StartKlasyChemia — Klasa 1 LO › Tlenki

Tlenki

Chemia — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Tlenki
Tlenki to dwuskładnikowe związki tlenu z innym pierwiastkiem, w których tlen ma stopień utlenienia $-\text{II}$. Wzór ogólny: $\text{E}_2\text{O}_n$ (ustalany z wartościowości pierwiastka E).

Podział tlenków

  • kwasowe — tlenki niemetali; z wodą dają kwasy (np. $\text{CO}_2$, $\text{SO}_3$, $\text{N}_2\text{O}_5$),
  • zasadowe — tlenki metali; z wodą dają zasady (np. $\text{Na}_2\text{O}$, $\text{CaO}$),
  • amfoteryczne — reagują i z kwasami, i z zasadami (np. $\text{Al}_2\text{O}_3$, $\text{ZnO}$),
  • obojętne — nie reagują ani z kwasami, ani z zasadami (np. $\text{CO}$, $\text{NO}$).

Reakcje z wodą

  • $\text{SO}_3 + \text{H}_2\text{O} \rightarrow \text{H}_2\text{SO}_4$ (tlenek kwasowy → kwas),
  • $\text{CaO} + \text{H}_2\text{O} \rightarrow \text{Ca(OH)}_2$ (tlenek zasadowy → zasada).
Zasada kciuka: tlenki typowych metali są zasadowe, tlenki niemetali — kwasowe, a tlenki metali „z pogranicza" (Al, Zn) — amfoteryczne.

Wzory 1

Ustalanie wzoru tlenku z wartościowości
$$\overset{n}{\text{E}}\ \overset{\text{II}}{\text{O}} \;\Rightarrow\; \text{E}_2\text{O}_n$$

Do czego służy: pozwala zapisać poprawny wzór tlenku, znając wartościowość pierwiastka.

Przykład: glin (III) + tlen (II) → krzyżowo $\text{Al}_2\text{O}_3$. Indeksy upraszczamy, jeśli to możliwe.

Zadania 6

Zadanie nr 1

Ustal wzór tlenku glinu, wiedząc, że glin jest trójwartościowy (III), a tlen dwuwartościowy (II).

Zadanie nr 2

Napisz równanie reakcji tlenku siarki(VI) $\text{SO}_3$ z wodą i nazwij produkt.

Zadanie nr 3

Podziel tlenki: $\text{CO}_2$, $\text{Na}_2\text{O}$, $\text{Al}_2\text{O}_3$, $\text{CO}$ na kwasowe, zasadowe, amfoteryczne i obojętne.

Zadanie nr 6.1 · Matura 2022

Produktem spalania sodu w tlenie jest nadtlenek sodu Na2O2; w reakcji z sodem powstaje tlenek Na2O. Napisz wzór anionu występującego w nadtlenku sodu oraz wzór anionu w tlenku sodu.

Zadanie nr 9.1 · Matura 2021

Tlenek magnezu otrzymano: I — przez całkowity rozkład MgCO3; II — przez spalenie magnezu w powietrzu. Rozstrzygnij, czy w obu doświadczeniach otrzymano czysty MgO. Uzasadnij.

Zadanie nr 5 · Matura 2019

Uzupełnij zdania (podkreśl właściwe). Aniony tlenkowe występują w sieci jonowych tlenków pierwiastków mających (małą / dużą) elektroujemność i należących do grup (1 i 2 / 14 i 15 / 16 i 17). Tlenki tych pierwiastków tworzą z wodą roztwory o silnie (kwasowym / zasadowym) odczynie, a więc o (niskim / wysokim) pH.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas