Matura — Język polski (Poziom podstawowy) 2026 — Arkusz 2 (Wypracowanie) — arkusz CKE z kluczem (PDF) | Matematix.pl

Matura ·PP ·Polski ·4 maja 2026 ·2 zadań

Matura — Język polski (Poziom podstawowy) 2026 — Arkusz 2 (Wypracowanie): 2 zadania z pełnymi rozwiązaniami krok po kroku i odpowiedziami. Rozwiązuj online, pobierz arkusz i klucz w PDF.

17 (Temat 1)

Otwarte 35 pkt ✓ rozwiązanie

Wypracowanie / Rozprawka Lektury obowiązkowe Rozprawka problemowa

▼

🔗

Zadanie 17. (0–35 pkt) — wypracowanie. Napisz wypowiedź argumentacyjną (np. rozprawkę): rozważ problem z tematu, przedstaw i uzasadnij swoje zdanie. Warunki: min. 300 wyrazów; przywołaj lekturę obowiązkową, inny utwór literacki (może być poetycki) oraz dwa konteksty (np. historycznoliteracki, biblijny, mitologiczny, filozoficzny, historyczny, biograficzny, społeczny). Do pełnej realizacji wystarczą dwa argumenty; streszczenie utworu nie jest argumentem.

Temat 1. Wpływ pracy na człowieka i na otaczającą go rzeczywistość.

🎓 Wzorcowe rozwiązanie krok po kroku

Jak napisać — rozumienie tematu i propozycje realizacji

Rozumienie pojęć (wg klucza): praca = czynności (dobrowolne lub pod przymusem) dla osiągnięcia celu, wytwór działania (nauka, kultura, sztuka) albo źródło zarobku; wpływ = oddziaływanie, rezultat; otaczająca rzeczywistość = społeczna, kulturowa, środowisko naturalne. Aby utwór był w pełni funkcjonalny, trzeba omówić wpływ pracy i na człowieka, i na jego otoczenie.

Możliwa teza: Praca kształtuje człowieka — daje poczucie sensu i godności — a przez jego działanie przemienia także otaczającą rzeczywistość.

Propozycje lektur obowiązkowych (argument = wpływ pracy na człowieka + na otoczenie):

„Lalka" Prusa — praca Wokulskiego (handel, przemysł) daje mu majątek i pozycję, a jednocześnie zmienia gospodarczą rzeczywistość Warszawy; hasła pracy organicznej i u podstaw.
„Przedwiośnie" Żeromskiego — mit „szklanych domów": praca jako droga budowy nowoczesnej Polski (alternatywa dla rewolucji).
„Chłopi" Reymonta (Jesień) — praca na roli wyznacza rytm życia wsi i kształtuje społeczność Lipiec.
„Skąpiec" Moliera — praca i pieniądz jako obsesja Harpagona, degradująca człowieka i relacje.

Inny utwór / konteksty: kontekst historycznoliteracki pozytywizmu (praca organiczna i praca u podstaw), biblijny (praca jako powołanie i kara po wygnaniu z raju — Księga Rodzaju), filozoficzny/społeczny.

✔ Kryteria CKE: treść (16 pkt — teza + trafna argumentacja: wpływ pracy na człowieka ORAZ na otoczenie), kompetencje literackie, struktura, styl, poprawność językowa/ortograficzna/interpunkcyjna. Brak lektury obowiązkowej lub błąd kardynalny = 0 pkt.

17 (Temat 2)

Otwarte 35 pkt ✓ rozwiązanie

Wypracowanie / Rozprawka Lektury obowiązkowe Rozprawka problemowa

▼

🔗

Temat 2. Kiedy dla człowieka jest ważne, jak postrzegają go inni?

🎓 Wzorcowe rozwiązanie krok po kroku

Jak napisać — rozumienie tematu i propozycje realizacji

Rozumienie pojęć (wg klucza): kiedy jest ważne = okoliczność (czas, sytuacja, relacje) sprawiająca, że dla człowieka zaczyna mieć znaczenie to, jak jest odbierany; jak postrzegają go inni = jak go oceniają / jak chciałby być widziany. Pełna funkcjonalność wymaga omówienia jak inni go postrzegają ORAZ okoliczności, dla której to dla niego ważne.

Możliwa teza: Opinia innych staje się dla człowieka ważna zwłaszcza wtedy, gdy pragnie awansu, akceptacji lub miłości — bywa motorem działań, ale i źródłem zniewolenia.

Propozycje lektur obowiązkowych (argument = jak postrzegany + okoliczność):

„Lalka" Prusa — Wokulskiemu zależy na tym, jak widzi go Izabela i arystokracja; okoliczność: miłość i pragnienie awansu społecznego pchają go do zabiegania o uznanie salonu.
„Ferdydurke" Gombrowicza — „forma": to, jak postrzegają nas inni, narzuca tożsamość; Józio staje się „uczniem", bo tak widzi go Pimko.
„Makbet" Szekspira — dbałość o pozory i reputację prawomyślnego gospodarza, gdy Makbet ukrywa zbrodnię.
„Wesele" Wyspiańskiego — wzajemne postrzeganie inteligencji i chłopów, wpływające na relacje i mit „ludomanii".

Inny utwór / konteksty: psychologiczny (potrzeba akceptacji i przynależności), społeczny (rola opinii i pozycji), biblijny (obłuda faryzeuszy dbających o pozory), filozoficzny.

✔ Kryteria CKE: treść (16 pkt — teza + trafna argumentacja: jak inni postrzegają człowieka ORAZ okoliczność, dla której to ważne), kompetencje literackie, struktura, styl, poprawność językowa/ortograficzna/interpunkcyjna. Brak lektury obowiązkowej lub błąd kardynalny = 0 pkt.

Matura — Język polski (Poziom podstawowy) 2026 — Arkusz 2 (Wypracowanie) — arkusz CKE z kluczem (PDF) | Matematix.pl

Jak napisać — rozumienie tematu i propozycje realizacji

Jak napisać — rozumienie tematu i propozycje realizacji

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje