1
MATEMATIX

Polityka cookies

Obowiązuje od: 3 sierpnia 2025 r.
Podmiot prowadzący: AMKBIT Grzegorz Klekiel (serwis: MATEMATIX), ul. Mechaniczna 5s/2, 67-200 Głogów
NIP: PL6931875330  ·  REGON: 021 344 565  ·  tel. +48 455 405 228  ·  e-mail: firma@amkbit.pl
Start › Klasy › Chemia — Klasa 3 LO › Reakcje egzo- i endoenergetyczne

Reakcje egzo- i endoenergetyczne

Chemia — Klasa 3 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Reakcje egzo- i endoenergetyczne
Reakcje dzielimy ze względu na kierunek wymiany energii z otoczeniem na egzoenergetyczne (wydzielają energię) i endoenergetyczne (pochłaniają energię).

Porównanie

  • egzoenergetyczne: $\Delta H < 0$, otoczenie się ogrzewa, produkty mają niższą energię niż substraty. Przykłady: spalanie, reakcje zobojętniania,
  • endoenergetyczne: $\Delta H > 0$, otoczenie się oziębia, produkty mają wyższą energię niż substraty. Przykłady: fotosynteza, rozkład termiczny (np. $\text{CaCO}_3$).

Diagram energetyczny

Na wykresie „energia – postęp reakcji":

  • egzoenergetyczna — poziom produktów niżej niż substratów,
  • endoenergetyczna — poziom produktów wyżej niż substratów.

W obu przypadkach między nimi jest „garb" — energia aktywacji.

Przykłady z życia: ognisko i spalanie paliw (egzo), a „kompres chłodzący" z rozpuszczaniem soli oraz fotosynteza (endo).

∑Wzory 1

Znak ΔH a typ reakcji
$$\Delta H < 0 \Rightarrow \text{egzo} \qquad \Delta H > 0 \Rightarrow \text{endo}$$

Do czego służy: szybka klasyfikacja reakcji na podstawie znaku $\Delta H$.

  • $\Delta H < 0$ → wydziela energię (egzo),
  • $\Delta H > 0$ → pochłania energię (endo).

🧩Quizy 1

▶Reakcje egzo- i endoenergetyczne — quiz8 pyt. łatwy

✍Zadania 10

Zadanie nr 1

Zaklasyfikuj reakcje jako egzo- lub endoenergetyczne: (a) spalanie węgla $\Delta H = -394\ \tfrac{\text{kJ}}{\text{mol}}$, (b) rozkład wody $\Delta H = +286\ \tfrac{\text{kJ}}{\text{mol}}$.

Zadanie nr 2

Podczas rozpuszczania pewnej soli w wodzie naczynie wyraźnie się oziębia. Jaki charakter energetyczny ma ten proces i jaki jest znak $\Delta H$?

Zadanie nr 3

Reakcja zobojętniania kwasu zasadą powoduje wzrost temperatury roztworu. Jaki jest jej charakter energetyczny? Uzasadnij.

Zadanie nr 4.1 · Matura 2022

Gaz syntezowy (CO $+$ H2) powstaje w reakcjach: I CH4 $+$ CO2 → $2$CO $+ 2$H2; II CH4 $+$ H2O → CO $+ 3$H2. Wykres przedstawia zależność stopnia przemiany metanu od temperatury (dla dwóch ciśnień) dla jednej z tych reakcji.

Rysunek do zadania

Napisz numer reakcji, do której odnosi się wykres. Uzasadnij (uwzględnij efekt energetyczny).

Zadanie nr 5 · Matura 2021

CO2(g) $+$ C(s) ⇌ $2$CO(g). Na wykresie przedstawiono procentową zawartość CO i CO2 w równowadze w zależności od temperatury. Rozstrzygnij, czy reakcja jest egzoenergetyczna. Uzasadnij.

Zadanie nr 10 · Matura 2020

Na wykresie przedstawiono zależność równowagowego stopnia przemiany NO w NO2 od temperatury dla dwóch ciśnień $p_1$ i $p_2$ (wyższy stopień = większa wydajność).

Rysunek do zadania

Uzupełnij zdania (podkreśl). Ciśnienie $p_1$ jest (wyższe / niższe) od $p_2$. Przemiana NO w NO2 to reakcja (endotermiczna / egzotermiczna), więc $\Delta H$ jest (dodatnia / ujemna).

Zadanie nr 5 · Matura 2018

W wysokiej temperaturze węgiel reaguje z CO2: CO2(g) $+$ C(s) ⇌ $2$CO(g). Wykres przedstawia procentową zawartość CO i CO2 w równowadze w zależności od temperatury.

Rysunek do zadania

Oceń, czy reakcja jest endo-, czy egzoenergetyczna. Odpowiedź uzasadnij.

Zadanie nr 24 · Matura 2017

Dla rozkładu metanu CH4(g) ⇌ C(s) $+ 2$H2(g) na wykresie przedstawiono zależność równowagowego stopnia przemiany $x$ od temperatury dla trzech ciśnień.

Rysunek do zadania

Określ, czy $\Delta H$ tej reakcji jest większa, czy mniejsza od zera. Odpowiedź uzasadnij.

Zadanie nr 5 · Matura 2016

Dla pewnej odwracalnej reakcji, w której z dwóch gazowych substratów powstaje jeden gazowy produkt, zbadano procentową zawartość produktu w mieszaninie równowagowej w zależności od ciśnienia (10, 20, 100 MPa) i temperatury (470–770 K).

Rysunek do zadania

Na podstawie wykresu określ, czy podczas tworzenia produktu układ oddaje, czy pobiera energię z otoczenia. Odpowiedź uzasadnij.

Zadanie nr 17 · Matura 2015

Proces $A\to B$ przebiega dwuetapowo: Etap 1 $A\to C$ ($\Delta H<0$), Etap 2 $C\to B$ ($\Delta H>0$). Który wykres (I czy II) poprawnie ilustruje tę przemianę?

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas