Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.
Brak zadań dodatkowych do tego tematu.
📄Zadania z arkuszy 20
Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.
Zadanie nr 3 · Matura 2023
Oprocentowanie na długoterminowej lokacie w pewnym banku wynosi \(3\%\) w skali roku (już po uwzględnieniu podatków). Po każdym roku oszczędzania są doliczane odsetki od aktualnego kapitału znajdującego się na lokacie - zgodnie z procentem składanym.
Po \(10\) latach oszczędzania w tym banku (i bez wypłacania kapitału ani odsetek w tym okresie) kwota na lokacie będzie większa od kwoty wpłaconej na samym początku o (w zaokrągleniu do \(1\%\)):
A\(30\%\)
B\(34\%\)
C\(36\%\)
D\(43\%\)
W tym zadaniu skorzystamy ze wzoru na procent składany:
$$K_{n}=K\cdot\left(1+\frac{p}{100}\right)^{n}$$
gdzie:
\(K_{n}\) - kapitał zgromadzony po \(n\) okresach kapitalizacji
\(K\) - kapitał początkowy
\(n\) - liczba okresów kapitalizacji
\(p\) - wysokość oprocentowania (po uwzględnieniu liczby kapitalizacji)
Jednak zanim przystąpimy do obliczeń, to ustalmy kluczowe parametry, czyli \(n\) oraz \(p\). Lokata jest na \(10\) lat, a kapitalizacja jest roczna. W związku z tym \(n=10\) (bo odsetki zostaną dopisane dziesięć razy), a \(p=3\). Podstawiając te dane do wzoru, otrzymamy:
$$K_{10}=K\cdot\left(1+\frac{3}{100}\right)^{10}$$
$$K_{10}=K\cdot(1,03)^{10}$$
$$K_{10}\approx K\cdot1,3439$$
$$K_{10}\approx1,34K$$
Skoro włożyliśmy na lokatę \(K\) złotych, a po dziesięciu latach mamy \(1,34K\), to znaczy, że kwota wzrosła o \(34\%\).
Zadanie nr 4 · Matura 2022
Cenę \(x\) (w złotych) pewnego towaru obniżono najpierw o \(30\%\), a następnie obniżono o \(20\%\) w odniesieniu do ceny obowiązującej w danym momencie. Po obydwu tych obniżkach cena towaru jest równa:
A\(0,36\cdot x\) złotych
B\(0,44\cdot x\) złotych
C\(0,50\cdot x\) złotych
D\(0,56\cdot x\) złotych
Aby rozpisać tę sytuację, musimy pamiętać, że obniżka ceny o np. \(30\%\) sprawia, iż nowa cena towaru stanowi \(70\%\) poprzedniej ceny, czyli \(0,7\) tej wartości. W związku z tym:
\(x\) - początkowa cena towaru
\(0,7\cdot x=0,7x\) - cena towaru po pierwszej obniżce
\(0,8\cdot0,7x=0,56x\) - cena towaru po drugiej obniżce
Zadanie nr 3 · Matura 2021
Liczba \(x\) stanowi \(80\%\) liczby dodatniej \(y\). Wynika stąd, że liczba \(y\) to:
A\(125\%\) liczby \(x\)
B\(120\%\) liczby \(x\)
C\(25\%\) liczby \(x\)
D\(20\%\) liczby \(x\)
Skoro \(x\) stanowi \(80\%\) liczby \(y\), to:
$$x=0,8y$$
Teraz dzieląc obydwie strony przez \(0,8\) (lub mnożąc przez odwrotność, czyli \(\frac{10}{8}\), otrzymamy że:
$$y=1,25x$$
To oznacza, że liczba \(y\) stanowi \(125\%\) liczby \(x\).
Zadanie nr 6 · Matura 2020
Na początku miesiąca komputer kosztował 3500zł. W drugiej dekadzie tego miesiąca cenę komputera obniżono o 10%, a w trzeciej dekadzie cena tego komputera została jeszcze raz obniżona, tym razem o 15%. Innych zmian ceny tego komputera w tym miesiącu już nie było. Cena komputera na koniec miesiąca była równa:
A3272,50zł
B2625zł
C2677,50zł
D2800zł
Rozpiszmy to sobie wszystko bardzo dokładnie:
Początkowa cena: \(3500\)
Cena po pierwszej obniżce: \(0,9\cdot3500=3150\)
Cena po drugiej obniżce: \(0,85\cdot3150=2677,50\)
To oznacza, że cena komputera po dwóch obniżkach wynosi \(2677,50zł\).
Zadanie nr 4 · Próbny 2020
Dane są dwa koła. Promień pierwszego koła jest większy od promienia drugiego koła o \(30\%\). Wynika stąd, że pole pierwszego koła jest większe od pola drugiego koła:
Ao mniej niż \(50\%\), ale więcej niż \(40\%\)
Bo mniej niż \(60\%\), ale więcej niż \(50\%\)
Cdokładnie o \(60\%\)
Do więcej niż \(60\%\)
Z treści zadania wynika, że \(r_{1}=1,3r_{2}\). W związku z tym:
$$P_{1}=π{r_{1}}^2=π(1,3r_{2})^2=1,69π{r_{2}}^2$$
$$P_{2}=π{r_{2}}^2$$
Widzimy wyraźnie, że pole pierwszego koła jest większe od drugiego o \(69\%\), zatem poprawna jest ostatnia odpowiedź.
Zadanie nr 3 · Matura 2019
Jeżeli \(75\%\) liczby \(a\) jest równe \(177\) i \(59\%\) liczby \(b\) jest równe \(177\), to:
A\(b-a=26\)
B\(b-a=64\)
C\(a-b=26\)
D\(a-b=64\)
Krok 1. Obliczenie wartości liczby \(a\).
Z treści zadania wynika, że:
$$0,75a=177$$
$$a=236$$
Krok 2. Obliczenie wartości liczby \(b\).
W bardzo podobny sposób możemy wyznaczyć wartość liczby \(b\):
$$0,59b=177$$
$$b=300$$
Krok 3. Wybór właściwej odpowiedzi.
Tak naprawdę w odpowiedziach mamy działania \(b-a\) oraz \(a-b\) wraz z proponowanymi wynikami. Obliczmy zatem wartość każdego z tych wyrażeń:
$$b-a=300-236=64$$
$$a-b=236-300=-64$$
To oznacza, że poszukiwaną przez nas odpowiedzią jest \(b-a=64\).
Zadanie nr 1 · Matura 2018
Cena pewnego towaru w wyniku obniżki o \(10\%\) zmniejszyła się o \(2018\) zł. Ten towar po tej obniżce kosztował:
A\(20180\) zł
B\(18162\) zł
C\(2108\) zł
D\(2028\) zł
Krok 1. Wprowadzenie poprawnych oznaczeń
\(x\) - początkowa cena towaru
\(0,1x\) - wysokość zniżki
\(0,9x\) - cena towaru po obniżce
Krok 2. Ułożenie i rozwiązanie równania.
Z treści zadania wynika, że obniżka wyniosła \(2018zł\), czyli:
$$0,1x=2018zł \quad\bigg/\cdot10$$
$$x=20180zł$$
Krok 3. Obliczenie ceny towaru po zniżce.
Zgodnie z oznaczeniami wiemy, że towar kosztował na początku \(20180zł\). Obniżka wyniosła \(2018zł\), zatem po obniżce towar kosztował:
$$20180zł-2018zł=18162zł$$
Mogliśmy też wykorzystać informację, że cena towaru po obniżce stanowi \(0,9x\), czyli:
$$0,9\cdot20180zł=18162zł$$
Zadanie nr 4 · Matura 2017
Dane są dwa koła. Promień pierwszego koła jest większy od promienia drugiego koła o \(30\%\). Wynika stąd, że pole pierwszego koła jest większe od pola drugiego koła:
Ao mniej niż \(50\%\), ale więcej niż \(40\%\)
Bo mniej niż \(60\%\), ale więcej niż \(50\%\)
Cdokładnie o \(60\%\)
Do więcej niż \(60\%\)
Z treści zadania wynika, że \(r_{1}=1,3r_{2}\). W związku z tym:
$$P_{1}=π{r_{1}}^2=π(1,3r_{2})^2=1,69π{r_{2}}^2$$
$$P_{2}=π{r_{2}}^2$$
Widzimy wyraźnie, że pole pierwszego koła jest większe od drugiego o \(69\%\), zatem poprawna jest ostatnia odpowiedź.
Zadanie nr 2 · Matura 2016
Buty, które kosztowały \(220\) złotych, przeceniono i sprzedano za \(176\) złotych. O ile procent obniżono cenę butów?
A\(80\)
B\(20\)
C\(22\)
D\(44\)
Krok 1. Obliczenie wysokości obniżki.
$$220zł-176zł=44zł$$
Krok 2. Obliczenie o ile procent obniżono cenę butów.
Cenę obniżono o \(44zł\) z \(220zł\), czyli:
$$\frac{44}{220}\cdot100\%=\frac{1}{5}\cdot100\%=20\%$$
Zadanie nr 2 · Matura 2015
Dany jest prostokąt o wymiarach \(40cm\times100cm\). Jeżeli każdy z dłuższych boków tego prostokąta wydłużymy o \(20\%\), a każdy z krótszych boków skrócimy o \(20\%\), to w wyniku obu przekształceń pole tego prostokąta:
Azwiększy się o \(8\%\)
Bzwiększy się o \(4\%\)
Czmniejszy się o \(8\%\)
Dzmniejszy się o \(4\%\)
Krok 1. Obliczenie pola powierzchni przed przekształceniem.
Prostokąt przed przekształceniem ma pole powierzchni równe:
$$P_{1}=40cm\cdot100cm$$
$$P_{1}=4000cm^2$$
Krok 2. Obliczenie wymiarów oraz pola powierzchni po przekształceniu.
Jeżeli dłuższy bok wydłużymy o \(20\%\) to otrzymamy bok o długości: \(1,2\cdot100cm=120cm\).
Jeżeli krótszy bok skrócimy o \(20\%\) to otrzymamy bok o długości: \(0,8\cdot40cm=32cm\).
To oznacza, że pole powierzchni przekształconego prostokąta wyniesie:
$$P_{2}=120cm\cdot32cm$$
$$P_{2}=3840cm^2$$
Krok 3. Obliczenie o ile zmniejszy się pole powierzchni prostokąta po przekształceniu.
Pole powierzchni zmniejszyło się o:
$$4000cm^2-3840cm^2=160cm^2$$
To oznacza, że w procentowym ujęciu pole zmniejszy się o:
$$\frac{160cm^2}{4000cm^2}=\frac{4}{100}=4\%$$
Zadanie nr 2 · Matura 2015
Cenę pewnego towaru obniżano dwukrotnie, za każdym razem o \(20\%\). Takie dwie obniżki ceny tego towaru można zastąpić równoważną im jedną obniżką:
Ao \(40\%\)
Bo \(36\%\)
Co \(32\%\)
Do \(28\%\)
\(x\) - początkowa cena towaru
\(0,8x\) - cena towaru po pierwszej obniżce
\(0,8\cdot0,8x=0,64x\) - cena towaru po drugiej obniżce
To oznacza, że cena towaru spadła o \(x-0,64x=0,36x\), czyli o \(36\%\).
Zadanie nr 5 · Matura 2014
Julia połowę swoich oszczędności przeznaczyła na prezent dla Maćka. \(10\%\) tego, co jej zostało, przeznaczyła na prezent dla Dominiki. Ile procent oszczędności pozostało Julii?
A\(25\)
B\(40\)
C\(45\)
D\(55\)
\(x\) - tyle oszczędności miała Julia
\(0,5x\) - tyle oszczędności przeznaczyła Julia na prezent dla Maćka
\(x-0,5x=0,5x\) - tyle pieniędzy pozostało Julii po zakupie prezentu
\(0,1\cdot0,5x=0,05x\) - tyle pieniędzy przeznaczyła Julia na prezent dla Dominiki
\(0,5x-0,05x=0,45x\) - tyle pieniędzy pozostało Julii po zakupach dwóch prezentów
Julce zostało \(0,45x\) oszczędności, więc zostało jej \(45\%\).
Zadanie nr 1 · Próbny 2014
Liczba \(0,6\) jest jednym z przybliżeń liczby \(\frac{5}{8}\). Błąd względny tego przybliżenia wyrażony w procentach jest równy:
A\(0,025\%\)
B\(2,5\%\)
C\(0,04\%\)
D\(4\%\)
Aby obliczyć błąd względny musimy posłużyć się następującym wzorem:
$$δ=\frac{|x-x_{o}|}{x}$$
W naszym przykładzie:
$$x=\frac{5}{8}=0,625$$
$$x_{o}=0,6$$
$$\text{więc}$$
$$δ=\frac{|0,625-0,6|}{0,625}$$
$$δ=\frac{0,025}{0,625}$$
$$δ=0,04=4\%$$
Zadanie nr 4 · Próbny 2014
Cena towaru została podwyższona o \(30\%\), a po pewnym czasie nową, wyższą cenę ponownie podwyższono, tym razem o \(10\%\). W rezultacie obu podwyżek wyjściowa cena towaru zwiększyła się o:
A\(15\%\)
B\(20\%\)
C\(40\%\)
D\(43\%\)
Przyjmijmy cenę początkową jako \(x\).
Po pierwszej podwyżce cena towaru wyniosła \(x\) plus \(30\%\) z ceny \(x\), czyli \(1,3x\).
Po drugiej podwyżce cena towaru wzrosła o \(10\%\), ale nie z ceny \(x\), tylko z \(1,3x\). Zatem mamy \(1,1\cdot1,3x=1,43x\).
Cena towaru wzrosła o \(1,43x-x=0,43=43\%\).
Zadanie nr 2 · Matura 2013
Gdy od \(17\%\) liczby \(21\) odejmiemy \(21\%\) liczby \(17\), to otrzymamy:
A\(0\)
B\(\frac{4}{100}\)
C\(3,57\)
D\(4\)
Zgodnie z treścią zadania musimy ułożyć i rozwiązać następujące równanie:
$$17\%\cdot21-21\%\cdot17=$$
$$=\frac{17}{100}\cdot21-\frac{21}{100}\cdot17=$$
$$=\frac{17\cdot21}{100}-\frac{21\cdot17}{100}=0$$
Zadanie nr 1 · Matura 2012
Długość boku kwadratu \(k_{2}\) jest o \(10\%\) większa od długości boku kwadratu \(k_{1}\). Wówczas pole kwadratu \(k_{2}\) jest większe od pola kwadratu \(k_{1}\):
Ao \(10\%\)
Bo \(110\%\)
Co \(21\%\)
Do \(121\%\)
Krok 1. Przyjęcie poprawnych oznaczeń.
Aby dobrze rozwiązać to zadanie musimy dobrze opisać sobie poszczególne dane z treści zadania:
\(a\) - długość boku pierwszego kwadratu
\(1,1a\) - długość boku drugiego kwadratu, bo ma to być długość o \(10\%\) większa od boku \(a\).
\(P_{1}\) - pole powierzchni pierwszego kwadratu
\(P_{2}\) - pole powierzchni drugiego kwadratu
Naszym zadaniem jest policzenie stosunku pól powierzchni (wyrażając wynik w procentach):
$$\frac{P_{2}}{P_{1}}\cdot100\%$$
Krok 2. Obliczenie pól powierzchni i różnicy między nimi.
Obliczamy pola powierzchni obydwu kwadratów:
$$P_{1}=a\cdot a=a^2$$
$$P_{2}=1,1a\cdot1,1a=1,21a^2$$
Znając pola powierzchni możemy obliczyć o ile większe jest pole drugiego kwadratu:
$$\frac{P_{2}-P_{1}}{P_{1}}\cdot100\%=\frac{1,21a^2-a^2}{a^2}\cdot100\%=\frac{0,21a^2}{a^2}\cdot100\%=21\%$$
Zadanie nr 2 · Matura 2011
Suma liczby \(x\) i \(15\%\) tej liczby jest równa \(230\). Równaniem opisującym tę zależność jest:
A\(0,15\cdot x=230\)
B\(0,85\cdot x=230\)
C\(x+0,15\cdot x=230\)
D\(x-0,15\cdot x=230\)
\(15\%\) możemy zapisać w formie ułamka dziesiętnego jako \(0,15\). W związku z tym \(15\%\) z \(x\) jest równe \(0,15\cdot x\). Wiemy, że suma \(x\) oraz \(0,15\cdot x\) jest równa \(230\), zatem poszukiwanym równaniem jest:
$$x+0,15\cdot x=230$$
Zadanie nr 1 · Matura 2010
Cena towaru bez podatku VAT jest równa \(60zł\). Towar ten wraz z podatkiem VAT w wysokości \(22\%\) kosztuje:
A\(73,20zł\)
B\(49,18zł\)
C\(60,22zł\)
D\(82zł\)
Naszym zadaniem jest tak naprawdę policzenie ceny brutto tego towaru. Aby tego dokonać musimy do ceny netto (czyli \(60zł\)) dodać wartość podatku VAT (czyli \(22\%\) z \(60zł\)). Zatem:
$$C_{brutto}=60+22\%\cdot60$$
$$C_{brutto}=60+0,22\cdot60$$
$$C_{brutto}=60+13,20$$
$$C_{brutto}=73,20[zł]$$
Zadanie nr 2 · Próbny 2009
Na seans filmowy sprzedano \(280\) biletów, w tym \(126\) ulgowych. Jaki procent sprzedanych biletów stanowiły bilety ulgowe?
A\(22\%\)
B\(33\%\)
C\(45\%\)
D\(63\%\)
Bilety ulgowe stanowiły \(\frac{126}{280}=0,45=45\%\) wszystkich biletów.
Zadanie nr 3 · Próbny 2009
\(6\%\) liczby \(x\) jest równe \(9\). Wtedy:
A\(x=240\)
B\(x=150\)
C\(x=24\)
D\(x=15\)
Możemy ułożyć prostą proporcję:
Skoro \(6\%\) jest równe \(9\)
to \(1\%\) jest równy \(1,5\)
więc \(100\%\) jest równe \(150\).
Zacznij dziś
Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje
Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.