StartKlasyChemia — Klasa 1 LO › Energia jonizacji i powinowactwo elektronowe

Energia jonizacji i powinowactwo elektronowe

Chemia — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

Zadania 4

Zadanie nr 1

Uszereguj pierwiastki Li, Na, K według rosnącej pierwszej energii jonizacji i uzasadnij kolejność.

Zadanie nr 2

Kolejne energie jonizacji pewnego pierwiastka (w $\text{kJ/mol}$) wynoszą: $I_1 = 738$, $I_2 = 1451$, $I_3 = 7733$. Ile elektronów walencyjnych ma ten pierwiastek?

Zadanie nr 3

Wyjaśnij, dlaczego energia jonizacji i promień atomowy zmieniają się w okresie w przeciwnych kierunkach.

Zadanie nr 2 · Matura 2017

Na wykresach przedstawiono pierwszą i drugą energię jonizacji pierwiastków (wg rosnącej liczby atomowej).

Rysunek do zadania

Uzupełnij zdania (podkreśl właściwe). 1. Lit ma wyższą pierwszą energię jonizacji niż sód, bo jego elektron walencyjny jest (bliżej jądra / dalej od jądra) — oznacza to, że (łatwiej / trudniej) go oderwać. 2. Druga energia jonizacji berylu i magnezu jest dużo (niższa / wyższa) niż litu i sodu; atomy magnezu, oddając elektrony walencyjne, przechodzą w jony o konfiguracji (argonu / neonu).

📘Teoria 1

Energia jonizacji i powinowactwo elektronowe
Energia jonizacji ($I$) to energia potrzebna do oderwania elektronu od atomu w stanie gazowym: $\text{X} \rightarrow \text{X}^+ + \text{e}^-$. Powinowactwo elektronowe to zmiana energii przy przyłączeniu elektronu: $\text{X} + \text{e}^- \rightarrow \text{X}^-$.

Zmienność energii jonizacji

  • W okresie (w prawo) energia jonizacji rośnie — atom mniejszy, silniej przyciąga elektrony, trudniej je oderwać.
  • W grupie (w dół) energia jonizacji maleje — elektron walencyjny jest dalej od jądra i słabiej związany.

Najniższą energię jonizacji mają litowce (łatwo tworzą kationy), najwyższą — gazy szlachetne.

Kolejne energie jonizacji

Każdy kolejny elektron odrywa się trudniej: $I_1 < I_2 < I_3 \ldots$ Gwałtowny skok wartości pojawia się, gdy zaczynamy odrywać elektrony z trwałego rdzenia gazu szlachetnego — to wskazuje liczbę elektronów walencyjnych.

Powinowactwo elektronowe jest największe (najwięcej energii się wydziela) dla fluorowców — chętnie przyłączają elektron, tworząc trwały oktet.

Wzory 2

Pierwsza energia jonizacji
$$\text{X}_{(g)} + I_1 \rightarrow \text{X}^{+}_{(g)} + \text{e}^-$$

Do czego służy: opisuje energię potrzebną do utworzenia kationu jednododatniego z atomu.

Im mniejsza $I_1$, tym łatwiej pierwiastek oddaje elektron i tym bardziej metaliczny jest jego charakter.

Trendy energii jonizacji
$$I:\ \uparrow \text{w okresie} \quad \downarrow \text{w grupie}$$

Do czego służy: pozwala porównać, któremu pierwiastkowi łatwiej oderwać elektron.

Trend jest odwrotny do promienia atomowego: większy atom → słabiej związane elektrony → niższa energia jonizacji.

🧩Quizy 1

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas