Start › Definicje i teoria › Fizyka › Pęd i zderzenia
∑ Matematyka⚛ Fizyka⬡ Chemia📖 Język polski

Definicje: Pęd i zderzenia

Pęd i popęd siły, zasada zachowania pędu, zderzenia sprężyste i niesprężyste oraz środek masy.

6 definicji
Zasady zachowania — pęd i energia LO · szkoła średnia
Zasada zachowania pędu: W układzie izolowanym (bez zewnętrznych sił) całkowity pęd jest stały: $$\sum \vec{p} = \text{const}, \quad \vec{p} = m\vec{v}$$ Zasada zachowania energii: Energia nie powstaje ani nie ginie — przemienia się z jednej formy w drugą. Całkowita energia układu izolowanego jest stała.
Prosto mówiąc:
  • Pęd: przed i po zderzeniu suma $mv$ jest taka sama — choćby piłki zamieniły się prędkościami.
  • Energia: co zysk w kinetycznej, to strata w potencjalnej (jak na huśtawce).
Zderzenia:
  • Sprężyste: zachowuje się zarówno pęd jak i energia kinetyczna (kule bilardowe)
  • Niesprężyste doskonałe: ciała łączą się, zachowany pęd, część $E_k$ zamienia się w ciepło
Wzór na zderzenie niesprężyste: $m_1v_1 + m_2v_2 = (m_1+m_2)v^{\prime}$
Przykład: Kula 2 kg (4 m/s) uderza stojącą kulę 3 kg. Łączą się. Prędkość?
  1. $p_{\text{przed}} = 2 \cdot 4 + 3 \cdot 0 = 8$ kg·m/s
  2. $v^{\prime} = \frac{8}{2+3} = 1{,}6$ m/s
⚡ Zapamiętaj: Zasady zachowania dotyczą układów IZOLOWANYCH. Gdy działa zewnętrzna siła (np. tarcie) — energia mechaniczna spada, ale całkowita (z ciepłem) jest zachowana.
Pęd i popęd siły (klasa 1 LO) LO · szkoła średnia
Temat lekcji: Pęd i popęd siły

Pęd

$\vec{p}=m\vec{v}$, wielkość wektorowa.

Popęd

$\vec{F}\Delta t=\Delta\vec{p}$ — popęd siły równy jest zmianie pędu.

Zastosowanie

Wyjaśnia rolę poduszek i stref zgniotu przy zderzeniach.

Zasada zachowania pędu (klasa 1 LO) LO · szkoła średnia

Treść

W układzie izolowanym całkowity pęd pozostaje stały.

Wektorowo

$\sum\vec{p}_{przed}=\sum\vec{p}_{po}$.

Przykłady

Odrzut, ruch rakiety, rozpad.

Zderzenia sprężyste (klasa 1 LO) LO · szkoła średnia
Temat lekcji: Zderzenia sprężyste

Definicja

Zachowany jest pęd oraz energia kinetyczna.

Równania

Dwa warunki (pęd i energia) pozwalają wyznaczyć prędkości po zderzeniu.

Szczególny przypadek

Przy równych masach ciała wymieniają się prędkościami.

Zderzenia niesprężyste (klasa 1 LO) LO · szkoła średnia

Cechy

Pęd jest zachowany, ale część energii kinetycznej zamienia się w ciepło.

Doskonale niesprężyste

Ciała łączą się i poruszają wspólną prędkością.

Wzór

$v=\frac{m_1 v_1+m_2 v_2}{m_1+m_2}$.

Środek masy (klasa 1 LO) LO · szkoła średnia
Temat lekcji: Środek masy

Definicja

Punkt reprezentujący rozkład masy układu ciał.

Ruch

Środek masy porusza się tak, jakby działała na niego wypadkowa sił zewnętrznych.

Układ izolowany

Środek masy porusza się ruchem jednostajnym lub spoczywa.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.