trzyosobową delegację spośród $10$ osób?

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
PR08.2odpowiedź krótka★★★ 0–2 pkt🔗

Ile różnych „słów” (ciągów liter) można utworzyć, przestawiając litery słowa MATMA?

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
PR08.3otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Oblicz, ile jest liczb naturalnych czterocyfrowych o niepowtarzających się cyfrach, w których zapisie występują dokładnie dwie cyfry parzyste i dokładnie dwie cyfry nieparzyste.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR08.4otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Na ile sposobów można posadzić $6$ osób na $6$ krzesłach ustawionych w rzędzie tak, aby Ania i Bartek siedzieli obok siebie?

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR08.5otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Spośród $7$ kobiet i $5$ mężczyzn wybieramy czteroosobową komisję. Oblicz, na ile sposobów można to zrobić, aby w komisji były co najmniej dwie kobiety.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR08.6otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Oblicz, ile jest liczb naturalnych sześciocyfrowych, w których zapisie cyfra $5$ występuje dokładnie dwa razy.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR08.7otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Oblicz, ile jest trójkątów, których wierzchołkami są wierzchołki dziesięciokąta foremnego i które nie mają żadnego boku wspólnego z tym dziesięciokątem.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR08.8otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Na ile sposobów można rozmieścić $5$ różnych kul w $3$ różnych szufladach tak, aby żadna szuflada nie była pusta?

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR08.9otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Ile jest ciągów długości $8$ o wyrazach ze zbioru $\{0,1\}$, w których występują dokładnie trzy jedynki i żadne dwie jedynki nie stoją obok siebie?

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
PR08.10otwarte★★★ 0–2 pkt🔗

Ile jest permutacji zbioru $\{1,2,3,4,5,6,7\}$, w których wszystkie liczby parzyste stoją na miejscach o numerach parzystych?

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
PR08.11zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Wartość $3!$ jest równa

A$6$
B$3$
C$9$
D$1$
PR08.12zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Liczba permutacji zbioru $4$-elementowego jest równa

A$12$
B$24$
C$16$
D$4$
PR08.13zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Liczba $\binom{4}{2}$ jest równa

A$8$
B$4$
C$6$
D$12$
PR08.14zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Ile kodów PIN o długości $4$ z cyfr $0$-$9$ (z powtórzeniami)?

A$40$
B$5040$
C$1000$
D$10000$
PR08.15odpowiedź krótka★★★ 0–1 pkt🔗

Ile jest permutacji zbioru $5$-elementowego?

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 1 pkt
LekcjeRazem.pl — prowadź korepetycje profesjonalnie. Tablica online, grafik, rozliczenia i AI w jednym miejscu. Sprawdź LekcjeRazem.pl.
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.