Start › Klasy › Fizyka — Klasa 4 LO › Interferencja światła — doświadczenie Younga

Interferencja światła — doświadczenie Younga

Fizyka — Klasa 4 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 2

Optyka falowa — dyfrakcja i interferencja
Definicje:
  • Dyfrakcja: ugięcie fal przy przechodzeniu przez wąską szczelinę lub omijaniu przeszkody. Widoczna, gdy rozmiar przeszkody $\sim \lambda$.
  • Interferencja: nakładanie się dwóch (lub więcej) spójnych fal tego samego rodzaju.
    • Wzmocnienie (konstruktywne): różnica dróg $\delta = k\lambda$ ($k \in \mathbb{Z}$)
    • Wygaszenie (destruktywne): $\delta = (2k+1)\dfrac{\lambda}{2}$
  • Spójność: fale muszą mieć tę samą częstotliwość i stałą różnicę faz
Prosto mówiąc: Interferencja: dwie fale wodne krzyżują się — tam gdzie oba "garby" się spotkają, tworzy się wyższy garb (wzmocnienie); garb + dolina = zero (wygaszenie). Dyfrakcja: fala "zakręca za róg".
Siatka dyfrakcyjna: $d\sin\theta = k\lambda$ — wyznaczanie długości fali; stosowane w spektroskopii.
Doświadczenie Younga (dwie szczeliny): $\Delta y = \dfrac{\lambda L}{d}$ — odległość prążków interferencyjnych.
Przykład: Dwie szczeliny odległe o $d = 0{,}5$ mm, ekran w odległości $L = 2$ m, $\lambda = 600$ nm. Odległość prążków? $$\Delta y = \frac{600\cdot10^{-9} \cdot 2}{0{,}5\cdot10^{-3}} = \frac{1{,}2\cdot10^{-6}}{5\cdot10^{-4}} = 2{,}4\cdot10^{-3}\ \text{m} = 2{,}4\ \text{mm}$$
⚡ Zapamiętaj: Dyfrakcja i interferencja są dowodem na falową naturę światła (Young, 1801). Zjawiska te NIE da się wytłumaczyć modelem korpuskularnym — to fundamentalny dowód na dualizm korpuskularno-falowy.
Interferencja światła — doświadczenie Younga (klasa 4 LO)

Zjawisko

Nakładanie się fal świetlnych daje jasne i ciemne prążki.

Warunek jasnych prążków

Różnica dróg równa wielokrotności $\lambda$.

Wniosek

Doświadczenie potwierdza falową naturę światła.

∑Wzory 1

Warunek jasnych prążków (Young)
$$d\sin\theta = n\lambda$$

Do czego służy: opisuje położenie jasnych prążków w doświadczeniu Younga (dwie szczeliny). $d$ — odległość szczelin, $\theta$ — kąt, $n$ — rząd prążka (liczba całkowita), $\lambda$ — długość fali. Jasne prążki (wzmocnienie) pojawiają się, gdy różnica dróg jest wielokrotnością $\lambda$.

🧩Quizy 1

✍Zadania dodatkowe 12

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr 1

Wyjaśnij, co udowodniło doświadczenie Younga i jak wygląda jego wynik na ekranie.

Zadanie nr 2

Dlaczego w jednych miejscach ekranu powstają prążki jasne, a w innych ciemne?

Zadanie nr 3

Dlaczego do obserwacji wyraźnych prążków interferencyjnych używa się światła laserowego?

Zadanie nr FZ22.1

Światło niespolaryzowane o natężeniu $I$ przechodzi przez polaryzator. Podaj natężenie światła po polaryzatorze.

Zadanie nr FZ22.3

Dwa polaryzatory ustawiono pod kątem $60^\circ$. Światło spolaryzowane o natężeniu $I_1$ pada na drugi z nich. Natężenie po przejściu wynosi:

A $0{,}87I_1$
B $0{,}5I_1$
C $0{,}25I_1$
D $0$
Zadanie nr FZ22.4

Rozważamy zjawiska falowe światła. Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Zjawisko polaryzacji dowodzi poprzeczności fal świetlnych.
  2. Interferencja i dyfrakcja świadczą o falowej naturze światła.
  3. Falę dźwiękową rozchodzącą się w powietrzu można spolaryzować.

Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.

P/P/P 1. P, 2. P, 3. P
P/P/F 1. P, 2. P, 3. F
P/F/P 1. P, 2. F, 3. P
P/F/F 1. P, 2. F, 3. F
F/P/P 1. F, 2. P, 3. P
F/P/F 1. F, 2. P, 3. F
F/F/P 1. F, 2. F, 3. P
F/F/F 1. F, 2. F, 3. F
Zadanie nr FZ22.5

W doświadczeniu Younga szczeliny są odległe o $0{,}2$ mm, a ekran znajduje się $2$ m od nich. Odległość sąsiednich jasnych prążków wynosi $6$ mm. Oblicz długość fali światła.

Zadanie nr FZ22.6

Na siatkę dyfrakcyjną o stałej $2\ \mu$m pada prostopadle światło o długości $500$ nm. Oblicz kąt ugięcia w pierwszym rzędzie oraz liczbę widocznych rzędów.

Zadanie nr FZ22.7

Światło niespolaryzowane o natężeniu $I_0$ przechodzi przez dwa polaryzatory o osiach pod kątem $30^\circ$. Oblicz natężenie światła po drugim polaryzatorze.

Zadanie nr FZ22.8

Trzy polaryzatory ustawiono kolejno: drugi pod kątem $45^\circ$ do pierwszego, trzeci pod kątem $90^\circ$ do pierwszego. Na układ pada światło niespolaryzowane o natężeniu $I_0$. Oblicz natężenie po trzecim polaryzatorze i wyjaśnij, dlaczego usunięcie środkowego polaryzatora wygasza światło.

Zadanie nr FZ22.9

W doświadczeniu Younga użyto światła o długości $600$ nm, a szczeliny odległe są o $0{,}25$ mm. Oblicz odległość między środkiem ekranu a trzecim jasnym prążkiem, jeżeli ekran jest oddalony o $1{,}5$ m.

Zadanie nr FZ22.10

Wykaż, że jeżeli natężenie światła po polaryzatorze zmalało dwukrotnie, to amplituda natężenia pola elektrycznego zmalała $\sqrt2$ razy, i podaj kąt między osiami polaryzatorów, dla którego tak się dzieje (światło padające jest spolaryzowane).

📄Zadania z arkuszy 2

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 11.1 · Matura 2017

Interferometr Michelsona: światło z S dzieli płytka P na dwie wiązki (drogi S-P-Z₁-P-E i S-P-Z₂-P-E), które interferują na ekranie E. Michelson wyraził wzorzec metra jako $1\,553\,163{,}5$ długości fali światła lampy kadmowej.

Rysunek do zadania

Oceń prawdziwość (P/F): 1) zmiana długości fali światła nie wpływa na obraz interferencyjny; 2) cechą obrazu interferencyjnego jest obecność jasnych i ciemnych prążków; 3) obraz się zmieni, jeżeli odsuniemy zwierciadło Z₂; 4) obraz się zmieni, jeżeli odsuniemy źródło S.

Zadanie nr 11.2 · Matura 2017

Oblicz częstotliwość fali światła, którego Michelson użył do pomiarów. ($c=3\cdot10^8\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$.)

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.