Bloki konfiguracyjne s, p, d, f
Chemia — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
📘Teoria 1
Charakterystyka bloków
- Blok $s$ — grupy 1 i 2 (oraz hel). Ostatni elektron na podpowłoce $ns$. To metale aktywne (litowce, berylowce).
- Blok $p$ — grupy 13–18. Ostatni elektron na $np$. Zawiera niemetale, półmetale i metale.
- Blok $d$ — grupy 3–12, metale przejściowe. Zapełniana podpowłoka $(n-1)d$.
- Blok $f$ — lantanowce i aktynowce (wydzielone pod tablicą). Zapełniana podpowłoka $(n-2)f$.
∑Wzory 1
Do czego służy: z konfiguracji elektronowej od razu odczytujesz blok.
Przykłady
- $\ldots 3s^1$ → blok $s$ (sód),
- $\ldots 3p^4$ → blok $p$ (siarka),
- $\ldots 4s^2 3d^6$ → blok $d$ (żelazo).
🧩Quizy 1
✍Zadania 4
Zapisz konfigurację elektronową żelaza $(Z=26)$ i na jej podstawie określ, do którego bloku należy ten pierwiastek.
Pierwiastek ma konfigurację walencyjną $2s^2\,2p^4$. Podaj blok, okres, grupę i nazwę pierwiastka.
Wyjaśnij, czym różni się zapełnianie podpowłok w bloku $d$ od bloku $s$ i $p$ (którą podpowłokę „dobudowuje" blok $d$).
O pierwiastkach X i Z wiadomo, że oba przyjmują ten sam maksymalny stopień utlenienia. Konfigurację atomu X w stanie wzbudzonym (po przeniesieniu jednego elektronu sparowanego na wyższą, nieobsadzoną podpowłokę) przedstawiono w zapisie klatkowym; atom Z w stanie podstawowym ma łącznie na ostatniej powłoce i na podpowłoce 3d pięć elektronów.
Wpisz symbol pierwiastka X i Z, numer grupy oraz symbol bloku konfiguracyjnego.