Jak napisać — rozumienie tematu i propozycje realizacji

Rozumienie pojęć (wg klucza): relacja = związek/zależność między ludźmi (miłość, przyjaźń, rodzina, jednostka–grupa); kształtować = powodować nabranie cech, wpływać na czyjąś postawę, zmieniać kogoś. Temat można ująć jako wzajemne kształtowanie się osób w relacji lub kształtowanie jednej osoby pod wpływem drugiej.

Możliwa teza: Relacje z innymi ludźmi są główną siłą kształtującą człowieka — potrafią go zarówno uszlachetnić, jak i zniszczyć.

Propozycje lektur obowiązkowych (argument = relacja + jej wpływ na człowieka):

• „Lalka" Prusa — miłość Wokulskiego do Izabeli Łęckiej kształtuje (i deformuje) jego życie: idealizacja, poświęcenia, rozczarowanie.
• „Zbrodnia i kara" Dostojewskiego — relacja Raskolnikowa z Sonią prowadzi go do skruchy i odrodzenia moralnego.
• „Makbet" Szekspira — Lady Makbet popycha męża do zbrodni; relacja wyzwala w nim żądzę władzy i okrucieństwo.
• „Ferdydurke" Gombrowicza — Pimko narzuca Józiowi „formę" ucznia; relacja zniewala i infantylizuje.
• „Dziady cz. III" / „Wesele" — wpływ wspólnoty i innych postaci na kształtowanie bohatera.

Inny utwór / konteksty: „Romeo i Julia" (miłość kształtująca i tragiczna), mit (np. Demeter i Persefona — więź matki i córki), kontekst psychologiczny (znaczenie więzi w rozwoju osobowości), biblijny (przyjaźń, miłość bliźniego).

✔ Kryteria CKE: treść (16 pkt — teza + trafna argumentacja, funkcjonalne 2 utwory + konteksty), kompetencje literackie, struktura, styl, poprawność językowa/ortograficzna/interpunkcyjna. Brak lektury obowiązkowej lub błąd kardynalny = 0 pkt.