StartKlasyChemia — Klasa 4 LO › Aminy

Aminy

Chemia — Klasa 4 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

Wzory 1

Zasadowy charakter amin
$$\text{R}\!-\!\text{NH}_2 + \text{H}_2\text{O} \rightleftharpoons \text{R}\!-\!\text{NH}_3^+ + \text{OH}^-$$

Do czego służy: tłumaczy zasadowy odczyn roztworów amin.

Wolna para elektronowa azotu przyłącza $\text{H}^+$ z wody, przez co powstają jony $\text{OH}^-$ — stąd odczyn zasadowy.

📘Teoria 1

Aminy
Aminy to organiczne pochodne amoniaku $\text{NH}_3$, w których atomy wodoru zastąpiono resztami węglowodorowymi. Grupą funkcyjną jest grupa aminowa $-\text{NH}_2$.

Charakter zasadowy

Podobnie jak amoniak, aminy mają charakter zasadowy — wolna para elektronowa na atomie azotu może przyłączyć jon $\text{H}^+$:

$\text{CH}_3\text{NH}_2 + \text{H}_2\text{O} \rightleftharpoons \text{CH}_3\text{NH}_3^+ + \text{OH}^-$

Wodne roztwory amin mają więc odczyn zasadowy.

Przedstawiciele

  • metyloamina $\text{CH}_3\text{NH}_2$ — gaz o zapachu podobnym do amoniaku,
  • anilina $\text{C}_6\text{H}_5\text{NH}_2$ — amina aromatyczna, surowiec do produkcji barwników.
Znaczenie biologiczne: grupa aminowa występuje w aminokwasach — „cegiełkach" białek. Aminy odpowiadają też za zapach gnijących białek (np. putrescyna).

🧩Quizy 1

Zadania 8

Zadanie nr 1

Wyjaśnij, dlaczego aminy — podobnie jak amoniak — mają charakter zasadowy. Zapisz odpowiednie równanie dla metyloaminy.

Zadanie nr 2

Porównaj metyloaminę i amoniak pod względem budowy. Co je łączy, a co różni?

Zadanie nr 3

Podaj, gdzie w przyrodzie/organizmach spotykamy grupę aminową i dlaczego jest ważna.

Zadanie nr 33.1 · Matura 2021

W probówkach I i II były dwie z substancji: glicyna, chlorek fenyloamoniowy (C6H5NH3Cl), fenolan sodu. Doświadczenie 1: dodano kwas solny — w żadnej probówce nie zaobserwowano zmian. Doświadczenie 2: dodano oranż metylowy — w probówce I roztwór przyjął barwę czerwoną. Podaj nazwy/wzory związków z probówek I i II.

Zadanie nr 33.2 · Matura 2021

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji decydującej o odczynie roztworu z probówki I.

Zadanie nr 26 · Matura 2020

Dane są zasady Brønsteda: NH3, CH3NH2, C6H5NH2. Uzupełnij zdania (podkreśl). Najmocniejszą zasadą jest (NH3 / CH3NH2 / C6H5NH2). Jonem najłatwiej odszczepiającym proton jest kation (NH4+ / CH3NH3+ / C6H5NH3+), jest więc on (najmocniejszym / najsłabszym) kwasem Brønsteda.

Zadanie nr 27.1 · Matura 2020

Amina RNH2 $+$ H2O ⇌ RNH3+ $+$ OH. W $25\,^\circ$C stopień dysocjacji aminy wynosi $3{,}1\%$, a pH roztworu $=12{,}2$. Oblicz $K_b$ tej aminy, a następnie wybierz i podkreśl jej wzór (CH3CH2CH2NH2 / (CH3)3N / CH3CH2NH2 / (CH3)2NH).

Zadanie nr 29 · Matura 2020

Produkt redukcji nitrobenzenu (kation C6H5NH3+) można przekształcić w anilinę. Uzupełnij schemat, tak aby otrzymać jonowy skrócony zapis tej reakcji: C6H5NH3+ $+$ … → C6H5NH2 $+$ …

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas