{tytul} Zbiory arkuszy maturalnych z matematyki. Nasza strona oferuje bogaty wybór przykładowych arkuszy, rozwiązań zadań, testów z matematyki oraz wiele innych materiałów
MATEMA tix .pl
Matematyczne wyzwania
Arkusz 2018
Zbiory arkuszy maturalnych z matematyki. Nasza strona oferuje bogaty wybór przykładowych arkuszy, rozwiązań zadań, testów z matematyki oraz wiele innych materiałów

Arkusz 2018

Matura próbna z matematyki (poziom podstawowy) - Operon 2018 Zadanie 33 z 34
Zadanie nr 33. (4pkt)
Dany jest trójkąt \(ABC\), w którym \(A=(-9,8)\). Bok \(BC\) tego trójkąta zawiera się w prostej o równaniu \(y=-2x+38\). Prosta zawierająca wysokość tego trójkąta poprowadzona z wierzchołka \(B\) ma równanie \(3x+2y-61=0\). Wyznacz współrzędne wierzchołków \(B\) i \(C\) oraz napisz równanie prostej zawierającej wysokość trójkąta poprowadzoną z wierzchołka \(C\).
Odpowiedź:      

\(B=(15,8)\), \(C=(9,20)\), natomiast prosta \(CD\) wyraża się równaniem \(x=9\)

Rozwiązanie:      
Krok 1. Sporządzenie rysunku pomocniczego. Narysujmy sobie szkic całej sytuacji, tak aby mieć lepszy podgląd na to co trzeba zrobić: Liniami przerywanymi zostały narysowane wysokości opuszczone z wierzchołka \(B\) oraz \(C\). Krok 2. Wyznaczenie współrzędnych punktu \(B\). Z treści zadania (i tym samym z rysunku) wynika, że proste o równaniu \(y=-2x+38\) oraz \(3x+2y-61=0\) przecinają się w punkcie \(B\). Zgodnie z tak zwaną geometryczną interpretacją układu równań wiemy, że rozwiązaniem układu równań zbudowanego z dwóch prostych będzie miejsce ich przecięcia. W ten sposób będziemy mogli wyznaczyć współrzędne punktu \(B\), zatem: $$\begin{cases} y=-2x+38 \           ,\ 3x+2y-61=0 \end{cases}$$ Podstawiając pierwsze równanie do drugiego otrzymamy: $$3x+2\cdot(-2x+38)-61=0 \           ,\ 3x-4x+76-61=0 \           ,\ -x+15=0 \           ,\ x=15$$ Znając wartość iksa możemy teraz obliczyć wartość igreka, podstawiając do dowolnego z równań (np. pierwszego) wartość \(x=15\): $$y=-2x+38 \           ,\ y=-2\cdot15+38 \           ,\ y=-30+38 \           ,\ y=8$$ To oznacza, że \(B=(15,8)\). Krok 3. Zapisanie równania prostej \(BD\) w postaci kierunkowej. Prosta \(BD\) będąca wysokością poprowadzoną z wierzchołka \(B\) jest zapisana w postaci ogólnej, a my za chwilę będziemy potrzebować postaci kierunkowej (do wyznaczenia prostej prostopadłej). W związku z tym już teraz przekształćmy ten zapis do wspomnianej postaci kierunkowej: $$3x+2y-61=0 \           ,\ 2y=-3x+61 \           ,\ y=-\frac{3}{2}x+30\frac{1}{2}$$ Krok 4. Wyznaczenie równania prostej \(AC\). Wiemy, że prosta \(AC\) jest prostopadła do prostej \(BD\). Z własności prostych prostopadłych wynika, że aby dwie proste były względem prostopadłe, to iloczyn ich współczynników kierunkowych musi być równy \(-1\). Prosta \(BD\) ma współczynnik kierunkowy równy \(a=-\frac{3}{2}\), zatem prosta \(AC\), czyli prosta prostopadła, będzie mieć ten współczynnik równy \(a=\frac{2}{3}\), bo \(-\frac{3}{2}\cdot\frac{2}{3}=-1\). To oznacza, że prosta \(AC\) wyraża się równaniem \(y=\frac{2}{3}x+b\). Brakuje nam jeszcze wartości współczynnika \(b\), a poznamy go podstawiając do tego równania współrzędne punktu \(A\), czyli \(x=-9\) oraz \(y=8\): $$y=\frac{2}{3}x+b \           ,\ 8=\frac{2}{3}\cdot(-9)+b \           ,\ 8=-6+b \           ,\ b=14$$ Skoro współczynnik \(b=14\) to prosta \(AC\) wyraża się równaniem \(y=\frac{2}{3}x+14\). Krok 5. Wyznaczenie współrzędnej punktu \(C\). Zastosujemy identyczny zabieg co przy wyznaczaniu współrzędnych punktu \(B\). Punkt \(C\) jest miejscem przecięcia się prostych \(y=-2x+38\) oraz \(y=\frac{2}{3}x+14\), zatem jego współrzędne obliczymy rozwiązując następujący układ równań: \begin{cases} y=-2x+38 \           ,\ y=\frac{2}{3}x+14 \end{cases} Podstawiając pierwsze równanie do drugiego otrzymamy: $$-2x+38=\frac{2}{3}x+14 \quad\bigg/\cdot3 \           ,\ -6x+114=2x+42 \           ,\ -8x=-72 \           ,\ x=9$$ Znając wartość iksa możemy teraz obliczyć wartość igreka, podstawiając do dowolnego z równań (np. pierwszego) wartość \(x=9\): $$y=-2x+38 \           ,\ y=-2\cdot9+38 \           ,\ y=-18+38 \           ,\ y=20$$ To oznacza, że \(C=(9,20)\). Krok 6. Wyznaczenie równania prostej \(CE\). Poszukiwana przez nas prosta \(CE\) (czyli wysokość opuszczona z wierzchołka \(C\)) jest prostopadła do prostej \(AB\). Teoretycznie powinniśmy najpierw obliczyć jakie jest równanie prostej \(AB\), a potem obliczyć równanie prostej \(CE\), ale da się poznać wzór tej prostej znacznie szybciej. Powinniśmy zauważyć, że punkty \(A\) i \(B\) mają jednakową współrzędną igrekową, czyli leżą "na tej samej linii". Bez żadnych więc obliczeń możemy zapisać, że prosta \(AB\) wyraża się równaniem \(y=8\). Prostymi prostopadłymi do tej prostej byłyby więc np. \(x=1\), \(x=3\) czy też \(x=7\). Nas interesuje taka prosta prostopadła, która przejdzie przez punkt \(C=(9,20)\), czyli przejdzie przez współrzędną iksową równą \(9\). Z tego też względu interesująca nas prosta \(CE\) wyrazi się wzorem \(x=9\).
Teoria:      
W trakcie opracowania
matura próbna - Operon
Matematyczne wyzwania © Copyright 2023-2026 All rights reserved
Arkusz 2018 Validator CSS Validator HTML