Start › Klasy › Chemia — Klasa 1 LO › Kwasy nieorganiczne

Kwasy nieorganiczne

Chemia — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Kwasy nieorganiczne
Kwasy to związki o wzorze ogólnym $\text{H}_n\text{R}$, zbudowane z atomów wodoru (zdolnych do oderwania w postaci $\text{H}^+$) i reszty kwasowej R. Liczba atomów wodoru $n$ = wartościowość reszty kwasowej.

Podział kwasów

  • tlenowe — reszta zawiera tlen (np. $\text{H}_2\text{SO}_4$, $\text{HNO}_3$, $\text{H}_3\text{PO}_4$, $\text{H}_2\text{CO}_3$),
  • beztlenowe — bez tlenu (np. $\text{HCl}$, $\text{H}_2\text{S}$).

Dysocjacja kwasów

W roztworze wodnym kwas rozpada się na kationy wodoru i anion reszty kwasowej:

$\text{HCl} \rightarrow \text{H}^+ + \text{Cl}^-$, $\quad \text{H}_2\text{SO}_4 \rightarrow 2\text{H}^+ + \text{SO}_4^{2-}$

Obecność jonów $\text{H}^+$ (właściwie $\text{H}_3\text{O}^+$) nadaje roztworowi odczyn kwasowy (barwi oranż metylowy na czerwono).

Wartościowość reszty kwasowej odczytasz z liczby atomów wodoru: $\text{Cl}^-$ (I), $\text{SO}_4^{2-}$ (II), $\text{PO}_4^{3-}$ (III).

∑Wzory 2

Dysocjacja kwasu
$$\text{H}_n\text{R} \rightarrow n\,\text{H}^+ + \text{R}^{n-}$$

Do czego służy: zapisuje rozpad kwasu na jony w wodzie.

Przykłady: $\text{HNO}_3 \rightarrow \text{H}^+ + \text{NO}_3^-$; $\text{H}_3\text{PO}_4 \rightarrow 3\text{H}^+ + \text{PO}_4^{3-}$.

Wartościowość reszty kwasowej
$$\text{wartościowość reszty} = n\ (\text{liczba atomów H})$$

Do czego służy: potrzebna do układania wzorów soli.

$\text{HCl}$ → reszta $\text{Cl}$ jednowartościowa; $\text{H}_2\text{SO}_4$ → reszta $\text{SO}_4$ dwuwartościowa.

🧩Quizy 1

✍Zadania dodatkowe 3

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr 1

Zapisz równania dysocjacji jonowej kwasów: $\text{HCl}$, $\text{H}_2\text{SO}_4$ oraz $\text{H}_3\text{PO}_4$.

Zadanie nr 2

Podaj wartościowość reszt kwasowych w kwasach: $\text{HNO}_3$, $\text{H}_2\text{CO}_3$, $\text{H}_3\text{PO}_4$.

Zadanie nr 3

Kwas tlenowy powstaje w reakcji tlenku kwasowego $\text{N}_2\text{O}_5$ z wodą. Napisz równanie i nazwij produkt.

📄Zadania z arkuszy 5

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 3.1 · Matura 2025
Napisz w formie cząsteczkowej równanie opisanej reakcji tlenku jodu(V) z wodą. (Informacja: Jod tworzy wiele połączeń z tlenem np. tlenek jodu(V), który jest białym ciałem stałym. W reakcji tego związku z wodą powstaje jednoprotonowy kwas.)
Zadanie nr 13.3 · Matura 2023

Zadanie 13.3. Drugi z metali niereagujących z HCl (srebro) dodano do stężonego kwasu azotowego(V). Napisz wzór sumaryczny barwnego, gazowego produktu reakcji.

Zadanie nr 3.3 · Matura 2022

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji chlorku boru z wodą (produkty: H3BO3 i HCl).

Zadanie nr 6 · Matura 2020

Napisz równanie reakcji hydrolizy fosgenu (produkty: tlenek węgla(IV) i chlorowodór).

Zadanie nr 3.2 · Matura 2017

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji chlorku arsenu(III) z wodą.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.