1
MATEMATIX

Polityka cookies

Obowiązuje od: 3 sierpnia 2025 r.
Podmiot prowadzący: AMKBIT Grzegorz Klekiel (serwis: MATEMATIX), ul. Mechaniczna 5s/2, 67-200 Głogów
NIP: PL6931875330  ·  REGON: 021 344 565  ·  tel. +48 455 405 228  ·  e-mail: firma@amkbit.pl
Start › Klasy › Chemia — Klasa 1 LO › Wiązanie kowalencyjne spolaryzowane

Wiązanie kowalencyjne spolaryzowane

Chemia — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Wiązanie kowalencyjne spolaryzowane
Wiązanie kowalencyjne spolaryzowane to wiązanie atomowe, w którym wspólna para elektronowa jest przesunięta w stronę atomu bardziej elektroujemnego. Powstaje, gdy $0{,}4 \le \Delta E \le 1{,}7$.

Ładunki cząstkowe i dipol

Przesunięcie pary powoduje, że na bardziej elektroujemnym atomie pojawia się cząstkowy ładunek ujemny $\delta^-$, a na drugim cząstkowy dodatni $\delta^+$. Cząsteczka (lub wiązanie) staje się dipolem — ma dwa bieguny ładunku.

Przykłady: $\text{HCl}$ ($\text{H}^{\delta+}\!-\!\text{Cl}^{\delta-}$), wiązania O–H w wodzie.

Miejsce w skali wiązań

Wiązanie spolaryzowane jest „pośrednie" między czysto kowalencyjnym a jonowym. Im większa różnica elektroujemności, tym silniejsza polaryzacja i tym bliżej charakteru jonowego.

Znaczenie: polarność wiązań decyduje o polarności całej cząsteczki, a przez to o rozpuszczalności („podobne rozpuszcza podobne") i o oddziaływaniach międzycząsteczkowych.

∑Wzory 2

Ładunki cząstkowe w dipolu
$$\text{A}^{\delta+}\!-\!\text{B}^{\delta-}\quad (E_B > E_A)$$

Do czego służy: pokazuje rozkład ładunku cząstkowego w spolaryzowanym wiązaniu.

Biegun $\delta^-$ jest przy atomie o wyższej elektroujemności, biegun $\delta^+$ przy niższej.

Zakres różnicy elektroujemności — wiązanie spolaryzowane
$$0{,}4 \le \Delta E \le 1{,}7$$

Do czego służy: rozpoznaje wiązanie spolaryzowane na tle kowalencyjnego (poniżej 0,4) i jonowego (powyżej 1,7).

Przykład: HCl → $\Delta E = 0{,}9$ → wiązanie kowalencyjne spolaryzowane.

🧩Quizy 1

▶Wiązanie kowalencyjne spolaryzowane — quiz8 pyt. średni

✍Zadania 4

Zadanie nr 1

Dla wiązania O–H w cząsteczce wody ($E(\text{O})=3{,}5$, $E(\text{H})=2{,}1$) oblicz $\Delta E$, określ typ wiązania i zaznacz rozkład ładunków cząstkowych.

Zadanie nr 2

Uszereguj wiązania H–F, H–Cl, H–Br według malejącej polarności. Skorzystaj z faktu, że elektroujemność fluorowców maleje w dół grupy.

Zadanie nr 3

Wyjaśnij, czym różni się wiązanie kowalencyjne spolaryzowane od jonowego pod względem rozmieszczenia elektronów.

Zadanie nr 29 · Matura 2018

Temperatura topnienia butylolitu (C4H9Li) jest znacznie niższa od $0^\circ$C. Na podstawie różnicy elektroujemności litu i węgla oraz podanej informacji określ rodzaj wiązania węgiel–lit.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas