StartKlasyChemia — Klasa 4 LO › Tworzywa sztuczne

Tworzywa sztuczne

Chemia — Klasa 4 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Tworzywa sztuczne
Tworzywa sztuczne to materiały, których podstawą są polimery — bardzo długie cząsteczki powstałe z połączenia wielu małych cząsteczek (monomerów).

Polimeryzacja

W reakcji polimeryzacji monomery (np. eten) łączą się w długi łańcuch, otwierając wiązania podwójne:

$n\,\text{CH}_2\!=\!\text{CH}_2 \rightarrow (\text{-CH}_2\!-\!\text{CH}_2\text{-})_n$ (polietylen)

Przykłady i zastosowania

  • polietylen (folie, torby), polipropylen (opakowania), PVC/polichlorek winylu (rury, wykładziny), polistyren (styropian).

Zalety i wady

  • zalety: trwałe, lekkie, tanie, odporne na wodę i chemikalia,
  • wady: nie ulegają rozkładowi (odpady zalegają setki lat), przy spalaniu wydzielają toksyczne substancje.
Recykling: segregacja i ponowne przetwarzanie tworzyw ogranicza ilość odpadów. Kody na opakowaniach (np. PET, HDPE) ułatwiają ich rozdzielanie.

Wzory 1

Polimeryzacja etenu
$$n\,\text{CH}_2\!=\!\text{CH}_2 \rightarrow (\text{-CH}_2\!-\!\text{CH}_2\text{-})_n$$

Do czego służy: pokazuje istotę powstawania tworzywa z monomeru.

Wiązanie podwójne każdego monomeru „otwiera się" i łączy z sąsiednim, tworząc bardzo długi łańcuch polimeru (tu: polietylenu).

Zadania 6

Zadanie nr 1

Napisz równanie polimeryzacji chlorku winylu $\text{CH}_2\!=\!\text{CHCl}$ i podaj nazwę powstałego tworzywa.

Zadanie nr 2

Wymień dwie zalety i dwie wady tworzyw sztucznych.

Zadanie nr 3

Wyjaśnij, dlaczego recykling tworzyw sztucznych jest ważny dla środowiska.

Zadanie nr 21.2 · Matura 2022

Etap 2: CHClF2 ($800^\circ$C) przekształca się w związek nienasycony (C2F4), produktem ubocznym jest HCl. Rozstrzygnij, czy związek nienasycony może występować jako izomery cis-trans; uzasadnij. Napisz wzór półstrukturalny fragmentu polimeru z dwóch cząsteczek monomeru.

Zadanie nr 37 · Matura 2020

Chlorek winylu (chloroeten) otrzymuje się: CH2=CH2 $\xrightarrow{\text{Cl}_2}$ CH2Cl–CH2Cl $\xrightarrow{T}$ CH2=CHCl. Oblicz, ile m3 (warunki normalne) etenu potrzeba do wyprodukowania $1000$ kg chlorku winylu (wydajność dichloroetanu $80\%$, wydajność jego rozkładu $90\%$).

Zadanie nr 38 · Matura 2020

PET to poli(tereftalan etylenu).

Rysunek do zadania

Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) kwasu i alkoholu, z których można otrzymać ten polimer.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas