Jak napisać — rozumienie tematu i propozycje realizacji
Rozumienie pojęć (wg klucza): kiedy jest ważne = okoliczność (czas, sytuacja, relacje) sprawiająca, że dla człowieka zaczyna mieć znaczenie to, jak jest odbierany; jak postrzegają go inni = jak go oceniają / jak chciałby być widziany. Pełna funkcjonalność wymaga omówienia jak inni go postrzegają ORAZ okoliczności, dla której to dla niego ważne.
Możliwa teza: Opinia innych staje się dla człowieka ważna zwłaszcza wtedy, gdy pragnie awansu, akceptacji lub miłości — bywa motorem działań, ale i źródłem zniewolenia.
Propozycje lektur obowiązkowych (argument = jak postrzegany + okoliczność):
- „Lalka" Prusa — Wokulskiemu zależy na tym, jak widzi go Izabela i arystokracja; okoliczność: miłość i pragnienie awansu społecznego pchają go do zabiegania o uznanie salonu.
- „Ferdydurke" Gombrowicza — „forma": to, jak postrzegają nas inni, narzuca tożsamość; Józio staje się „uczniem", bo tak widzi go Pimko.
- „Makbet" Szekspira — dbałość o pozory i reputację prawomyślnego gospodarza, gdy Makbet ukrywa zbrodnię.
- „Wesele" Wyspiańskiego — wzajemne postrzeganie inteligencji i chłopów, wpływające na relacje i mit „ludomanii".
Inny utwór / konteksty: psychologiczny (potrzeba akceptacji i przynależności), społeczny (rola opinii i pozycji), biblijny (obłuda faryzeuszy dbających o pozory), filozoficzny.
✔ Kryteria CKE: treść (16 pkt — teza + trafna argumentacja: jak inni postrzegają człowieka ORAZ okoliczność, dla której to ważne), kompetencje literackie, struktura, styl, poprawność językowa/ortograficzna/interpunkcyjna. Brak lektury obowiązkowej lub błąd kardynalny = 0 pkt.