Elektroujemność pierwiastków

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Elektroujemność to zdolność atomu do przyciągania elektronów wspólnej pary wiązania. Najczęściej podaje się ją w skali Paulinga, w której fluor ma wartość najwyższą ($4{,}0$).

Zmienność elektroujemności

W okresie (w prawo) elektroujemność rośnie — maleje promień i rośnie ładunek jądra.
W grupie (w dół) elektroujemność maleje — rośnie promień atomowy.

Najbardziej elektroujemny pierwiastek to fluor; najmniej — pierwiastki z lewego dolnego rogu (cez, frans). Metale mają niską, a niemetale wysoką elektroujemność.

Różnica elektroujemności a typ wiązania

Różnica elektroujemności $\Delta E$ dwóch łączących się atomów decyduje o charakterze wiązania:

$\Delta E < 0{,}4$ — wiązanie kowalencyjne (niespolaryzowane),
$0{,}4 \le \Delta E \le 1{,}7$ — wiązanie kowalencyjne spolaryzowane,
$\Delta E > 1{,}7$ — wiązanie jonowe.

Uwaga: granice $\Delta E$ są umowne — traktuj je jako orientacyjne kryterium, a nie sztywną regułę.

∑Wzory 2

Różnica elektroujemności a typ wiązania

$$\Delta E = |E_A - E_B|$$

Do czego służy: pozwala przewidzieć typ wiązania między dwoma pierwiastkami.

Kryterium

$\Delta E < 0{,}4$ → kowalencyjne,
$0{,}4 \le \Delta E \le 1{,}7$ → kowalencyjne spolaryzowane,
$\Delta E > 1{,}7$ → jonowe.

Trend elektroujemności

$$E:\ \uparrow \text{w okresie} \quad \downarrow \text{w grupie}$$

Do czego służy: pozwala porównać elektroujemność pierwiastków po ich położeniu w układzie.

Trend pokrywa się z energią jonizacji, a jest odwrotny do promienia atomowego.

✍Zadania 3

Zadanie nr 1

Elektroujemności: $E(\text{Na}) = 0{,}9$, $E(\text{Cl}) = 3{,}0$. Oblicz różnicę elektroujemności i określ typ wiązania w chlorku sodu NaCl.

Zadanie nr 2

Elektroujemności: $E(\text{H}) = 2{,}1$, $E(\text{Cl}) = 3{,}0$. Określ typ wiązania w cząsteczce HCl.

Zadanie nr 3

Bez tablicy elektroujemności wskaż, który pierwiastek jest bardziej elektroujemny: siarka czy tlen. Uzasadnij położeniem w układzie.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Zmienność elektroujemności

Różnica elektroujemności a typ wiązania

∑Wzory 2

Kryterium

✍Zadania 3

Zacznij naukę już dziś— to nic nie kosztuje

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje