StartKlasyChemia — Klasa 2 LO › Szereg aktywności metali

Szereg aktywności metali

Chemia — Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Szereg aktywności metali
Szereg aktywności metali (szereg napięciowy) porządkuje metale według malejącej aktywności chemicznej. Pozwala przewidzieć, czy dana reakcja z udziałem metalu zajdzie.

Uproszczony szereg

$\text{K} \; \text{Ca} \; \text{Na} \; \text{Mg} \; \text{Al} \; \text{Zn} \; \text{Fe} \; \text{(H)} \; \text{Cu} \; \text{Ag} \; \text{Au}$

Wodór (H) stanowi ważny punkt odniesienia.

Dwie ważne reguły

  • metale przed wodorem wypierają wodór z kwasów (np. $\text{Zn} + 2\text{HCl} \rightarrow \text{ZnCl}_2 + \text{H}_2$); metale za wodorem (Cu, Ag, Au) — nie,
  • metal aktywniejszy wypiera mniej aktywny z roztworu jego soli (np. $\text{Fe} + \text{CuSO}_4 \rightarrow \text{FeSO}_4 + \text{Cu}$).
Im wyżej w szeregu (bardziej w lewo), tym metal aktywniejszy — łatwiej oddaje elektrony i tworzy kationy, jest silniejszym reduktorem.

Wzory 1

Reguła wypierania
$$\text{metal aktywniejszy} + \text{sól metalu mniej aktywnego} \rightarrow \text{nowa sól} + \text{metal}$$

Do czego służy: przewiduje, czy reakcja metalu z solą lub kwasem zajdzie.

Przykład: $\text{Zn} + \text{CuSO}_4 \rightarrow \text{ZnSO}_4 + \text{Cu}$ (cynk jest aktywniejszy od miedzi). Reakcja odwrotna nie zachodzi.

🧩Quizy 1

Zadania 8

Zadanie nr 1

Oceń, czy zajdzie reakcja po zanurzeniu blaszki cynkowej w roztworze siarczanu(VI) miedzi(II) $\text{CuSO}_4$. Jeśli tak — napisz równanie.

Zadanie nr 2

Czy srebro (Ag) reaguje z kwasem solnym z wydzieleniem wodoru? Uzasadnij, korzystając z szeregu aktywności.

Zadanie nr 3

Do trzech probówek z roztworem $\text{FeSO}_4$ włożono kolejno: blaszkę cynkową, miedzianą i srebrną. W której probówce zajdzie reakcja?

Zadanie nr 17.1 · Matura 2020

Płytkę z metalu M zważono i umieszczono w roztworze soli; roztwór się odbarwił, a masa płytki zmalała.

Rysunek do zadania

Wybierz i podkreśl jeden symbol metalu (Ag / Al / Au / Sn) i jeden wzór odczynnika (Al(NO3)3 / CuSO4 / AgNO3), tak aby otrzymać schemat opisanego doświadczenia.

Zadanie nr 17.2 · Matura 2020

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła podczas doświadczenia.

Zadanie nr 18.1 · Matura 2018

Na podstawie równań reakcji metali Tl, Tc, Hf, Mo (I: 3Hf $+$ 4Mo3+ → 3Hf4+ $+$ 4Mo; II: 3Tl $+$ Mo3+ → 3Tl+ $+$ Mo; III: Hf $+$ Tc4+ → Hf4+ $+$ Tc; IV: Hf $+$ 4Tl+ → Hf4+ $+$ 4Tl; V: 4Mo $+$ 3Tc4+ → 4Mo3+ $+$ 3Tc) uszereguj metale według malejącej aktywności.

Zadanie nr 16 · Matura 2017

Porównano aktywność metali A, X, Z (schematy: płytka A w ZCl2, płytka X w ACl2, płytka Z w XCl2); stwierdzono, że aktywność rośnie w szeregu A, Z, X. Oceń prawdziwość (P/F): 1) najsilniejszym reduktorem jest metal X; 2) najsilniejszym utleniaczem jest jon A2+; 3) tylko w probówce III nie zaobserwowano objawów reakcji.

Zadanie nr 22 · Matura 2016

Płytki z metali X i Z (jeden to cynk, drugi nikiel) zanurzono w roztworze FeCl2. Po pewnym czasie zmieniła się masa tylko płytki z metalu X. Uzupełnij zdania (podkreśl właściwe) i napisz w formie jonowej skróconej równanie zachodzącej reakcji. Masa płytki X (zmniejszyła się / zwiększyła się); metalem Z był (cynk / nikiel).

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas