OS06

Równania i zadania tekstowe z równaniem — klucz maturalny, egzamin ósmoklasisty

PriorytetA+najwyższy zwrot z nauki
Częstotliwość5/5arkuszy 2021–2025
Punkty w arkuszuśr. 2,0 pkt (1–3)
Formy zadańzadanie otwarte 2–3 pkt w każdym arkuszu: ułóż równanie i rozwiąż (ceny, wiek, liczby przedmiotów)
🔑 Sygnał: Jedno oznaczenie → wszystkie wielkości przez nie → równanie z treści.

🎯 Co musisz umieć

  • wprowadzać oznaczenie i zapisywać pozostałe wielkości za jego pomocą,
  • układać równanie odpowiadające treści zadania,
  • rozwiązywać równania z jedną niewiadomą (także z ułamkami),
  • sprawdzać, czy wynik spełnia warunki zadania, i zapisywać odpowiedź.

🔍 Jak rozpoznać zadanie

  • w treści są dwie wielkości powiązane zależnością („o ile więcej”, „ile razy mniej”) → jedno oznaczenie,
  • „zapłacono łącznie”, „razem jest…” → suma wyrażeń równa danej liczbie,
  • „zabrakło $11$ zł”, „zostało $9$ zł” → dwa wyrażenia na tę samą kwotę,
  • w zadaniu otwartym zawsze musi pojawić się obliczenie i odpowiedź.

📘 Teoria w pigułce

  • Równanie rozwiązujemy, wykonując te same działania na obu stronach (dodawanie, mnożenie, dzielenie przez liczbę różną od zera).
  • Ułamki w równaniu usuwamy, mnożąc obie strony przez wspólny mianownik.
  • „O $n$ więcej” → $x+n$; „$k$ razy więcej” → $kx$; „$k$ razy mniej” → $\dfrac{x}{k}$.
  • Gdy dwie sytuacje dotyczą tej samej kwoty, zapisujemy obie i przyrównujemy: $10c-11=6c+9$.
  • Po rozwiązaniu sprawdzamy sens: liczba przedmiotów musi być całkowita i dodatnia.
  • W odpowiedzi podajemy to, o co pyta zadanie (czasem nie samą niewiadomą, lecz wielkość od niej zależną).

∑ Najważniejsze wzory

$ax+b=c \Rightarrow x=\dfrac{c-b}{a}$
mnożenie przez wspólny mianownik
$x+n$, $kx$, $\dfrac{x}{k}$

⚙️ Algorytm krok po kroku

  1. Oznacz literą tę wielkość, o którą pyta zadanie (albo najprostszą z zależności).
  2. Zapisz pozostałe wielkości za pomocą tej litery.
  3. Ułóż równanie zgodne z warunkiem z treści.
  4. Rozwiąż równanie (usuń ułamki, uporządkuj wyrazy).
  5. Sprawdź warunki zadania i zapisz pełną odpowiedź.

⚠️ Najczęstsze pułapki

ŹleDobrzeDlaczego
✗ odpowiedź = wartość niewiadomej✓ sprawdź, o co pyta zadanieczasem trzeba jeszcze coś doliczyć
✗ mnożenie przez mianownik tylko jednego składnika✓ całej strony równaniakażdy wyraz
✗ „$3$ razy mniej” jako $3x$✓ $\tfrac{x}{3}$mniej = dzielenie
✗ brak zapisu obliczeń✓ CKE punktuje tok rozwiązaniasam wynik to zwykle 0 pkt

✍️ Przykład wzorcowy typ zadania 17 z egzaminu 2025

Andrzej ma o $28$ plakatów więcej od Basi, a Marek ma ich $3$ razy mniej od Basi. Andrzej i Marek mają razem $2$ razy więcej plakatów od Basi. Oblicz, ile plakatów ma każde z nich.

📊 Ślad w prawdziwych arkuszach CKE

RokZadaniaPktCzego dotyczyło
2025zad. 173 pktplakaty Andrzeja, Basi i Marka — jedno równanie z jedną niewiadomą
2024zad. 162 pktpuzzle: $\tfrac25x+\tfrac13x=440$
2023zad. 162 pktbilety do teatru i kina: $4(x+64)+5x=400$
2022zad. 121 pktceny biletów autobusowych — porównanie zestawów
2021zad. 182 pktpuszki karmy: brakło $11$ zł przy $10$ sztukach, przy $6$ zostało $9$ zł
Działy w serwisie:Klasa 7 SPKlasa 8 SP

✍️ Trening: 10 zadań w formacie maturalnym

Zadania zamknięte sprawdzają się po kliknięciu odpowiedzi (jedna próba). W otwartych porównaj swoje rozwiązanie z wzorcowym i wystaw samoocenę według schematu punktowania — wynik zapisze się na koncie.

OS06.1odpowiedź krótka★★ 0–2 pkt🔗

Rozwiąż równanie $3x-7=11$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
OS06.2odpowiedź krótka★★ 0–2 pkt🔗

Rozwiąż równanie $\dfrac{x}{4}+3=10$.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
OS06.3zamknięte★★ 0–1 pkt🔗

Ola ma $x$ lat, a jej brat jest o $4$ lata starszy. Razem mają $26$ lat. Które równanie opisuje tę sytuację?

A$x+(x+4)=26$
B$x+4=26$
C$2x-4=26$
D$4x=26$
OS06.4prawda / fałsz★★ 0–1 pkt🔗

Dane jest równanie $2(x-3)=x+5$. Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Rozwiązaniem tego równania jest liczba $11$.
  2. Rozwiązanie tego równania jest liczbą mniejszą od $10$.

Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.

P/P1. P, 2. P
P/F1. P, 2. F
F/P1. F, 2. P
F/F1. F, 2. F
OS06.5otwarte★★ 0–2 pkt🔗

Ela ułożyła $\dfrac25$ swoich puzzli, a Ania $\dfrac13$ swoich. Oba zestawy mają tyle samo elementów, a dziewczynki ułożyły łącznie $440$ elementów. Oblicz, ile elementów ma jeden zestaw.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
OS06.6otwarte★★ 0–3 pkt🔗

Bilet do teatru jest o $64$ zł droższy od biletu do kina. Za $4$ bilety do teatru i $5$ biletów do kina zapłacono $400$ zł. Oblicz cenę biletu do teatru.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
OS06.7otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Ani zabrakło $11$ zł na zakup $10$ jednakowych puszek karmy. Kupiła $6$ takich puszek i zostało jej $9$ zł. Oblicz cenę jednej puszki.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
OS06.8otwarte★★ 0–2 pkt🔗

W dwóch pudełkach jest łącznie $84$ cukierki. W pierwszym jest ich $2$ razy więcej niż w drugim. Oblicz, ile cukierków jest w każdym pudełku.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 2 pkt
OS06.9otwarte★★ 0–3 pkt🔗

Za $3$ zeszyty i $2$ długopisy zapłacono $23$ zł. Długopis jest o $1$ zł tańszy od zeszytu. Oblicz cenę zeszytu i cenę długopisu.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
OS06.10otwarte★★★ 0–3 pkt🔗

Prostokąt ma obwód $54$ cm, a jeden jego bok jest o $3$ cm dłuższy od drugiego. Oblicz pole tego prostokąta.

✎ Samoocena wg schematu punktowania — ile punktów zdobył(a)byś?/ 3 pkt
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas