StartKlasyChemia — Klasa 4 LO › Tłuszcze

Tłuszcze

Chemia — Klasa 4 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

Zadania 5

Zadanie nr 1

Wyjaśnij, czym różnią się tłuszcze nasycone od nienasyconych pod względem budowy i stanu skupienia.

Zadanie nr 2

Zaproponuj doświadczenie pozwalające stwierdzić, czy próbka tłuszczu jest nasycona, czy nienasycona.

Zadanie nr 3

Wyjaśnij, na czym polega reakcja zmydlania i jakie ma znaczenie praktyczne.

Zadanie nr 34 · Matura 2015

W dwóch nieoznakowanych probówkach są parafina i stearyna. Aby je zidentyfikować, należy

A porównać ich rozpuszczalność w wodzie
B zbadać ich zachowanie wobec wody bromowej
C zbadać ich zachowanie wobec wodorotlenku sodu
D zbadać ich zachowanie wobec stężonego kwasu azotowego(V)
Zadanie nr 36 · Matura 2015

Liczba jodowa jest miarą liczby wiązań nienasyconych w tłuszczu. Uszereguj tłuszcze I, II, III (wzory na rysunku) zgodnie ze wzrastającą liczbą jodową.

Rysunek do zadania

📘Teoria 1

Tłuszcze
Tłuszcze to estry glicerolu (gliceryny) i wyższych kwasów tłuszczowych. Są ważnym składnikiem pokarmowym i magazynem energii.

Podział

  • nasycone — pochodzą od nasyconych kwasów tłuszczowych; zwykle stałe, głównie zwierzęce (smalec, masło),
  • nienasycone — pochodzą od kwasów z wiązaniami podwójnymi; zwykle ciekłe (oleje roślinne), odbarwiają wodę bromową.

Zmydlanie (hydroliza zasadowa)

Ogrzewanie tłuszczu z mocną zasadą (NaOH) prowadzi do zmydlania — powstają mydło (sole kwasów tłuszczowych) i glicerol:

tłuszcz + NaOH → mydło + glicerol

Test: tłuszcz nienasycony (olej) odbarwia wodę bromową dzięki wiązaniom podwójnym, a tłuszcz nasycony — nie.

Wzory 1

Zmydlanie tłuszczu
$$\text{tłuszcz} + 3\,\text{NaOH} \rightarrow \text{glicerol} + 3\,\text{mydło}$$

Do czego służy: opisuje otrzymywanie mydła z tłuszczu.

Tłuszcz (ester glicerolu i 3 kwasów tłuszczowych) reaguje z zasadą; powstają glicerol i sole sodowe kwasów tłuszczowych (mydło).

🧩Quizy 1

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas