PP35

Funkcja wykładnicza — klucz maturalny, poziom podstawowy

PriorytetBważny po opanowaniu filarów
Częstotliwość3/7arkuszy 2020–2026
Punkty w arkuszu1 pkt
Formy zadańzamknięte ABCD (własności, proste równania)
🔑 Sygnał: $y=a^x$ rośnie dla $a>1$, maleje dla $0

🎯 Co musisz umieć

  • obliczać wartości funkcji wykładniczej $f(x)=a^x$,
  • określać monotoniczność w zależności od podstawy $a$,
  • korzystać z $a^0=1$ i $a^{-x}=\dfrac{1}{a^x}$,
  • rozwiązywać proste równania wykładnicze $a^x=a^k$.

🔍 Jak rozpoznać zadanie

  • 'rosnąca czy malejąca' - sprawdź, czy podstawa $a>1$ czy $0
  • '$f(0)$' - zawsze $1$,
  • równanie $a^x=$ liczba - zapisz obie strony jako potęgę tej samej podstawy.

📘 Teoria w pigułce

  • Funkcja wykładnicza $f(x)=a^x$ ($a>0$, $a\ne1$) jest rosnąca dla $a>1$ i malejąca dla $0
  • Dla każdej podstawy $a^0=1$, więc wykres przechodzi przez $(0,1)$; wartości są zawsze dodatnie.
  • $a^{-x}=\dfrac{1}{a^x}$. Równanie $a^x=a^k$ (przy $a>0,a\ne1$) daje $x=k$.

∑ Najważniejsze wzory

$a^0=1$
$a^{-x}=\dfrac{1}{a^x}$
$a^x\cdot a^y=a^{x+y}$
$a^x=a^k\iff x=k$
wartości $a^x>0$

⚙️ Algorytm krok po kroku

  1. Do wartości - podstaw $x$ i policz potęgę.
  2. Do monotoniczności - porównaj podstawę z $1$.
  3. Do równania - zapisz obie strony jako potęgę tej samej podstawy.
  4. Przyrównaj wykładniki.

⚠️ Najczęstsze pułapki

ŹleDobrzeDlaczego
✗ $f(0)=0$ dla $f(x)=2^x$✓ $f(0)=1$$a^0=1$ dla każdej podstawy
✗ $y=\big(\tfrac12\big)^x$ jest rosnąca✓ jest malejącapodstawa $<1$ - funkcja maleje
✗ $2^{-1}=-2$✓ $2^{-1}=\dfrac12$ujemny wykładnik to odwrotność
✗ $a^x$ może być ujemne✓ $a^x>0$ zawszepotęga dodatniej podstawy jest dodatnia
✗ $2^x=8\Rightarrow x=4$✓ $8=2^3$, więc $x=3$zapisz jako potęgę tej samej podstawy

✍️ Przykład wzorcowy typ zadania z funkcją wykładniczą (podstawa 2023+)

Dla funkcji $f(x)=2^x$ wartość $f(3)$ jest równa

A. $8$
B. $6$
C. $9$
D. $5$

📊 Ślad w prawdziwych arkuszach CKE

Zadania autentyczne. Niżej są prawdziwe zadania z arkuszy CKE — numer i punktacja zgodne z oryginalnym arkuszem. Kliknij rok, aby otworzyć cały arkusz.

RokZadaniaPktCzego dotyczyło
2020zad. 121 pkt$f\left(\frac{1}{2}\right)$
2021zad. 111 pkt$f(x)=3^x-2$
2025zad. 31 pkt$\log_{3}108-2\log_{3}2$

✍️ Trening: 15 zadań w formacie maturalnym

Zadania autorskie. To nie są przedruki z arkuszy — ułożyliśmy je w formacie maturalnym, na wzorów z tabeli „Ślad w arkuszach CKE” powyżej. Typ, punktacja i poziom trudności odpowiadają realnym zadaniom egzaminacyjnym.

Zadania zamknięte sprawdzają się po kliknięciu odpowiedzi (jedna próba). W otwartych porównaj swoje rozwiązanie z wzorcowym i wystaw samoocenę według schematu punktowania — wynik zapisze się na koncie.

PP35.1zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Dla $f(x)=3^x$ wartość $f(2)$ jest równa

A$9$
B$6$
C$8$
D$5$
PP35.2zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Dla dowolnej funkcji $f(x)=a^x$ wartość $f(0)$ jest równa

A$0$
B$1$
C$a$
Dzależy od $a$
PP35.3zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Funkcja rosnąca to

A$y=\big(\tfrac12\big)^x$
B$y=\big(\tfrac13\big)^x$
C$y=3^x$
D$y=0,\!5^x$
PP35.4zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Dla $f(x)=2^x$ wartość $f(-1)$ jest równa

A$-2$
B$2$
C$-\dfrac12$
D$\dfrac12$
PP35.5odpowiedź krótka★★★ 0–1 pkt🔗

Dla funkcji $f(x)=3^x$ oblicz $f(2)+f(0)$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 1 pkt
PP35.6zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiązaniem równania $2^x=8$ jest

A$3$
B$4$
C$2$
D$16$
PP35.7zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Dla $f(x)=\big(\tfrac13\big)^x$ wartość $f(2)$ jest równa

A$\dfrac23$
B$\dfrac19$
C$9$
D$\dfrac16$
PP35.8zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Wykresy wszystkich funkcji $y=a^x$ przechodzą przez punkt

A$(1,0)$
B$(1,1)$
C$(0,1)$
D$(0,0)$
PP35.9zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiązaniem równania $3^x=1$ jest

A$1$
B$3$
C$-1$
D$0$
PP35.10otwarte★★★ 0–2 pkt🔗

Rozwiąż równanie $2^{x}=16$ i uzasadnij monotoniczność funkcji $f(x)=2^x$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
PP35.11zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Dla $f(x)=2^x$ wartość $f(4)$ jest równa

A$16$
B$8$
C$6$
D$32$
PP35.12zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Dla dowolnej podstawy $a$ wartość $a^0$ jest równa

A$0$
B$1$
C$a$
D$-1$
PP35.13zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiązaniem równania $3^x=9$ jest

A$3$
B$1$
C$2$
D$6$
PP35.14zamknięte★★★ 0–1 pkt🔗

Dla $f(x)=\big(\tfrac12\big)^x$ wartość $f(3)$ jest równa

A$\tfrac16$
B$8$
C$\tfrac32$
D$\tfrac18$
PP35.15odpowiedź krótka★★★ 0–1 pkt🔗

Rozwiąż równanie $2^x=32$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 1 pkt
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas