Chemia — Klasa 4 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
Do czego służy: wskazuje grupę funkcyjną decydującą o właściwościach alkoholi.
Przykłady: $\text{CH}_3\text{OH}$ (metanol), $\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}$ (etanol).
Do czego służy: opisuje charakterystyczną reakcję alkoholi z metalem aktywnym.
Atom wodoru z grupy –OH jest zastępowany sodem; wydziela się gazowy wodór, a powstaje alkoholan (np. etanolan sodu).
Metanol $\text{CH}_3\text{OH}$ (trujący!), etanol $\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}$ (spirytus). Alkohole wielowodorotlenowe: glikol (2 grupy –OH), gliceryna/glicerol (3 grupy –OH).
Napisz równanie reakcji metanolu $\text{CH}_3\text{OH}$ z sodem. Nazwij produkty.
Napisz równanie całkowitego spalania etanolu $\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}$.
Wyjaśnij, dlaczego gliceryna dobrze rozpuszcza się w wodzie i jest higroskopijna (przyciąga wodę).
Związek C (alkohol benzylowy) reaguje z sodem, tworząc związek D; do probówki z kryształami D dodano wodę. Uzupełnij zdania (podkreśl). Związek D (ulega / nie ulega) hydrolizie. Anion związku D jest (słabszą / mocniejszą) zasadą niż anion wodorotlenkowy i w reakcji z wodą pełni funkcję (kwasu / zasady) Brønsteda.
Dehydratacja 3-metylobutan-2-olu daje alkeny A (produkt główny, wg reguły Zajcewa) i B (uboczny). Alken A można także otrzymać przez dehydratację innego alkoholu. Podaj wzór półstrukturalny i nazwę systematyczną tego alkoholu.
Napisz wzory półstrukturalne (lub uproszczone) organicznych produktów reakcji tlenku miedzi(II) ze związkiem 4 (alkohol benzylowy) oraz ze związkiem 5 (2-metylocyklopentanol).
Przeprowadzono reakcję 3 (ROH $\xrightarrow{\text{KMnO}_4/\text{H}_2\text{SO}_4/T}$ CH3COOH — utlenianie etanolu). Wpisz barwę mieszaniny reakcyjnej przed reakcją i po reakcji.
Spośród związków z tabeli wybierz najmniej lotny i najbardziej lotny (podaj numery). Wyjaśnij, dlaczego etery są bardziej lotne niż alkohole o tej samej masie cząsteczkowej.
Spośród alkoholi: CH3CH2OH, CH3CH(OH)CH3, CH3CH2CH2OH, CH3CH2CH(OH)CH3, CH3CH2CH2CH2OH wybierz te, których nie można otrzymać jako produkt główny hydratacji alkenów w środowisku kwasu, i uzasadnij wybór.
Dla ciągu przemian: 3-metylobutanal $\xrightarrow{\text{H}_2,\ kat.}$ A $\xrightarrow{\text{HBr},\ T}$ B $\xrightarrow{\text{KOH, etanol},\ T}$ C, napisz równanie reakcji prowadzącej do produktu A (wzory półstrukturalne).
Optycznie czynny, nasycony, nierozgałęziony alkohol monohydroksylowy o $5$ atomach węgla — w wyniku utlenienia daje keton. Narysuj wzór półstrukturalny, podaj nazwę i rzędowość.
Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.