StartKlasyJęzyk polski — Klasa 1 LO › Środki wyrazu artystycznego

Środki wyrazu artystycznego

Język polski — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Środki wyrazu artystycznego
Środki artystyczne (stylistyczne) to sposoby obrazowego, niezwykłego użycia języka, które budują znaczenie i nastrój utworu.

Najważniejsze środki

  • epitet — określenie (przymiotnik): „złote liście",
  • porównanie — zestawienie („jak", „niby"): „biały jak śnieg",
  • metafora (przenośnia) — znaczenie przenośne: „morze gwiazd",
  • personifikacja — nadanie cech ludzkich: „wiatr szepcze",
  • ożywienie (animizacja) — nadanie cech istot żywych rzeczom,
  • apostrofa — bezpośredni zwrot: „O Muzo!",
  • hiperbola — wyolbrzymienie: „morze łez",
  • oksymoron — zestawienie sprzeczności: „żywy trup".
W analizie: nie wystarczy nazwać środek — trzeba wskazać jego funkcję (co podkreśla, jaki nastrój tworzy, jaki obraz buduje).

Wzory 0

Brak wzorów do tego tematu.

🧩Quizy 1

Zadania 6

Zadanie nr 1

Nazwij środki artystyczne: a) „O ojczyzno moja!", b) „morze łez", c) „słońce się uśmiecha".

Zadanie nr 2

Wyjaśnij różnicę między porównaniem a metaforą.

Zadanie nr 3

Wyjaśnij, dlaczego w analizie wiersza trzeba określać funkcję środka, a nie tylko go nazywać.

Zadanie nr 10 · Matura 2026

W arkuszu przytoczono fragment Skąpca Moliera — rozmowę Harpagona i Walerego o wydaniu córki za mąż. Walery pozornie potakuje skąpcowi (powtarzającemu z zachwytem „bez posagu!"), choć w istocie wygłasza racje przeciwne — o tym, że małżeństwo powinno opierać się na szczęściu i wzajemnej sympatii, nie na korzyści.

Na podstawie przytoczonego fragmentu Skąpca Moliera wyjaśnij, na czym polega ironia w wypowiedziach Walerego.

Zadanie nr 8.2 · Matura 2025

Z przytoczonego fragmentu Pieśni 14 wypisz przykład epitetu oraz podaj nazwę środka retorycznego, którego przykładem jest sformułowanie „Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono”.

Zadanie nr 2.4 · Matura 2015

Wyjaśnij znaczenie metafor użytych przez autora tekstu: „łańcuszek szczęścia” oraz „kosmos”.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas