Energia jonizacji i powinowactwo elektronowe
Chemia — Klasa 1 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
∑Wzory 2
Do czego służy: opisuje energię potrzebną do utworzenia kationu jednododatniego z atomu.
Im mniejsza $I_1$, tym łatwiej pierwiastek oddaje elektron i tym bardziej metaliczny jest jego charakter.
Do czego służy: pozwala porównać, któremu pierwiastkowi łatwiej oderwać elektron.
Trend jest odwrotny do promienia atomowego: większy atom → słabiej związane elektrony → niższa energia jonizacji.
📘Teoria 1
Zmienność energii jonizacji
- W okresie (w prawo) energia jonizacji rośnie — atom mniejszy, silniej przyciąga elektrony, trudniej je oderwać.
- W grupie (w dół) energia jonizacji maleje — elektron walencyjny jest dalej od jądra i słabiej związany.
Najniższą energię jonizacji mają litowce (łatwo tworzą kationy), najwyższą — gazy szlachetne.
Kolejne energie jonizacji
Każdy kolejny elektron odrywa się trudniej: $I_1 < I_2 < I_3 \ldots$ Gwałtowny skok wartości pojawia się, gdy zaczynamy odrywać elektrony z trwałego rdzenia gazu szlachetnego — to wskazuje liczbę elektronów walencyjnych.
🧩Quizy 1
✍Zadania 4
Uszereguj pierwiastki Li, Na, K według rosnącej pierwszej energii jonizacji i uzasadnij kolejność.
Kolejne energie jonizacji pewnego pierwiastka (w $\text{kJ/mol}$) wynoszą: $I_1 = 738$, $I_2 = 1451$, $I_3 = 7733$. Ile elektronów walencyjnych ma ten pierwiastek?
Wyjaśnij, dlaczego energia jonizacji i promień atomowy zmieniają się w okresie w przeciwnych kierunkach.
Na wykresach przedstawiono pierwszą i drugą energię jonizacji pierwiastków (wg rosnącej liczby atomowej).
Uzupełnij zdania (podkreśl właściwe). 1. Lit ma wyższą pierwszą energię jonizacji niż sód, bo jego elektron walencyjny jest (bliżej jądra / dalej od jądra) — oznacza to, że (łatwiej / trudniej) go oderwać. 2. Druga energia jonizacji berylu i magnezu jest dużo (niższa / wyższa) niż litu i sodu; atomy magnezu, oddając elektrony walencyjne, przechodzą w jony o konfiguracji (argonu / neonu).