StartKlasyJęzyk polski — Klasa 1 LO › Odmiany i style języka

Odmiany i style języka

Język polski — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Odmiany i style języka
Język nie jest jednolity — ma różne odmiany (zależne od środowiska, terenu) i style funkcjonalne (zależne od celu wypowiedzi).

Odmiany języka

  • terytorialne — gwary, dialekty (regionalne),
  • środowiskowe — żargon zawodowy, slang młodzieżowy,
  • ogólna — odmiana literacka, wzorcowa (pisana i mówiona).

Style funkcjonalne

  • potoczny — codzienna rozmowa (swobodny),
  • urzędowy — pisma, podania (bezosobowy, szablonowy),
  • naukowy — terminologia, precyzja (podręczniki, artykuły),
  • publicystyczny — prasa, media (perswazja, obrazowość),
  • artystyczny — literatura (środki stylistyczne, obrazowość).
Stosowność: dobry mówca dobiera odmianę i styl do sytuacji — inaczej pisze podanie, inaczej rozmawia z kolegą.

Wzory 0

Brak wzorów do tego tematu.

🧩Quizy 1

Zadania 7

Zadanie nr 1

Wymień pięć stylów funkcjonalnych języka i wskaż, gdzie każdy występuje.

Zadanie nr 2

Rozróżnij odmiany: terytorialną, środowiskową i ogólną języka.

Zadanie nr 3

Wyjaśnij, dlaczego ważne jest dostosowanie stylu wypowiedzi do sytuacji (zasada stosowności).

Zadanie nr 5 · Matura 2026

Spośród podanych cech stylu (A–E) wskaż dwie, które są obecne w każdym z obu tekstów.

A. stosowanie wyliczeń
B. wykorzystywanie przysłów
C. posługiwanie się cytatami
D. wprowadzenie wykrzyknień
E. występowanie słownictwa wartościującego

Zadanie nr 11 · Matura 2020

Dokończ zdanie (A/B + 1/2/3). Główną cechą stylu tekstu Tischnera jest: A. lapidarność / B. ekspresywność, uzyskana dzięki: 1. użyciu zdań pytających, wykrzyknikowych i elementów języka potocznego; 2. zastosowaniu krótkich zdań pojedynczych, imiesłowowych równoważników i wyrażeń emocjonalnych; 3. użyciu zdań współrzędnie i wielokrotnie złożonych oraz terminologii naukowej.

Zadanie nr 11 · Matura 2019

Ryszard Koziołek w swoim tekście łączy różne style językowe. Podaj nazwę dwóch z nich i każdy zilustruj przykładem z tekstu.

Zadanie nr 2.1 · Matura 2016

Tekst II.1: Mariusz Herma, Pisany język mówiony. Na podstawie tekstu 1. wyjaśnij, na czym polega nieprzestrzeganie norm poprawności zapisu oraz poprawności stylu przez ludzi posługujących się „pisanym językiem mówionym”.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas