StartKlasyChemia — Klasa 1 LO › Wiązanie kowalencyjne

Wiązanie kowalencyjne

Chemia — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Wiązanie kowalencyjne
Wiązanie kowalencyjne (atomowe) polega na uwspólnieniu par elektronowych przez dwa atomy. Powstaje między atomami niemetali o jednakowej lub zbliżonej elektroujemności ($\Delta E < 0{,}4$).

Wspólne pary elektronowe

Każdy atom dostarcza po jednym elektronie do wspólnej pary. Liczba wspólnych par to krotność wiązania:

  • pojedyncze — 1 wspólna para, np. $\text{H}_2$, $\text{Cl}_2$,
  • podwójne — 2 wspólne pary, np. $\text{O}_2$,
  • potrójne — 3 wspólne pary, np. $\text{N}_2$.

Wzory Lewisa

Kreska oznacza wspólną parę (wiązanie), kropki — wolne pary elektronowe. Np. $\text{H}\!-\!\text{H}$, $\;:\!\text{N}\!\equiv\!\text{N}\!:$. Atomy dążą do uzyskania oktetu (dubletu dla wodoru).

Właściwości: związki kowalencyjne mają zwykle niższe temperatury topnienia niż jonowe, często są gazami lub cieczami i nie przewodzą prądu.

Wzory 2

Krotność wiązania a wspólne pary
$$\text{krotność} = \text{liczba wspólnych par elektronowych}$$

Do czego służy: wiąże liczbę wspólnych par z rodzajem wiązania.

$\text{N}_2$ ma 3 wspólne pary → wiązanie potrójne, bardzo trwałe (stąd mała reaktywność azotu).

Kryterium wiązania kowalencyjnego
$$\Delta E < 0{,}4$$

Do czego służy: rozpoznaje wiązanie kowalencyjne (niespolaryzowane) — para elektronowa należy symetrycznie do obu atomów.

Przykład: $\text{Cl}_2$ → $\Delta E = 0$ → wiązanie kowalencyjne.

Zadania 7

Zadanie nr 1

Narysuj (opisz) wzór elektronowy Lewisa cząsteczki chloru $\text{Cl}_2$. Ile jest wspólnych, a ile wolnych par elektronowych?

Zadanie nr 2

Określ krotność wiązania i liczbę wspólnych par elektronowych w cząsteczkach: $\text{H}_2$, $\text{O}_2$, $\text{N}_2$.

Zadanie nr 3

Wyjaśnij, dlaczego azot cząsteczkowy $\text{N}_2$ jest mało reaktywny w temperaturze pokojowej.

Zadanie nr 3.1 · Matura 2022

Bor tworzy z chlorem związek BCl3 (płaskie trójkątne cząsteczki). Narysuj wzór elektronowy chlorku boru z uwzględnieniem wolnych par elektronowych.

Zadanie nr 23 · Matura 2019

Napisz wzór elektronowy bromku fosforu(III) (kreski dla par wiążących i wolnych par). Oceń, czy cząsteczka PBr3 jest płaska.

Zadanie nr 1.3 · Matura 2018

Dla cząsteczki Z2 (Br2) określ liczbę: wiązań σ, wiązań π oraz wolnych par elektronowych.

Zadanie nr 3.1 · Matura 2017

Chlorek arsenu(III) AsCl3 jest cieczą, nie przewodzi prądu; w reakcji z wodą tworzy kwas arsenowy(III) H3AsO3 i chlorowodór. Określ, czy AsCl3 ma budowę kowalencyjną, czy jonową, i opisz jego wzór elektronowy (z wolnymi parami).

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas