Chemia — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
Grupy 1, 2 oraz 13–18 to grupy główne (bloki $s$ i $p$). Grupy 3–12 to grupy poboczne — metale przejściowe (blok $d$). Litowce (grupa 1), berylowce (2), fluorowce (17), helowce/gazy szlachetne (18) mają własne nazwy.
Do czego służy: ustala liczbę elektronów walencyjnych na podstawie numeru grupy głównej.
Np. chlor (grupa 17) ma $17-10 = 7$ elektronów walencyjnych.
Do czego służy: z położenia pierwiastka (numer okresu) odczytujesz liczbę powłok, i odwrotnie.
Przykład: sód leży w 3. okresie → ma 3 powłoki ($1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^1$).
Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.
Pierwiastek leży w 3. okresie i 2. grupie układu okresowego. Podaj liczbę jego powłok, liczbę elektronów walencyjnych oraz nazwę pierwiastka.
Na podstawie konfiguracji walencyjnej $3s^2\,3p^5$ ustal, w którym okresie i grupie leży pierwiastek oraz jak się nazywa.
Wyjaśnij, dlaczego gazy szlachetne (grupa 18) są mało reaktywne.
Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.
Litowce są miękkie, berylowce nieco twardsze (twardość maleje w grupie); gęstość Li, Na, K < gęstość wody, a gęstość rubidu, cezu i wszystkich berylowców — większa. Uzupełnij (podkreśl): 1) stopień utlenienia tlenu w Na2O2 jest (niższy / wyższy) niż w produkcie spalania litu; 2) twardość baru jest (mniejsza / większa) niż cezu; 3) gęstość potasu jest (mniejsza / większa) niż wapnia.
Napisz w formie cząsteczkowej równania: spalania sodu w tlenie oraz reakcji litu z azotem.
Wyjaśnij, dlaczego palącego się magnezu (pożarów magnezowych) nie wolno gasić wodą.
W tabeli podano wybrane właściwości fizyczne potasu i wapnia (temperatura topnienia: K $336$ K, Ca $1115$ K; gęstość: K $0{,}86\ \tfrac{\text{g}}{\text{cm}^3}$, Ca $1{,}55\ \tfrac{\text{g}}{\text{cm}^3}$). Oceń prawdziwość zdań (P/F): 1) podczas reakcji z wodą każdy z tych metali pływa po jej powierzchni, bo jego gęstość jest mniejsza od gęstości wody; 2) atomy Ca i K, oddając elektrony walencyjne, przechodzą w jony o konfiguracji tego samego gazu szlachetnego; 3) atomy Ca są mniejsze od atomów K, a jony Ca2+ mniejsze od jonów K+.
Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.