Start › Klasy › Klasa 2 LO — rozszerzony › Równania wielomianowe

Równania wielomianowe

Klasa 2 LO — rozszerzony — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Rozkład wielomianów — techniki i kolejność kroków

Po co rozkładać

Rozkład na czynniki zamienia równanie wielomianowe na iloczyn, który jest zerem tylko wtedy, gdy zeruje się któryś czynnik. To najskuteczniejsza metoda rozwiązywania równań wyższych stopni.

Kolejność działań

  1. Wspólny czynnik — zawsze najpierw wyłączamy największy wspólny czynnik.
  2. Wzory skróconego mnożenia — różnica kwadratów, sześcianów, kwadrat sumy/różnicy.
  3. Grupowanie — gdy powyższe nie działają.

Przykład pełnego rozkładu: $2x^3-8x=2x(x^2-4)=2x(x-2)(x+2)$.

Grupowanie

$$x^3-3x^2+2x-6=x^2(x-3)+2(x-3)=(x-3)(x^2+2)$$

Grupujemy wyrazy tak, by po wyłączeniu powstał ten sam nawias.

Różnica i suma sześcianów

$$a^3-b^3=(a-b)(a^2+ab+b^2)$$

$$a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2)$$

W drugim czynniku różnicy sześcianów wszystkie znaki są dodatnie.

Czego nie da się rozłożyć

Suma kwadratów $x^2+a^2$ (dla $a\neq0$) nie ma pierwiastków rzeczywistych — nie rozkłada się na czynniki liniowe.

Krotność pierwiastka

W $(x-1)^2(x+3)$ pierwiastek $1$ jest podwójny, $-3$ pojedynczy — dwie różne wartości, ale trzy czynniki liniowe.

Na co uważać

Zawsze doprowadzaj rozkład do końca. Pominięcie wyłączenia wspólnego czynnika daje rozkład niepełny.

∑Wzory 0

Brak wzorów do tego tematu.

🧩Quizy 1

✍Zadania dodatkowe 14

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr 1

Jaki jest stopień wielomianu $W(x)=3x^4-2x^2+5$?

A $3$
B $4$
C $2$
D $5$
Zadanie nr 2

Dodaj wielomiany $W(x)=2x^2+3x-1$ i $P(x)=x^2-5x+4$.

Zadanie nr 3

Oblicz $W(2)$ dla wielomianu $W(x)=x^3-2x^2+x-3$.

Zadanie nr 6

Rozłóż na czynniki wielomian $x^3-4x$.

Zadanie nr 7

Liczba $2$ jest pierwiastkiem wielomianu $W(x)$, gdy:

A $W(2)=0$
B $W(0)=2$
C stopień $W$ wynosi $2$
D $W(2)=2$
Zadanie nr 8

Sprawdź, czy liczba $1$ jest pierwiastkiem wielomianu $W(x)=x^3-2x^2-x+2$.

Zadanie nr 10

Rozwiąż równanie $x^3-9x=0$.

Zadanie nr 11

Stopień iloczynu wielomianów stopnia $3$ i stopnia $2$ wynosi:

A $1$
B $5$
C $6$
D $3$
Zadanie nr 14

Reszta z dzielenia wielomianu $W(x)$ przez $(x-3)$ jest równa:

A $W(0)$
B $0$
C $W(3)$
D $3$
Zadanie nr 15

Oblicz resztę z dzielenia $W(x)=x^3+2x^2-5$ przez $(x-1)$.

Zadanie nr 17

Rozwiąż równanie $x^3-2x^2-3x=0$.

Zadanie nr 18

Wielomian $W(x)=x^3+ax-6$ ma pierwiastek $x=2$. Wyznacz współczynnik $a$.

Zadanie nr 19

Rozłóż na czynniki wielomian $x^3+2x^2-x-2$ metodą grupowania.

Zadanie nr 20

Rozwiąż równanie $x^3-x^2-4x+4=0$, wykorzystując rozkład przez grupowanie.

📄Zadania z arkuszy 4

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 12 · Matura 2021

Wyznacz wszystkie wartości parametru \(m\), dla których równanie

\((x-3)\left(x^2+(m-1)x-6m^2+2m\right)=0\)

ma dokładnie dwa rozwiązania.

Zadanie nr 3 · Matura 2019

Wiadomo, że wielomian \(15x^5-133x^4+383x^3-499x^2+146x+120\) ma w zbiorze \(\left\{\frac{7}{6},\frac{6}{5},\frac{8}{7},\frac{9}{5}\right\}\) dokładnie jeden pierwiastek wymierny.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Jest nim liczba

A \(\frac{6}{5}\)
B \(\frac{7}{6}\)
C \(\frac{8}{7}\)
D \(\frac{9}{5}\)
Zadanie nr 8 · Matura 2018

Wykaż, że równanie \(x^8+x^2=2\left(x^4+x-1\right)\) ma tylko jedno rozwiązanie rzeczywiste \(x=1\).

Zadanie nr 2 · Matura 2009

Przy dzieleniu wielomianu \(W(x)\) przez dwumian \((x-1)\) otrzymujemy iloraz \(Q(x)=8x^2+4x-14\) oraz resztę \(R(x)=-5\). Oblicz pierwiastki wielomianu \(W(x)\).

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.