MATEMATIX

Polityka prywatności

StartKlasyChemia — Klasa 2 LO › Rozpuszczalność substancji

Rozpuszczalność substancji

Chemia — Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Rozpuszczalność substancji
Rozpuszczalność to maksymalna masa substancji, jaką można rozpuścić w $100\ \text{g}$ rozpuszczalnika (zwykle wody) w danej temperaturze, tworząc roztwór nasycony.

Rodzaje roztworów

  • nienasycony — można w nim rozpuścić jeszcze więcej substancji,
  • nasycony — zawiera maksymalną ilość substancji w danej temperaturze,
  • przesycony — zawiera więcej substancji niż wynika z rozpuszczalności (stan nietrwały).

Wpływ warunków

  • rozpuszczalność ciał stałych zwykle rośnie z temperaturą (odczytujemy ją z krzywej rozpuszczalności),
  • rozpuszczalność gazów maleje z temperaturą, a rośnie z ciśnieniem.
Krzywa rozpuszczalności to wykres rozpuszczalności w funkcji temperatury — pozwala odczytać, ile substancji się rozpuści i ile wykrystalizuje po ochłodzeniu.

Wzory 1

Rozpuszczalność a masa nasyconego roztworu
$$R = \frac{m_{\text{subst.}}}{m_{\text{wody}}}\cdot 100\ \tfrac{\text{g}}{100\,\text{g H}_2\text{O}}$$

Do czego służy: pozwala obliczyć rozpuszczalność z masy substancji i wody w roztworze nasyconym (albo odwrotnie).

Przykład: jeśli w $200\ \text{g}$ wody rozpuszcza się $72\ \text{g}$ soli, to $R = \tfrac{72}{200}\cdot100 = 36\ \tfrac{\text{g}}{100\,\text{g}}$.

🧩Quizy 1

Zadania 11

Zadanie nr 1

W $250\ \text{g}$ wody w temperaturze $20^\circ\text{C}$ rozpuszczono maksymalnie $90\ \text{g}$ pewnej soli. Oblicz rozpuszczalność tej soli w tej temperaturze.

Zadanie nr 2

Rozpuszczalność pewnej soli w $60^\circ\text{C}$ wynosi $50\ \tfrac{\text{g}}{100\,\text{g}}$. Ile gramów soli rozpuści się maksymalnie w $300\ \text{g}$ wody w tej temperaturze?

Zadanie nr 3

Rozpuszczalność soli w $80^\circ\text{C}$ wynosi $60\ \tfrac{\text{g}}{100\,\text{g}}$, a w $20^\circ\text{C}$ tylko $20\ \tfrac{\text{g}}{100\,\text{g}}$. Ile gramów soli wykrystalizuje ze $100\ \text{g}$ wody przy ochłodzeniu roztworu nasyconego z $80^\circ\text{C}$ do $20^\circ\text{C}$?

Zadanie nr 20.1 · Matura 2022

Rozpuszczalność chloranu(V) potasu (g na $100$ g wody): $0^\circ$C — $3$; $20$ — $7$; $40$ — $14$; $60$ — $24$; $80$ — $38$; $100$ — $56$. Narysuj krzywą rozpuszczalności w zakresie $0$–$100^\circ$C.

Zadanie nr 20.2 · Matura 2022

Rozstrzygnij, czy w temperaturze $20^\circ$C można otrzymać roztwór chloranu(V) potasu o stężeniu $7\%$ masowych. Uzasadnij.

Zadanie nr 20.3 · Matura 2022

Oblicz i odczytaj z wykresu temperaturę, w której nasycony roztwór chloranu(V) potasu ma stężenie $30\%$ masowych (wynik zaokrągl do jedności).

Zadanie nr 20 · Matura 2021

Do zlewki I ($200$ g wody, $20\,^\circ$C) dodano $184$ g K2CrO4, a do zlewki II ($200$ g wody) $184$ g Pb(NO3)2. Zawartość ogrzano do temperatury $t$, w której w zlewce II cały azotan(V) ołowiu(II) się rozpuścił, a roztwór był nasycony.

Rysunek do zadania

Podaj wartość $t$ oraz uzupełnij (podkreśl): roztwór w zlewce I jest (nienasycony / nasycony), a jego stężenie procentowe jest (mniejsze niż / takie samo jak / większe niż) w zlewce II.

Zadanie nr 9 · Matura 2020

W $20\,^\circ$C w równowadze z roztworem nasyconym węglanu sodu pozostaje dekahydrat Na2CO3·10H2O; jego rozpuszczalność wynosi $21{,}5$ g w $100$ g wody. Oblicz rozpuszczalność węglanu sodu w przeliczeniu na sól bezwodną (g na $100$ g wody).

Zadanie nr 19 · Matura 2018

W $20^\circ$C rozpuszczalność uwodnionego wodorosiarczanu(VI) sodu NaHSO4·H2O wynosi $67$ g w $100$ g wody. Oblicz, jaki procent masy roztworu nasyconego stanowi masa soli bezwodnej NaHSO4 ($M_{\text{hydrat}}=138$, $M_{\text{NaHSO}_4}=120$).

Zadanie nr 11 · Matura 2016

Rozpuszczalność pentahydratu tiosiarczanu sodu Na2S2O3·5H2O w $20^\circ$C wynosi $176$ g na $100$ g wody. Oblicz, ile gramów wody należy dodać do $100$ g roztworu nasyconego w tej temperaturze, aby otrzymać roztwór o stężeniu $25\%$ masowych (w przeliczeniu na bezwodny Na2S2O3). $M(\text{pentahydrat})=248$, $M(\text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3)=158$.

Zadanie nr 19 · Matura 2016

Iloczyny rozpuszczalności soli srebra ($298$ K): $K_s$(AgCl)$=1{,}6\cdot10^{-10}$, $K_s$(AgBr)$=7{,}7\cdot10^{-13}$, $K_s$(AgI)$=1{,}5\cdot10^{-16}$. Do $3$ cm3 roztworu AgNO3 ($0{,}1\ \tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$) dodano stechiometryczną ilość jednego z roztworów: KCl, KBr, KI ($0{,}1\ \tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$). Wskaż odczynnik, po którego dodaniu stężenie jonów Ag+ będzie najmniejsze, i uzasadnij wybór.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas