Analiza elementarna związków organicznych

📘Teoria 1

Analiza elementarna pozwala ustalić skład procentowy pierwiastków w związku, a na tej podstawie — jego wzór empiryczny (najprostszy stosunek atomów) i rzeczywisty.

Sposób postępowania

ze składu procentowego oblicz stosunek molowy atomów: $n_i = \dfrac{\%_i}{M_i}$,
podziel wyniki przez najmniejszy → najprostszy stosunek całkowity (wzór empiryczny),
porównaj masę molową wzoru empirycznego z rzeczywistą masą molową: $k = \dfrac{M}{M_{\text{emp}}}$,
pomnóż indeksy wzoru empirycznego przez $k$ → wzór rzeczywisty.

To ta sama metoda, którą stosuje się w stechiometrii do ustalania wzorów — tu wykorzystujemy ją do związków organicznych (najczęściej C, H, O).

∑Wzory 2

Krotność wzoru rzeczywistego

$$k = \frac{M}{M_{\text{emp}}}$$

Do czego służy: pozwala przejść od wzoru empirycznego do rzeczywistego (indeksy mnożymy przez $k$).

Jeśli $k = 1$, wzór rzeczywisty jest identyczny z empirycznym.

Stosunek atomowy ze składu procentowego

$$\text{C} : \text{H} : \text{O} = \frac{\%_C}{12} : \frac{\%_H}{1} : \frac{\%_O}{16}$$

Do czego służy: przelicza skład procentowy związku organicznego na stosunek atomowy — podstawę wzoru empirycznego.

Otrzymane liczby dzielimy przez najmniejszą i (jeśli trzeba) mnożymy, by uzyskać liczby całkowite.

🧩Quizy 1

▶Analiza elementarna — quiz8 pyt. trudny

✍Zadania 3

Zadanie nr 1

Węglowodór zawiera $85{,}7\%$ węgla i $14{,}3\%$ wodoru. Jego masa molowa wynosi $28\ \tfrac{\text{g}}{\text{mol}}$. Ustal wzór rzeczywisty. (C = 12, H = 1)

Zadanie nr 2

Związek organiczny zawiera $40\%$ C, $6{,}7\%$ H i $53{,}3\%$ O, a jego masa molowa to $180\ \tfrac{\text{g}}{\text{mol}}$. Ustal wzór rzeczywisty.

Zadanie nr 3

Węglowodór ma skład $80\%$ C i $20\%$ H, a masę molową $30\ \tfrac{\text{g}}{\text{mol}}$. Ustal wzór rzeczywisty.