Zofia Nałkowska — proza

Psychologizm to wnikliwa analiza wnętrza, motywów i przeżyć bohaterów. Nałkowska bada, dlaczego postacie postępują tak, a nie inaczej, jak usprawiedliwiają swoje wybory i jak zakłamują rzeczywistość. Powieść skupia się na mechanizmach psychiki i moralnej odpowiedzialności jednostki.

Ta myśl wyraża relatywizm poznania człowieka: o tym, kim naprawdę jesteśmy, decyduje nie nasze własne (często zakłamane) wyobrażenie o sobie, lecz nasze czyny i ich odbiór przez innych. Ziembiewicz uważa się za przyzwoitego, ale jego postępowanie (krzywda Justyny) świadczy inaczej. Prawda o człowieku leży w czynach, nie w samoocenie.

Tytuł jest symbolem wielu granic: społecznej (między warstwami — bogatymi a biednymi), moralnej (między dobrem a złem, której nie wolno przekroczyć), oraz poznawczej (granica między prawdą o sobie a cudzym osądem, między złudzeniem a rzeczywistością). Powieść pyta, gdzie przebiegają te granice i kto ponosi odpowiedzialność za ich przekroczenie.