Matura poprawkowa z języka polskiego (poziom podstawowy) - Sierpień 2026 (Arkusz 1. testy) — zadania z rozwiązaniami
Matura poprawkowa z języka polskiego (poziom podstawowy) - Sierpień 2026 (Arkusz 1. testy) — zadania z rozwiązaniami
Arkusz 1. (testy) matury poprawkowej z języka polskiego (poziom podstawowy, 24 sierpnia 2026) — Język polski w użyciu i test historycznoliteracki, 16 zadań z rozwiązaniami i odpowiedziami.
W arkuszu podano dwa teksty popularnonaukowe o inteligentnych budynkach. Tekst 1. (Ryszard Tadeusiewicz, „Inteligentne budynki") entuzjastycznie opisuje ideę budynku, w którym wszystkie instalacje (oświetlenie, ogrzewanie, klimatyzacja, zabezpieczenia) są zintegrowane w jeden współdziałający system — podkreśla wygodę, prestiż, bezpieczeństwo, oszczędności i modułową (rozbudowywalną) strukturę takich rozwiązań. Tekst 2. (Bartosz Słupczewski, „Zagrożenia inteligentnych urządzeń domowych") wskazuje, że urządzenia internetu rzeczy w domach dają korzyści (oszczędność energii, ułatwienia, uczenie się preferencji użytkownika), lecz niosą też zagrożenia — podatność na ataki cyberprzestępców i utratę prywatności.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do obu tekstów.
Czy z obu tekstów wynika, że w inteligentnych budynkach łatwiej zapewnić bezpieczeństwo użytkownikom? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do tekstu Ryszarda Tadeusiewicza oraz do tekstu Bartosza Słupczewskiego.
Wyjaśnij, jak w ostatnim zdaniu tekstu Ryszarda Tadeusiewicza (zachęcającym, by życzliwie przyjąć nadejście inteligentnych budynków) przejawia się funkcja impresywna. W odpowiedzi uwzględnij środek językowy potwierdzający tę funkcję.
Uzupełnij zdanie. Wpisz właściwe sformułowania, wybrane spośród podanych w nawiasach.
Akapit 2. tekstu Bartosza Słupczewskiego został rozpoczęty (spójnikiem / przysłówkiem) … jednakże, co sygnalizuje, że w tym akapicie (wprowadzono inny aspekt zagadnienia / wzmocniono przedstawioną wcześniej argumentację) … .
Spośród podanych cech stylu (A–E) wskaż dwie, które są obecne w każdym z obu tekstów.
A. stosowanie wyliczeń
B. wykorzystywanie przysłów
C. posługiwanie się cytatami
D. wprowadzenie wykrzyknień
E. występowanie słownictwa wartościującego
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: wpływ inteligentnych budynków na życie człowieka. Notatka powinna liczyć 60–90 wyrazów. (W ocenie uwzględnia się poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.)
W arkuszu przytoczono fragment Iliady Homera (w tłum. Kazimiery Jeżewskiej), w którym Patrokles zwraca się do Achillesa: przypomina o niedoli walczących i rannych Achajów, wyrzuca przyjacielowi obojętność i twardość serca („zrodzony ze skał i morza"), a następnie prosi, by mógł włożyć jego zbroję i poprowadzić wojska do boju.
Oceń prawdziwość stwierdzeń odnoszących się do tego fragmentu.
W arkuszu zestawiono dwa fragmenty: pieśń chóru z Antygony Sofoklesa (sławiącą potęgę człowieka, który opanował przyrodę, wynalazł mowę, myśl i prawo) oraz Pieśń 19 („Ksiegi wtóre") Jana Kochanowskiego (mówiącą, że Bóg wyróżnił człowieka rozumem i mową, zobowiązując go do służby dobru wspólnemu i cnocie).
Czy koncepcja człowieka przedstawiona w Pieśni 19 Kochanowskiego jest zgodna z koncepcją człowieka opisaną przez chór w Antygonie? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.
W arkuszu zestawiono fragment Kwiatków świętego Franciszka z Asyżu (w którym św. Franciszek sławi ubóstwo i widzi w darach natury — chlebie, kamieniu, źródle — dobrodziejstwo Opatrzności) oraz fragment wiersza Gloria Edwarda Stachury (radosnej pochwały trawy, słońca i całego stworzenia).
Rozstrzygnij, czy postawa podmiotu lirycznego w Glorii Stachury jest podobna do postawy św. Franciszka ukazanej w Kwiatkach. W uzasadnieniu sformułuj dwa argumenty — każdy w odniesieniu do obu tekstów.
W arkuszu przytoczono fragment Skąpca Moliera — rozmowę Harpagona i Walerego o wydaniu córki za mąż. Walery pozornie potakuje skąpcowi (powtarzającemu z zachwytem „bez posagu!"), choć w istocie wygłasza racje przeciwne — o tym, że małżeństwo powinno opierać się na szczęściu i wzajemnej sympatii, nie na korzyści.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Skąpca Moliera wyjaśnij, na czym polega ironia w wypowiedziach Walerego.
W arkuszu przytoczono fragment powieści rozpoczynający się od opisu Warszawy początku roku 1878 (pokój san-stefański, wybór papieża) oraz plotek warszawskich kupców i inteligencji o przyszłości sklepu „J. Mincel i S. Wokulski".
Podaj tytuł utworu literackiego, z którego pochodzi przytoczony fragment, oraz nazwę epoki literackiej, w której powstał ten utwór.
Wykaż, że w przytoczonym fragmencie Lalki są obecne elementy realizmu.
W arkuszu przytoczono cztery fragmenty Wesela Stanisława Wyspiańskiego: (1) Pan Młody zachwycony barwnym, „rześkim i zdrowym" ludem; (2) Czepiec o gotowości chłopów do czynu; (3) Poeta wyrażający wewnętrzne rozdarcie, niemoc i melancholię („Szczęście, co się mija, i Nieszczęście, które tuli"); (4) Gospodarz, któremu coś majaczy, lecz myśl „nie może dobyć się z głębi".
W którym fragmencie zilustrowano chłopomanię (A), a w którym dekadentyzm (B)? Przyporządkuj każdej postawie jeden numer fragmentu.
Witold Gombrowicz pisał o Ferdydurke, że powieść jest wyrazem lęku i buntu człowieka wobec bezkształtu — jednostka domaga się formy i hierarchii, a zarazem dostrzega, że każda forma ją ogranicza i zniekształca.
Na podstawie znanych Ci fragmentów Ferdydurke wyjaśnij, na czym polega paradoks stosunku człowieka do formy, o którym mowa w cytacie. Odpowiedź zilustruj sytuacją ze znanych Ci fragmentów powieści.
W arkuszu przytoczono fragment wiersza Polacy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego — katastroficzną, wizyjną panoramę dziejów pełną obrazów zagłady, cierpienia i grozy.
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe sformułowania, wybrane spośród podanych w nawiasach.
Nagromadzenie w zacytowanym fragmencie porównań oraz (epitetów / antytez) … buduje w utworze nastrój grozy. Zastosowane obrazowanie poetyckie jest nawiązaniem do („Ksiegi Hioba" / „Apokalipsy św. Jana") … , o czym świadczy wizyjny sposób opisu sytuacji lirycznej.
Jean Tarrou, bohater Dżumy Alberta Camusa, wyraża przekonanie, że na świecie istnieją zarazy i ich ofiary, i że należy — o ile to możliwe — nie zgadzać się na udział w zarazie.
Odwołując się do Dżumy Alberta Camusa, uzasadnij, że Jean Tarrou przyjmuje wobec zła postawę zgodną z tą myślą. Odpowiedź zilustruj przykładem działania bohatera potwierdzającym taką postawę.
W arkuszu zamieszczono plakat będący interpretacją dramatu Tango Sławomira Mrożka. Plakat ma formę karty do gry (asa kier) z tytułem „Tango" i nazwiskiem autora. Na tle czarnej sylwetki domu (z oknem i drzwiami) umieszczono czerwoną postać, otoczoną kratami, przypominającą uwięzioną, agresywną figurę; z domu wyrasta ostry, czarny kształt.
Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację utworu Tango. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście problematyki tego dramatu.